Dấu hiệu cảm cúm khi mang thai và cách chăm sóc

Cảm cúm khi mang thai là gì?

Cảm cúm là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp do các chủng virus cúm gây ra, lây lan chủ yếu qua các giọt bắn khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với bề mặt bám dính virus. Ở phụ nữ mang thai, dung tích phổi giảm nhẹ do tử cung lớn dần chèn ép cơ hoành, cùng với sự biến chuyển của hệ tim mạch và miễn dịch khiến cơ thể dễ bị tổn thương hơn khi virus xâm nhập.

Không giống như các đợt cảm lạnh thông thường chỉ gây ngứa họng và nghẹt mũi nhẹ, cảm cúm thường đi kèm sốt cao, đau nhức cơ thể dữ dội và tình trạng kiệt sức kéo dài. Nhiệt độ cơ thể mẹ tăng cao cùng phản ứng viêm toàn thân có thể tác động trực tiếp đến môi trường phát triển của bào thai, đặc biệt là trong giai đoạn tam cá nguyệt đầu tiên khi các mầm cơ quan đang biệt hóa. Do đó, việc hiểu rõ bản chất bệnh học giúp phụ nữ mang thai chủ động bảo vệ sức khỏe một cách khoa học.

Những biểu hiện cảm cúm thường gặp ở phụ nữ mang thai

Virus cúm tấn công đường hô hấp khiến thai phụ khởi phát triệu chứng khá đột ngột. Biểu hiện ban đầu thường là sốt nhẹ đến sốt cao từ 38 độ C trở lên, đi kèm cảm giác ớn lạnh và rùng mình từng cơn. Thai phụ sẽ cảm thấy đau nhức cơ bắp toàn thân, ê ẩm vùng lưng và các khớp, dẫn đến trạng thái mệt mỏi rã rời, suy giảm năng lượng vận động rõ rệt.

Bên cạnh sốt và đau mình mẩy, các dấu hiệu hô hấp xuất hiện dồn dập gồm ho khan, đau rát cổ họng, nghẹt mũi và chảy nước mũi trong. Một số thai phụ có thể gặp tình trạng đau đầu dữ dội, chán ăn, khô miệng hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Do hệ miễn dịch khi mang thai suy giảm sinh lý, các triệu chứng này thường kéo dài dai dẳng và nặng nề hơn so với người bình thường.

Tác động của virus cúm đối với sự phát triển của thai nhi

Trong tam cá nguyệt thứ nhất, thai nhi đang trong quá trình hình thành các cơ quan quan trọng như tim, hệ thần kinh trung ương và cấu trúc xương mặt. Nhiệt độ cơ thể mẹ tăng cao do sốt từ virus cúm có thể cản trở quá trình phân chia tế bào, làm tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh, hở hàm ếch hoặc dọa sảy thai nếu không được kiểm soát tốt.

Bước sang tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, dù cấu trúc thai nhi đã tương đối hoàn thiện nhưng cơn sốt cao và phản ứng viêm kéo dài có thể kích thích tử cung co bóp bất thường, dẫn đến sinh non hoặc thai chậm phát triển trong tử cung. Độc lực từ virus cúm kết hợp với tình trạng mẹ bầu biếng ăn, mất nước cũng làm giảm sút nguồn oxy và dinh dưỡng nuôi dưỡng thai nhi qua bánh rau.

Biện pháp chăm sóc và theo dõi sức khỏe ban đầu cho mẹ bầu

Khi nghi ngờ mắc cúm, thai phụ cần dành tối đa thời gian để nghỉ ngơi tại giường ở không gian thoáng khí, tránh gió lùa trực tiếp. Bổ sung đủ lượng nước hằng ngày từ nước lọc ấm, nước luộc rau củ hoặc nước canh thanh đạm giúp làm loãng dịch nhầy đường hô hấp và ngăn ngừa tình trạng mất nước do sốt.

Mẹ bầu có thể súc miệng, nhỏ rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% nhiều lần trong ngày để giảm phù nề niêm mạc mũi họng. Chườm khăn ấm vào trán, nách, bẹn giúp hỗ trợ tản nhiệt tự nhiên. Khẩu phần ăn nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu hóa như cháo hạt sen, súp gà ấm giàu dinh dưỡng để nhanh chóng phục hồi thể lực.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đến bệnh viện ngay

Phụ nữ mang thai cần được đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức nếu xuất hiện tình trạng sốt cao trên 38,5 độ C không đáp ứng với các biện pháp hạ nhiệt thông thường. Khó thở, thở gấp, đau tức ngực hoặc cảm giác thở rít là dấu hiệu cảnh báo virus đã lan sâu xuống phế quản hoặc phổi.

Ngoài ra, các triệu chứng như nôn ói liên tục không giữ được thức ăn, chóng mặt nghiêm trọng, lú lẫn, tiểu rất ít hoặc nước tiểu sẫm màu đều là tín hiệu cơ thể suy kiệt. Đặc biệt, nếu nhận thấy thai máy giảm đáng kể, xuất hiện các cơn co thắt tử cung đều đặn hoặc có dấu hiệu ra máu, rỉ ối, mẹ bầu phải đến bệnh viện cấp cứu sản khoa ngay.

Chủ động phòng ngừa cảm cúm trong suốt giai đoạn mang thai

Tiêm vắc xin phòng ngừa cúm mùa trước hoặc trong thai kỳ là biện pháp y tế chủ động được các cơ quan y tế khuyến cáo rộng rãi. Kháng thể hình thành từ người mẹ không chỉ bảo vệ mẹ bầu khỏi các biến chứng nguy hiểm mà còn truyền qua nhau thai để bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời.

Bên cạnh việc tiêm ngừa, thai phụ cần chú trọng vệ sinh tay bằng xà phòng thường xuyên, tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Hạn chế tiếp xúc gần với những người đang có biểu hiện ho, sốt, cảm lạnh và nên đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng đông đúc. Giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển mùa và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối sẽ củng cố hàng rào miễn dịch tự nhiên hiệu quả.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng bất kỳ loại thuốc hạ sốt, kháng sinh, kháng virus hay thuốc nam, thuốc bắc nào khi chưa có chỉ định y khoa. Mọi dấu hiệu bất thường về thai máy hoặc các triệu chứng hô hấp nặng đều cần được thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín.

Tóm tắt

Cảm cúm trong thai kỳ là vấn đề sức khỏe cần được theo dõi sát sao nhằm bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của cả mẹ và bé. Phụ nữ mang thai khi gặp các triệu chứng đường hô hấp kèm sốt không nên tự ý dùng thuốc mà cần trao đổi trực tiếp với nhân viên y tế để được hướng dẫn xử trí an toàn, hiệu quả.