Nhận biết những dấu hiệu ung thư máu ở trẻ em cha mẹ cần lưu ý

Dấu hiệu ung thư máu ở trẻ em là gì?

Ung thư máu ở trẻ em là tình trạng các tế bào máu non ác tính, phổ biến nhất là dòng bạch cầu lympho hoặc tủy, sinh sôi bất thường và mất kiểm soát trong tủy xương. Sự phát triển ồ ạt này lấn át các dòng tế bào máu bình thường, dẫn tới tình trạng thiếu máu, suy giảm miễn dịch và rối loạn đông máu. Bệnh tiến triển tương đối nhanh chóng nếu không được can thiệp y tế phù hợp. Mặc dù là bệnh lý nghiêm trọng, phần lớn các trường hợp bệnh bạch cầu ở trẻ nhỏ hiện nay có tỷ lệ lui bệnh và tiên lượng sống sót khả quan nhờ những tiến bộ vượt bậc của các phác đồ điều trị huyết học chuyên sâu.

Thiếu máu khiến trẻ xanh xao mệt mỏi kéo dài

Tình trạng thiếu máu xảy ra do các tế bào bạch cầu ác tính tăng sinh nhanh chóng trong tủy xương, chèn ép và làm suy giảm quá trình sản sinh hồng cầu khỏe mạnh. Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện da dẻ xanh xao rõ rệt, niêm mạc môi và mắt nhợt nhạt, cơ thể mệt mỏi, ngủ nhiều, giảm hứng thú với các hoạt động vui chơi hằng ngày.

Bên cạnh đó, trẻ có thể thở nhanh, hụt hơi khi vận động nhẹ hoặc bú mẹ do cơ thể thiếu hụt lượng oxy cần thiết. Tình trạng mệt mỏi này thường kéo dài, không thuyên giảm dù trẻ đã được nghỉ ngơi đầy đủ hoặc bổ sung dinh dưỡng thông thường.

Sốt dai dẳng và dễ mắc các đợt nhiễm trùng tái phát

Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân hoặc các đợt nhiễm trùng tái diễn là biểu hiện thường gặp ở bệnh nhi ung thư máu. Mặc dù số lượng bạch cầu trong máu có thể tăng cao, phần lớn trong số đó là các tế bào non ác tính chưa hoàn thiện chức năng miễn dịch, khiến sức đề kháng của trẻ suy giảm nghiêm trọng.

Trẻ rất dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn thông thường như viêm họng, viêm phổi, viêm da, lở loét miệng nhưng thời gian hồi phục rất chậm. Những cơn sốt do ung thư máu thường dai dẳng, có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao từng cơn, dùng thuốc hạ sốt thông thường ít mang lại hiệu quả ổn định.

Xuất huyết dưới da và chảy máu niêm mạc bất thường

Sự sụt giảm nghiêm trọng số lượng tiểu cầu trong máu khiến cơ chế đông máu tự nhiên bị rối loạn. Phụ huynh có thể quan sát thấy các nốt xuất huyết nhỏ li ti màu đỏ hoặc tím dưới da, các mảng bầm tím lớn xuất hiện tự nhiên mà không liên quan đến chấn thương hay va quẹt.

Ngoài ra, trẻ có thể gặp các triệu chứng xuất huyết niêm mạc như chảy máu cam tái diễn, chảy máu chân răng khi đánh răng, hoặc vết thương nhỏ nhưng máu khó cầm. Ở một số trường hợp nặng, trẻ có thể xuất hiện phân đen hoặc nước tiểu có màu bất thường do chảy máu đường tiêu hóa hoặc đường tiết niệu.

Đau nhức xương khớp ảnh hưởng đến vận động của trẻ

Các tế bào bạch cầu non ác tính phát triển mạnh mẽ và tích tụ với mật độ dày đặc bên trong khoang tủy xương, gây tăng áp lực và dẫn đến các cơn đau nhức xương khớp. Trẻ có thể than phiền đau nhiều ở các xương dài như cẳng chân, đùi, cánh tay hoặc vùng thắt lưng.

Cơn đau xương khớp thường tăng nhiều hơn về đêm hoặc khi vận động, khiến trẻ đi khập khiễng, ngại đi lại, thậm chí từ chối tập đi ở những bé mới biết đi. Biểu hiện này đôi khi dễ bị nhầm lẫn với đau xương phát triển sinh lý hoặc chấn thương phần mềm thông thường ở trẻ em.

Nổi hạch ngoại vi và bụng chướng to do gan lách lớn

Bạch cầu ác tính có thể rời tủy xương và xâm lấn vào các cơ quan thuộc hệ thống bạch huyết cũng như các tạng trong ổ bụng. Dấu hiệu điển hình là sự xuất hiện của các khối hạch bạch huyết sưng to nhưng thường không đau ở các vị trí như cổ, nách hoặc bẹn.

Đồng thời, sự tích tụ tế bào ung thư tại gan và lách làm hai cơ quan này to ra, khiến bụng của trẻ bị chướng, căng phồng bất thường. Trẻ thường có cảm giác no sớm, đầy bụng, biếng ăn rõ rệt và sụt cân nhanh chóng mà không rõ nguyên nhân tiêu hóa cụ thể.

Lưu ý an toàn

Các biểu hiện kể trên chỉ mang tính chất định hướng và có thể gặp trong nhiều bệnh lý lành tính khác như thiếu máu dinh dưỡng, sốt xuất huyết hoặc nhiễm virus. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý chẩn đoán, không tự mua thuốc điều trị hoặc cho trẻ dùng các bài thuốc dân gian khi chưa có kết luận từ bác sĩ chuyên khoa huyết học nhi.

Tóm tắt

Ung thư máu ở trẻ em là bệnh lý ác tính phức tạp nhưng nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng đáp ứng điều trị sẽ cao hơn đáng kể. Cha mẹ cần theo dõi sát sao mọi thay đổi thể chất bất thường kéo dài của trẻ để kịp thời đưa con đi khám chuyên khoa huyết học nhi nhằm làm sáng tỏ nguyên nhân.