Nhổ răng khôn có cần khâu không và những điều cần biết

Nhổ răng khôn có cần khâu không là gì?

• Răng khôn hay răng số tám là những chiếc răng cối lớn mọc cuối cùng trên cung hàm, thường xuất hiện ở độ tuổi trưởng thành từ mười bảy đến hai mươi lăm tuổi. Do xương hàm đã phát triển hoàn chỉnh và không còn đủ khoảng trống, răng khôn rất dễ mọc lệch, mọc ngầm dưới niêm mạc hoặc kẹt trong xương hàm dưới, gây ra tình trạng viêm lợi trùm, sâu răng lân cận hoặc xô lệch cả hàm răng.
• Tiểu phẫu nhổ răng khôn là thủ thuật ngoại khoa phổ biến nhằm loại bỏ triệt để các nguy cơ tiềm ẩn này. Khi nhổ răng khôn, việc bác sĩ có khâu nướu hay không không phải là tiêu chuẩn bắt buộc cho mọi ca can thiệp mà phụ thuộc vào việc có cần rạch mở mô mềm hay không. Khâu nướu đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát sự chảy máu, bảo vệ ổ răng sau nhổ và định hướng cho quá trình tái tạo biểu mô diễn ra an toàn.

Trường hợp bác sĩ chỉ định khâu vết mổ sau khi nhổ răng khôn

• Bác sĩ nha khoa thường chỉ định khâu nướu sau khi nhổ các răng khôn mọc lệch, mọc ngầm trong xương hàm hoặc răng kẹt sát dây thần kinh. Những trường hợp này đòi hỏi thao tác rạch vạt lợi, mở xương hoặc chia cắt thân răng thành nhiều phần nhỏ để đưa ra ngoài, tạo nên khoang trống và diện tích tổn thương mô mềm tương đối lớn.
• Khâu vạt nướu sau tiểu phẫu mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho quá trình hồi phục. Mũi khâu giúp cố định hai mép vết mổ, hạn chế hiện tượng rỉ máu và bảo vệ cục máu đông nguyên vẹn bên trong huyệt ổ răng. Cục máu đông đóng vai trò như một lớp màng sinh học tự nhiên, ngăn ngừa vi khuẩn và vụn thức ăn rơi vào hốc xương gây viêm ổ răng khô hoặc nhiễm trùng xương hàm. Ngoài ra, việc khâu kín còn giúp vết thương định hình tốt hơn, hạn chế sưng nề và giảm cảm giác đau buốt cho người bệnh trong những ngày đầu.

Trường hợp nhổ răng khôn không cần thực hiện khâu nướu

• Không phải mọi ca nhổ răng khôn đều bắt buộc phải dùng chỉ khâu. Đối với các răng khôn hàm trên hoặc hàm dưới mọc thẳng hàng, trục răng thuận lợi, thân răng đã trồi hoàn toàn lên khỏi bề mặt nướu và chân răng không quá dị dạng, bác sĩ thường có thể nhổ bỏ bằng kìm hoặc bẩy nha khoa đơn thuần mà không cần rạch mô lợi.
• Ở các ca nhổ răng khôn đơn giản này, diện tích tổn thương niêm mạc rất nhỏ, các vách xương ổ răng vẫn còn nguyên vẹn và hai mép nướu có khả năng tự co lại tự nhiên để che chắn huyệt ổ răng. Người bệnh chỉ cần cắn chặt một miếng gạc vô khuẩn trong khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phút ngay sau khi nhổ để kích thích máu đông lại. Việc không khâu nướu trong các trường hợp thuận lợi vừa rút ngắn thời gian thao tác trên ghế nha khoa, vừa giúp khoang miệng thông thoáng, giảm bớt cảm giác cộm vướng của sợi chỉ và không đòi hỏi lịch hẹn tái khám để cắt chỉ.

Các loại chỉ khâu thường được sử dụng trong tiểu phẫu răng khôn

• Trong can thiệp răng hàm mặt, bác sĩ có thể sử dụng hai nhóm chỉ khâu cơ bản là chỉ tự tiêu và chỉ không tiêu, tùy theo tính chất ca tiểu phẫu và điều kiện chăm sóc của từng bệnh nhân. Chỉ tự tiêu được chế tạo từ các polymer tổng hợp sinh học hoặc vật liệu tự nhiên, có khả năng tự phân rã và biến mất sau một đến ba tuần dưới tác động của các enzyme trong nước bọt. Loại chỉ này rất tiện lợi cho những người ở xa cơ sở y tế hoặc gặp khó khăn trong việc sắp xếp thời gian quay lại cắt chỉ.
• Nhóm thứ hai là chỉ không tiêu, phổ biến như chỉ tơ tằm mềm hoặc chỉ sợi tổng hợp. Ưu điểm nổi bật của chỉ không tiêu là độ bền cơ học cao, lực giữ mép vạt nướu rất chắc chắn và ít gây kích ứng niêm mạc miệng. Khi dùng chỉ không tiêu, người bệnh sẽ được nha sĩ hẹn quay trở lại phòng khám sau khoảng bảy đến mười ngày để cắt chỉ. Quy trình cắt chỉ nha khoa rất nhẹ nhàng, diễn ra nhanh trong vài phút và không gây đau đớn kéo dài.

Hướng dẫn chăm sóc và vệ sinh vết khâu răng khôn tại nhà

• Chăm sóc vết thương sau khi nhổ răng khôn đòi hỏi sự cẩn trọng để tránh làm bung mép khâu hoặc bật mất cục máu đông. Trong hai mươi bốn giờ đầu tiên, bạn cần chườm lạnh ngắt quãng bên ngoài má để co mạch máu, giảm sưng và giảm bầm tím. Tuyệt đối không dùng tay, tăm tre hay đầu lưỡi chạm vào sợi chỉ khâu hoặc đưa sâu vào huyệt ổ răng. Tránh khạc nhổ mạnh, không dùng ống hút để uống nước vì áp lực âm trong khoang miệng có thể làm vỡ cục máu đông vừa hình thành.
• Về chế độ ăn uống, nên ưu tiên các món mềm, lỏng và nguội như cháo loãng, súp dinh dưỡng, sữa hoặc nước sinh tố trong hai đến ba ngày đầu. Hạn chế tối đa các thực phẩm cứng, dai, cay nóng hoặc nhiều mảnh vụn giòn để tránh thức ăn đọng lại nơi vết khâu. Bạn vẫn có thể đánh răng bình thường ở các vùng răng khác nhưng cần thao tác thật nhẹ nhàng và tránh chải trực tiếp lên vị trí nướu vừa được khâu lại.

Lưu ý an toàn

Sau khi nhổ răng khôn, một lượng máu nhỏ hòa lẫn vào nước bọt tạo thành màu hồng nhạt trong ngày đầu là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy máu đỏ tươi chảy ồ ạt không cầm sau khi đã cắn chặt gạc, sưng nề mặt tăng dần kèm theo sốt cao, hơi thở có mùi hôi khó chịu hoặc cơn đau dữ dội lan lên vùng tai thái dương mà thuốc giảm đau không đỡ, bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ nha khoa để được kiểm tra và xử trí kịp thời. Không tự ý sử dụng kháng sinh hay thuốc giảm đau ngoài đơn thuốc được chỉ định.

Tóm tắt

Việc nhổ răng khôn có cần khâu hay không phụ thuộc hoàn toàn vào đánh giá chuyên môn của bác sĩ nha khoa dựa trên mức độ can thiệp mô mềm và xương hàm. Dù có vết khâu hay để lành tự nhiên, mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo vệ cục máu đông và giữ gìn vệ sinh răng miệng cẩn thận. Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và tái khám đúng lịch sẽ giúp quá trình hồi phục diễn ra an toàn, thuận lợi.