Nhiễm virus Ebola: Biểu hiện, đường lây truyền và giải pháp phòng ngừa

Nhiễm virus Ebola là gì?

Bệnh do virus Ebola được phát hiện lần đầu vào năm 1976 tại châu Phi. Virus lây truyền sang người từ động vật hoang dã, đặc biệt là loài dơi ăn quả được coi là vật chủ tự nhiên chính. Sau đó, virus tiếp tục lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết cơ thể hoặc đồ dùng bị nhiễm mầm bệnh của người mắc bệnh.

Thời gian ủ bệnh của virus Ebola thường kéo dài từ 2 đến 21 ngày. Trong giai đoạn ủ bệnh, người nhiễm virus chưa có khả năng lây truyền bệnh cho người khác. Khả năng lây nhiễm chỉ bắt đầu xuất hiện khi bệnh nhân khởi phát các triệu chứng lâm sàng đầu tiên. Bệnh tiến triển rất nhanh và đòi hỏi sự theo dõi, cách ly chặt chẽ tại các cơ sở y tế có đủ năng lực kiểm soát nhiễm khuẩn.

Các biểu hiện thường gặp khi nhiễm virus Ebola

Biểu hiện lâm sàng của nhiễm virus Ebola thường bắt đầu đột ngột với các triệu chứng giống cúm bao gồm sốt cao, mệt mỏi dữ dội, đau mỏi cơ bắp, đau đầu và đau họng. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng chán ăn và suy nhược cơ thể nhanh chóng.

Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn sau, các triệu chứng đường tiêu hóa như tiêu chảy cấp, nôn mửa và đau bụng bắt đầu xuất hiện dai dẳng. Tình trạng tổn thương chức năng gan và thận có thể xảy ra. Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân gặp hiện tượng xuất huyết dưới da, chảy máu lợi, đi ngoài ra máu hoặc chảy máu từ các cơ quan nội tạng. Hiện tượng suy đa cơ quan và sốc nhiễm khuẩn là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong.

Đường lây truyền nguy hiểm của virus Ebola

Virus Ebola lây truyền chủ yếu qua việc tiếp xúc trực tiếp qua da bị tổn thương hoặc niêm mạc với máu, dịch tiết, mồ hôi, nước tiểu, phân, chất nôn hoặc tinh dịch của người nhiễm bệnh. Việc tiếp xúc với các bề mặt, vật dụng cá nhân hay ga giường bị dính dịch tiết của bệnh nhân cũng mang lại nguy cơ lây nhiễm cao.

Ngoài ra, nguy cơ lây nhiễm virus Ebola tăng cao ở những người chăm sóc trực tiếp bệnh nhân mà không sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân đạt chuẩn, hoặc người tham gia các nghi lễ mai táng có tiếp xúc trực tiếp với thi thể người tử vong do Ebola. Virus không lây truyền qua đường không khí thông thường hay qua tiếp xúc thông thường như bắt tay.

Nguyên tắc điều trị và hỗ trợ y tế cho người bệnh

Hiện nay điều trị nhiễm virus Ebola tập trung chủ yếu vào chăm sóc hỗ trợ tích cực để duy trì thể trạng và các chức năng sống của người bệnh. Việc bù nước và điện giải kịp thời qua đường uống hoặc đường truyền tĩnh mạch là yếu tố cốt lõi giúp cải thiện tỷ lệ sống sót.

Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm soát huyết áp, hỗ trợ hô hấp, điều trị các nhiễm trùng thứ phát và duy trì mức oxy trong máu cho bệnh nhân. Một số liệu pháp kháng thể đơn dòng và thuốc kháng virus đã được phê duyệt và ứng dụng tại các cơ sở y tế chuyên khoa đối với các chủng virus cụ thể. Việc điều trị phải được thực hiện hoàn toàn tại các khu vực cách ly đặc biệt của bệnh viện dưới sự giám sát y tế nghiêm ngặt.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm virus Ebola trong cộng đồng

Phòng ngừa lây nhiễm virus Ebola yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh và kiểm soát nhiễm khuẩn. Mọi người cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết của người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn là vô cùng quan trọng.

Đối với nhân viên y tế và người chăm sóc, việc sử dụng đầy đủ trang thiết bị bảo hộ cá nhân như khẩu trang, găng tay, áo bảo hộ và kính bảo vệ mắt là bắt buộc. Tránh tiếp xúc với động vật hoang dã tại các vùng có dịch, không ăn thịt động vật chưa qua nấu chín kỹ. Hiện nay vắc xin phòng bệnh do virus Ebola đã được phát triển và đưa vào sử dụng tại một số khu vực có nguy cơ dịch bệnh cao.

Lưu ý an toàn

Khi sống hoặc di chuyển đến những khu vực có cảnh báo dịch bệnh Ebola, người dân cần tuân thủ tuyệt đối các khuyến cáo của cơ quan y tế địa phương. Tuyệt đối không tự ý điều trị hoặc áp dụng các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng tại nhà khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ. Bệnh do virus Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhóm A, bắt buộc phải báo cáo và tiếp nhận điều trị tại các bệnh viện chuyên khoa được chỉ định.

Tóm tắt

Nhiễm virus Ebola là bệnh lý truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm với diễn tiến nhanh và tỷ lệ tử vong cao. Việc nâng cao nhận thức về đường lây truyền, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa và tiếp cận y tế sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ là chìa khóa quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.