Nhiễm vi khuẩn HP có chữa khỏi được không và điều trị mất bao lâu?

Nhiễm vi khuẩn HP có chữa khỏi được không?

Vi khuẩn Helicobacter pylori là một loại xoắn khuẩn gram âm có khả năng sinh sống và phát triển mạnh mẽ trong môi trường axit đậm đặc của dạ dày người nhờ cơ chế tiết enzym urease trung hòa axit xung quanh. Khi cư trú lâu ngày tại lớp niêm mạc, vi khuẩn này phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, dẫn tới các phản ứng viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ phát triển ổ loét dạ dày tá tràng.

Mặc dù tỷ lệ người mang vi khuẩn HP trong cộng đồng tương đối cao, không phải tất cả các trường hợp đều tiến triển thành bệnh lý nghiêm trọng. Việc điều trị triệt để nhằm mục đích ngăn chặn biến chứng xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày cũng như làm giảm nguy cơ thoái hóa ác tính niêm mạc. Hiệu quả của quá trình chữa trị phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng phác đồ kháng sinh phối hợp, kiểm soát tốt nồng độ axit dịch vị và ý thức tuân thủ dùng thuốc của người bệnh.

Khả năng chữa khỏi khi dạ dày nhiễm vi khuẩn HP

Vi khuẩn Helicobacter pylori là nguyên nhân hàng đầu gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày tá tràng và làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư nếu không được can thiệp kịp thời. Về mặt y khoa, nhiễm vi khuẩn HP hoàn toàn có thể chữa khỏi triệt để nếu áp dụng đúng phác đồ điều trị tiệt trừ phối hợp. Khái niệm chữa khỏi ở đây được hiểu là vi khuẩn bị loại bỏ hoàn toàn khỏi lớp chất nhầy niêm mạc dạ dày, giúp các tổn thương viêm loét có điều kiện hồi phục tốt hơn.

Tuy nhiên, việc tiệt trừ vi khuẩn HP thành công hay không phụ thuộc rất lớn vào mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với kháng sinh và tính tuân thủ của người bệnh. Do tình trạng tự ý dùng kháng sinh trong cộng đồng khá phổ biến, tỷ lệ vi khuẩn HP kháng các hoạt chất như clarithromycin hay metronidazole ngày càng gia tăng. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa để bác sĩ lựa chọn phác đồ cập nhật, thay vì tự mua các đơn thuốc truyền miệng.

Thời gian dùng thuốc trong phác đồ điều trị vi khuẩn HP

Một liệu trình điều trị diệt trừ vi khuẩn HP tiêu chuẩn thường kéo dài liên tục từ mười đến mười bốn ngày, tùy thuộc vào phác đồ bậc một hay bậc hai mà bác sĩ chỉ định. Hiện nay, các phác đồ phổ biến gồm phác đồ bốn thuốc có bismuth hoặc phác đồ phối hợp các kháng sinh như amoxicillin, clarithromycin, metronidazole cùng với thuốc ức chế bơm proton.

Trong suốt mười đến mười bốn ngày này, người bệnh phải uống thuốc đúng giờ, đúng liều lượng được hướng dẫn. Một số loại thuốc cần uống trước bữa ăn ba mươi phút để ức chế tiết axit dạ dày tối đa, trong khi kháng sinh thường được uống sau ăn để giảm kích ứng đường tiêu hóa. Sau khi kết thúc đợt kháng sinh diệt khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh tiếp tục dùng thuốc ức chế axit hoặc thuốc bảo vệ niêm mạc thêm từ bốn đến tám tuần để vết loét dạ dày lành hẳn.

Thời điểm và phương pháp kiểm tra sau đợt điều trị HP

Uống hết đơn thuốc không đồng nghĩa với việc vi khuẩn HP đã chắc chắn được loại trừ hoàn toàn. Do đó, việc kiểm tra đánh giá hiệu quả tiệt trừ là bước bắt buộc trong quy trình điều trị bệnh lý tiêu hóa. Thời điểm thích hợp nhất để làm xét nghiệm kiểm tra lại là ít nhất bốn tuần sau khi ngừng toàn bộ thuốc kháng sinh và ít nhất hai tuần sau khi dừng các thuốc ức chế bơm proton.

Nếu xét nghiệm quá sớm khi thuốc vẫn còn tác dụng ức chế nồng độ vi khuẩn, kết quả có thể cho âm tính giả, khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi bệnh. Hai phương pháp không xâm lấn thường được ưu tiên để kiểm tra lại là xét nghiệm hơi thở tìm urê gắn đồng vị carbon và xét nghiệm tìm kháng nguyên vi khuẩn trong phân. Trường hợp người bệnh có các tổn thương loét phức tạp hoặc cần đánh giá mức độ lành sẹo niêm mạc, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi dạ dày kết hợp làm xét nghiệm mô bệnh học hoặc xét nghiệm urease nhanh.

Nguy cơ tái nhiễm vi khuẩn HP và các biện pháp phòng ngừa

Sau khi đã điều trị tiệt trừ thành công, người bệnh vẫn hoàn toàn có nguy cơ bị tái nhiễm vi khuẩn HP nếu tiếp xúc với nguồn lây mới. Vi khuẩn HP tồn tại trong nước bọt, mảng bám răng và dịch tiết tiêu hóa, lây truyền chủ yếu qua đường ăn uống chung đụng, dùng chung chén bát hoặc ăn đồ sống, nguồn nước không đảm bảo vệ sinh dịch tễ.

Để phòng tránh tái nhiễm vi khuẩn HP lâu dài, mỗi người cần xây dựng thói quen vệ sinh ăn uống cá nhân cẩn thận. Trong bữa ăn gia đình, nên dùng đũa muỗng riêng để gắp thức ăn từ đĩa chung, không mớm cơm cho trẻ nhỏ và khử trùng dụng cụ ăn uống định kỳ. Bên cạnh đó, việc rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ăn chín uống sôi và hạn chế ăn uống tại các hàng quán vỉa hè không đảm bảo nguồn nước sạch là những biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa hữu hiệu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, không dùng lại đơn thuốc của người khác hoặc tự ý thay đổi liều lượng thuốc. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng dữ dội, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, cần đến bệnh viện khám ngay.

Tóm tắt

Nhiễm vi khuẩn HP hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ phối hợp thuốc của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Để đạt kết quả tối ưu và hạn chế nguy cơ tái nhiễm, người bệnh cần uống thuốc đủ liều, tái khám kiểm tra hơi thở hoặc nội soi đúng lịch hẹn, đồng thời duy trì nếp sinh hoạt ăn uống riêng biệt, vệ sinh trong gia đình.