Nguyên nhân khiến nhịp tim chậm và cách hỗ trợ cải thiện nhịp tim

Nhịp tim chậm là gì?

Ở người trưởng thành khỏe mạnh, tần số tim lúc nghỉ ngơi thường duy trì ổn định trong khoảng từ 60 đến 100 lần mỗi phút. Khi chỉ số này giảm xuống dưới 60 lần mỗi phút, tình trạng này được định nghĩa là nhịp tim chậm.

Tần số tim đập chậm không phải lúc nào cũng là bệnh lý. Ở những vận động viên chuyên nghiệp hoặc người lao động thể lực dẻo dai, buồng tim co bóp rất hiệu quả nên tim không cần đập nhanh mà vẫn cung cấp đủ lượng oxy cho toàn bộ cơ thể. Ngược lại, nếu nhịp tim chậm xuất hiện ở người có thể trạng bình thường, kèm theo cảm giác thiếu năng lượng hoặc hoa mắt, đây có thể là dấu hiệu cho thấy tim đang gặp trục trặc trong việc phát xung điện hoặc dẫn truyền tín hiệu co bóp.

Các nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng nhịp tim chậm

Nhịp tim chậm có thể phân thành hai nhóm chính là nguyên nhân sinh lý và nguyên nhân bệnh lý. Về mặt sinh lý, nhịp tim chậm thường xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi sâu, trong giấc ngủ hoặc ở những người tập luyện thể thao cường độ cao có cơ tim co bóp hiệu quả.

Về mặt bệnh lý, tổn thương tại hệ thống dẫn truyền xung động của tim là thủ phạm phổ biến, chẳng hạn như hội chứng suy nút xoang hoặc block nhĩ thất các mức độ. Ngoài ra, các yếu tố toàn thân như suy tuyến giáp, rối loạn nồng độ điện giải như tăng kali máu, hạ thân nhiệt hoặc tác dụng phụ của một số nhóm thuốc tim mạch như thuốc chẹn beta giao cảm cũng khiến tần số tim sụt giảm rõ rệt.

Dấu hiệu nhận biết nhịp tim chậm ảnh hưởng đến tuần hoàn

Khi nhịp tim giảm quá mức dẫn đến giảm tưới máu não và các cơ quan, người bệnh có thể cảm nhận các biểu hiện bất thường rõ rệt. Dấu hiệu thường gặp nhất là cảm giác chóng mặt, choáng váng, hoa mắt khi thay đổi tư thế đột ngột.

Bên cạnh đó, người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi vô cớ, suy giảm khả năng gắng sức, khó thở nhẹ khi đi bộ hoặc leo cầu thang. Trong những trường hợp nặng hơn, lưu lượng máu lên não không đủ có thể dẫn tới các cơn thoáng ngất hoặc ngất xỉu hoàn toàn, gây nguy hiểm do chấn thương té ngã.

Cách hỗ trợ cải thiện nhịp tim và tăng cường tuần hoàn máu

Đối với các trường hợp nhịp tim chậm sinh lý hoặc ở mức độ nhẹ chưa có chỉ định can thiệp y khoa chuyên sâu, việc điều chỉnh lối sống có thể hỗ trợ nâng cao thể trạng và cải thiện tuần hoàn máu. Vận động thể chất vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc tập dưỡng sinh giúp kích thích hệ thần kinh giao cảm, từ đó làm tăng nhẹ tần số tim và cải thiện trương lực mạch máu.

Chế độ dinh dưỡng cân bằng cũng đóng vai trò thiết yếu. Cần cung cấp đủ lượng nước cho cơ thể trong ngày, bổ sung khoáng chất hợp lý thông qua rau xanh, trái cây tươi và hạn chế việc kiêng khem quá mức gây thiếu hụt vi chất. Người bệnh cũng cần giữ ấm cơ thể trong thời tiết lạnh để tránh phản xạ ức chế tim mạch.

Giải pháp y khoa trong chẩn đoán và xử trí nhịp tim chậm

Khi phát hiện nhịp tim dưới 60 nhịp mỗi phút đi kèm cảm giác mệt mỏi hay chóng mặt, bước quan trọng nhất là đến các cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch để được kiểm tra. Bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện điện tâm đồ thông thường, đo Holter điện tâm đồ 24 giờ và xét nghiệm máu để tìm kiếm nguyên nhân cụ thể.

Tùy thuộc vào bệnh lý nền, bác sĩ có thể điều chỉnh liều lượng thuốc đang dùng, điều trị bổ sung hormon tuyến giáp hoặc cân bằng điện giải. Đối với các tổn thương nút xoang hay nghẽn dẫn truyền tim mạch nghiêm trọng, can thiệp cấy máy tạo nhịp tim nhân tạo có thể được cân nhắc để đảm bảo an toàn tính mạng lâu dài cho người bệnh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Người bệnh tuyệt đối không tự ý uống các loại thuốc kích thích nhịp tim, không tự thay đổi liều thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc bệnh tim đang dùng mà chưa có chỉ định y tế. Khi xuất hiện cơn ngất, đau ngực dữ dội hoặc khó thở cấp tính, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Nhịp tim chậm có thể là trạng thái sinh lý vô hại ở người khỏe mạnh nhưng cũng tiềm ẩn bệnh lý tim mạch cần can thiệp y tế. Mọi biện pháp làm tăng nhịp tim tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ lối sống, không thay thế việc chẩn đoán nguyên nhân gốc rễ. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa tim mạch để được đánh giá toàn diện.