Nhân xơ tử cung loại 5 là gì và có nguy hiểm không?

Nhân xơ tử cung loại 5 là gì?

Trong thực hành sản phụ khoa, hệ thống phân loại FIGO chia u xơ tử cung thành chín nhóm từ loại 0 đến loại 8 nhằm xác định chính xác vị trí giải phẫu của khối u so với các lớp của thành tử cung. Nhân xơ tử cung loại 5 được định nghĩa là u xơ dưới thanh mạc nhưng vẫn còn ít nhất 50% cấu trúc nằm chìm trong lớp cơ tử cung. Do có xu hướng đội lớp thanh mạc nhô ra ngoài ổ bụng, loại u này thường ít gây chảy máu âm đạo bất thường hơn so với các u xơ dưới niêm mạc. Thay vào đó, khi kích thước khối u tăng dần, người bệnh có xu hướng gặp phải các triệu chứng áp lực và chèn ép cơ học lên các cơ quan lân cận trong tiểu khung. Việc chẩn đoán xác định thường dựa trên thăm khám phụ khoa kết hợp siêu âm ổ bụng hoặc siêu âm đầu dò âm đạo.

Đặc điểm vị trí của nhân xơ tử cung loại 5 theo phân loại FIGO

Hệ thống FIGO giúp các bác sĩ sản phụ khoa đánh giá chính xác mối tương quan giữa khối u với niêm mạc tử cung, cơ tử cung và thanh mạc. Khác với u xơ dưới niêm mạc nằm sát buồng tử cung hay u xơ hoàn toàn trong cơ, nhân xơ loại 5 khởi phát từ lớp cơ và tiến dần về phía vỏ ngoài tử cung.

Mặc dù có phần lớn thể tích nằm trong lớp cơ, phần đỉnh của khối u đã đẩy lồi bề mặt thanh mạc. Vị trí giải phẫu đặc thù này giải thích vì sao u xơ loại 5 ít khi làm biến dạng lòng tử cung trong giai đoạn sớm. Nhờ vậy, bệnh nhân thường không gặp tình trạng rong kinh hoặc cường kinh dữ dội như các dạng u xơ tiếp xúc trực tiếp với lớp nội mạc tử cung.

Những biểu hiện thường gặp khi có nhân xơ tử cung loại 5

Nhiều trường hợp nhân xơ tử cung loại 5 có kích thước nhỏ dưới vài centimet không gây ra bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào và chỉ tình cờ được phát hiện khi đi khám phụ khoa định kỳ. Khi kích thước khối u lớn dần, biểu hiện phổ biến nhất là cảm giác nặng tức, căng tức hoặc đau âm ỉ ở vùng hạ vị và vùng chậu.

Do phát triển hướng ra khoang bụng, khối u có thể gây áp lực lên bàng quang nằm phía trước, dẫn đến tiểu rắt, tiểu nhiều lần hoặc cảm giác buồn tiểu liên tục. Nếu khối u nằm ở thành sau tử cung và chèn ép vào trực tràng, người bệnh có thể gặp tình trạng táo bón kéo dài hoặc khó khăn khi đại tiện. Một số phụ nữ cũng có thể cảm thấy đau tức khi quan hệ tình dục hoặc đau lưng lan xuống đùi do dây thần kinh vùng chậu bị kích thích.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng tiềm ẩn của khối u

Về bản chất mô học, nhân xơ tử cung loại 5 hầu như là u lành tính với tỷ lệ ác tính hóa cực kỳ hiếm gặp. Mức độ nguy hiểm của bệnh chủ yếu xuất phát từ các biến chứng cơ học và sự thay đổi kích thước theo thời gian. Khối u phát triển quá lớn có thể gây biến dạng vùng chậu, ứ nước thận do chèn ép niệu quản hoặc gây thiếu máu mạn tính nếu kèm theo rối loạn kinh nguyệt.

Trong thời kỳ mang thai, sự gia tăng của hormone sinh dục nữ có thể khiến nhân xơ phát triển nhanh chóng, dẫn đến biến chứng thoái hóa đỏ gây đau bụng dữ dội và tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non. Ngoài ra, nếu khối u làm lệch trục giải phẫu của tử cung, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng thụ thai tự nhiên hoặc cản trở đường ra của thai nhi trong chuyển dạ.

Hướng theo dõi và các giải pháp can thiệp y khoa

Chiến lược quản lý nhân xơ tử cung loại 5 được bác sĩ chuyên khoa cá thể hóa dựa trên kích thước u, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, độ tuổi và nhu cầu sinh sản của người bệnh. Với những khối u nhỏ không gây triệu chứng, giải pháp an toàn và phổ biến nhất là theo dõi định kỳ qua siêu âm mỗi sáu đến mười hai tháng để đánh giá tốc độ phát triển.

Khi khối u gây chèn ép rõ rệt hoặc kích thước lớn, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp can thiệp y khoa. Điều trị nội khoa bằng thuốc điều hòa nội tiết thường nhằm kiểm soát triệu chứng hoặc thu nhỏ tạm thời thể tích u trước phẫu thuật. Về ngoại khoa, phẫu thuật bóc nhân xơ tử cung qua nội soi ổ bụng hoặc mổ mở là lựa chọn ưu tiên để bảo tồn tử cung cho phụ nữ còn kế hoạch mang thai. Đối với phụ nữ đã mãn kinh hoặc không còn nhu cầu sinh con có nhiều triệu chứng nặng, phẫu thuật cắt tử cung hoặc nút mạch tử cung có thể được xem xét.

Lưu ý an toàn

Người bệnh không nên tự ý tìm kiếm và sử dụng các bài thuốc truyền miệng, thực phẩm chức năng chưa kiểm chứng hoặc tự uống thuốc điều hòa nội tiết với hy vọng làm tan khối u. Việc tự ý can thiệp có thể làm chậm trễ thời gian chẩn đoán y khoa chính xác và gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Khi xuất hiện cơn đau bụng dữ dội đột ngột, chướng bụng nhanh, bí tiểu cấp tính hoặc ra máu âm đạo bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Nhân xơ tử cung loại 5 là bệnh lý lành tính phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Thăm khám phụ khoa định kỳ và trao đổi cặn kẽ với bác sĩ chuyên khoa là biện pháp tốt nhất giúp chị em theo dõi sát sao tình trạng khối u và lựa chọn hướng chăm sóc sức khỏe phù hợp cho từng giai đoạn cuộc sống.