Dấu hiệu chuyển phôi thất bại và những lưu ý theo dõi cần biết

Dấu hiệu chuyển phôi thất bại là gì?

Quá trình phôi làm tổ tại niêm mạc tử cung phụ thuộc vào sự tương tác sinh học phức tạp giữa chất lượng của phôi thai và cửa sổ làm tổ của lớp nội mạc tử cung người mẹ. Chuyển phôi thất bại xảy ra khi phôi thai không thể bám dính, không xâm nhập được vào hệ thống mạch máu của nội mạc tử cung hoặc ngừng phát triển ngay sau giai đoạn làm tổ ban đầu.

Hiện tượng này có thể bắt nguồn từ các bất thường di truyền trong cấu trúc nhiễm sắc thể của phôi, những khiếm khuyết tại buồng tử cung như polyp, u xơ, viêm niêm mạc mạn tính, hoặc do sự mất cân bằng về hormone sinh sản và yếu tố miễn dịch. Nhận diện đúng bản chất của sự thất bại làm tổ là cơ sở khoa học để bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản đưa ra các giải pháp can thiệp hiệu quả hơn.

Những biểu hiện lâm sàng thường khiến người bệnh lo lắng

Trong giai đoạn hai tuần sau chuyển phôi, cơ thể người phụ nữ có thể xuất hiện một số phản ứng gợi ý phôi chưa làm tổ thuận lợi. Biểu hiện thường gặp nhất là xuất huyết âm đạo dạng đốm nâu hoặc máu đỏ tươi kéo dài, kèm theo cảm giác đau quặn bụng dưới tương tự cơn đau khi hành kinh. Đau lưng dữ dội, tức nặng vùng chậu hoặc cảm giác ngực giảm căng tức đột ngột cũng là những biểu hiện khiến nhiều người lo lắng.

Tuy vậy, những biểu hiện trên không hoàn toàn đặc hiệu cho việc chuyển phôi thất bại. Quá trình phôi thoát màng và bám vào nội mạc tử cung đôi khi cũng gây ra hiện tượng ra máu báo thai nhẹ. Đồng thời, tác dụng phụ của thuốc nội tiết tố chứa progesterone và estrogen cũng có thể tạo ra cảm giác đầy bụng, mệt mỏi hoặc đau tức ngực giả. Do đó, phụ nữ không nên quá hoang mang khi gặp các triệu chứng này mà cần ghi nhận diễn tiến để thông báo cho bác sĩ điều trị.

Tầm quan trọng của xét nghiệm định lượng beta hCG

Trong thụ tinh trong ống nghiệm, các dấu hiệu lâm sàng chỉ mang tính chất tham khảo và không bao giờ được dùng làm căn cứ chẩn đoán tuyệt đối. Cách duy nhất để xác định phôi có làm tổ và phát triển hay không là xét nghiệm máu định lượng nồng độ beta hCG theo đúng lịch hẹn của trung tâm hỗ trợ sinh sản.

Thông thường, xét nghiệm này được thực hiện vào khoảng ngày thứ mười đến ngày thứ mười bốn sau khi chuyển phôi. Nếu chỉ số beta hCG dưới năm đơn vị trên một lít, điều này cho thấy phôi chưa làm tổ thành công. Nếu nồng độ beta hCG ở mức ranh giới hoặc tăng không tương xứng, bác sĩ sẽ chỉ định kiểm tra lại sau bốn mươi tám giờ để theo dõi động học phát triển của thai. Việc tự ý dùng que thử thai nước tiểu tại nhà quá sớm rất dễ gây ra sai lệch kết quả do dư lượng thuốc kích trứng hoặc nồng độ hormone chưa đạt ngưỡng phát hiện.

Các bước cần thực hiện sau khi xác định không có thai

Khi xác định chu kỳ chuyển phôi không thành công, nhiều cặp vợ chồng rơi vào trạng thái hụt hẫng và căng thẳng. Tuy nhiên, việc duy trì tâm lý bình tĩnh là bước rất quan trọng để chuẩn bị cho những chu kỳ tiếp theo. Người bệnh cần dừng các loại thuốc hỗ trợ hoàng thể theo đúng hướng dẫn của bác sĩ điều trị, không tự ý ngưng thuốc khi chưa có chỉ định xét nghiệm máu chính thức.

Sau khi ngừng thuốc, kinh nguyệt thường sẽ xuất hiện trở lại trong vòng vài ngày đến một tuần. Các cặp vợ chồng nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để hội chẩn lại hồ sơ điều trị. Bác sĩ sẽ phân tích nguyên nhân tiềm ẩn như chất lượng phôi, hình thái và khả năng tiếp nhận của niêm mạc tử cung, các bất thường giải phẫu buồng tử cung hoặc vấn đề miễn dịch. Dựa trên kết quả đánh giá, phác đồ chuẩn bị niêm mạc hoặc kỹ thuật hỗ trợ có thể được điều chỉnh nhằm tối ưu hóa tỷ lệ thành công cho lần chuyển phôi kế tiếp.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngừng hoặc thay đổi liều lượng thuốc đặt, thuốc uống hoặc thuốc tiêm nội tiết tố trước ngày xét nghiệm máu chính thức, ngay cả khi thấy ra máu âm đạo. Nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng dữ dội, sốt cao, chóng mặt hoặc chảy máu âm đạo lượng nhiều ướt đẫm băng vệ sinh, cần đến ngay bệnh viện để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Chuyển phôi không thành công là trải nghiệm khó khăn nhưng không đồng nghĩa với việc mất đi hoàn toàn cơ hội làm cha mẹ. Các cặp vợ chồng nên dành thời gian nghỉ ngơi, giữ tinh thần lạc quan và trao đổi thẳng thắn với bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để đánh giá nguyên nhân, từ đó xây dựng kế hoạch tối ưu cho chu kỳ tiếp theo.