Những biến chứng của bệnh đau nửa đầu và cách phòng ngừa rủi ro

Biến chứng của bệnh đau nửa đầu là gì?

Đau nửa đầu, hay còn gọi là chứng đau đầu migraine, xảy ra do sự tương tác phức tạp giữa các chất dẫn truyền thần kinh và mạch máu trong não bộ. Biểu hiện điển hình là cơn đau nhói theo nhịp mạch đập ở một bên đầu, kèm theo cảm giác buồn nôn, sợ ánh sáng và nhạy cảm với tiếng ồn. Một số trường hợp có thể xuất hiện dấu hiệu tiền triệu như rối loạn thị giác, thấy vệt sáng chớp nháy hoặc tê bì nhẹ vùng mặt.

Ở giai đoạn đầu, các đợt bùng phát thường diễn ra cách quãng và đáp ứng với việc nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc. Tuy nhiên, khi tần suất cơn đau tăng dần mà không có sự theo dõi của bác sĩ, bệnh có thể tiến triển thành đau nửa đầu mạn tính. Khi đó, cấu trúc dẫn truyền cảm giác đau ở hệ thần kinh trung ương trở nên nhạy cảm quá mức, mở đường cho những biến chứng phức tạp hơn đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Trạng thái đau nửa đầu kéo dài nhiều ngày

Trạng thái đau nửa đầu kéo dài là một trong những biến chứng cấp tính nguy hiểm của bệnh đau nửa đầu. Thay vì tự thuyên giảm sau vài giờ đến ba ngày như thông thường, cơn đau dữ dội có thể kéo dài liên tục trên 72 giờ và không đáp ứng với các biện pháp giảm đau tại nhà.

Biến chứng này thường đi kèm với tình trạng buồn nôn, nôn mửa liên tục dẫn đến mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng. Cơ thể người bệnh suy kiệt nhanh chóng do kiệt sức và mất ngủ kéo dài. Tình trạng này đòi hỏi người bệnh phải được đưa đến cơ sở y tế để được truyền dịch, bù điện giải và cắt cơn đau dưới sự giám sát chặt chẽ của nhân viên y tế.

Đau đầu thứ phát do lạm dụng thuốc giảm đau

Một biến chứng rất thường gặp nhưng dễ bị bỏ sót là tình trạng đau đầu dội ngược do lạm dụng thuốc cắt cơn. Khi các cơn đau nửa đầu xuất hiện dày đặc, nhiều người bệnh có thói quen tự ý tăng liều hoặc uống thuốc giảm đau liên tục nhiều ngày trong tuần.

Việc dùng quá mức các thuốc giảm đau thông thường hoặc thuốc đặc trị làm cho các thụ thể thần kinh bị trơ và phụ thuộc vào thuốc. Hậu quả là ngay khi thuốc hết tác dụng, cơn đau đầu sẽ bùng phát trở lại với cường độ dữ dội hơn, biến chứng thành một dạng đau đầu mạn tính hàng ngày. Quá trình cai thuốc và phục hồi đòi hỏi phác đồ chuyên khoa kéo dài nhiều tuần dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Nguy cơ tổn thương mạch máu não và nhồi máu não

Mặc dù hiếm gặp, nhồi máu não liên quan đến đau nửa đầu là biến chứng mạch máu nghiêm trọng, đặc biệt ở những người có chứng đau nửa đầu đi kèm dấu hiệu tiền triệu kinh điển. Trong cơn đau, hiện tượng co thắt mạch máu não kéo dài có thể làm giảm lưu lượng máu tưới đến một vùng mô não nhất định.

Tình trạng thiếu máu cục bộ kéo dài có thể gây tổn thương tế bào thần kinh, để lại các di chứng tương tự như một cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc đột quỵ thực sự. Nguy cơ này có xu hướng gia tăng ở những người có thêm các yếu tố nguy cơ khác như hút thuốc lá, sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen liều cao, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu chưa được kiểm soát.

Rối loạn cảm xúc và suy giảm chất lượng cuộc sống

Đau nửa đầu mạn tính tác động sâu sắc đến hệ thần kinh tự chủ và sức khỏe tâm thần của người bệnh. Cảm giác đau đớn lặp đi lặp lại tạo nên tâm lý lo âu thường trực, sợ hãi cơn đau tiếp theo bùng phát bất cứ lúc nào trong công việc và sinh hoạt hàng ngày.

Tình trạng này kéo dài dễ dẫn đến rối loạn giấc ngủ, mất ngủ kinh niên, suy nhược cơ thể và gia tăng nguy cơ trầm cảm. Khi tâm lý căng thẳng, não bộ lại tiết ra các chất gây co thắt mạch, vô tình kích hoạt thêm các đợt đau mới, tạo thành một vòng lặp bệnh lý luẩn quẩn khó dứt nếu không được can thiệp kết hợp cả nội khoa thần kinh lẫn chăm sóc tâm lý.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không tự tăng liều thuốc giảm đau hoặc tự ý thay đổi thuốc điều trị dự phòng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi xuất hiện cơn đau đầu dữ dội đột ngột, sốt cao, cứng cổ, yếu liệt nửa người hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Bệnh đau nửa đầu hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu người bệnh chủ động thăm khám sớm và tuân thủ hướng dẫn điều trị của chuyên khoa thần kinh. Thay vì phụ thuộc vào thuốc giảm đau cấp tốc, việc duy trì lối sống điều độ, ghi chép nhật ký cơn đau và theo dõi định kỳ là biện pháp an toàn giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.