Nguyên nhân gây đau dạ dày sau khi quan hệ tình dục và cách xử trí

Đau dạ dày sau khi quan hệ là gì?

Đau dạ dày sau khi quan hệ tình dục là thuật ngữ người bệnh thường dùng để mô tả cảm giác đau nhức, tức nặng hoặc co thắt tại vùng thượng vị, nằm ở phía trên rốn và dưới mũi ức. Mặc dù nhiều người dễ nhầm lẫn giữa đau dạ dày với đau vùng bụng dưới hoặc đau vùng chậu, hai tình trạng này lại bắt nguồn từ các cơ chế sinh lý và bệnh lý khác nhau.

Về mặt giải phẫu và sinh lý, quan hệ tình dục là một hoạt động thể lực có sự tham gia của nhiều nhóm cơ, hệ tuần hoàn và hệ thần kinh tự chủ. Khi cơ thể hưng phấn và đạt cực khoái, các phản xạ thần kinh và hormone được giải phóng có thể gián tiếp làm thay đổi nhu động của đường tiêu hóa. Việc hiểu rõ bản chất của cơn đau giúp người bệnh không quá hoang mang, đồng thời phân biệt được các phản ứng cơ học tạm thời với những vấn đề tiêu hóa cần có sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa.

Áp lực cơ học lên ổ bụng và sự co thắt cơ trơn

Trong quá trình quan hệ tình dục, các chuyển động mạnh, việc tì đè trực tiếp lên thành bụng hoặc lựa chọn tư thế tạo sức ép lớn có thể khiến các cơ quan bên trong ổ bụng bị chèn ép. Dạ dày là tạng rỗng nằm ngay dưới vòm hoành, rất nhạy cảm với những biến đổi áp lực đột ngột từ bên ngoài.

Bên cạnh áp lực cơ học, giai đoạn hưng phấn và đạt cực khoái thường kích hoạt phản ứng co thắt mạnh mẽ của các cơ sàn chậu và cơ thành bụng. Sự co rút này có thể lan tỏa hoặc kích thích phản xạ thần kinh phó giao cảm, dẫn đến hiện tượng tăng co bóp cơ trơn dạ dày và ruột. Khi các cơ trơn co thắt dồn dập, người bệnh sẽ cảm nhận rõ cơn đau quặn thắt hoặc tức trướng ở vùng thượng vị. Hiện tượng này thường tự thuyên giảm sau khi cơ thể được nghỉ ngơi và các nhóm cơ được thả lỏng hoàn toàn.

Tác động từ bệnh lý viêm loét dạ dày và trào ngược có sẵn

Những người có tiền sử viêm dạ dày, loét dạ dày tá tràng hoặc trào ngược dạ dày thực quản thường có niêm mạc tiêu hóa rất nhạy cảm. Hoạt động tình dục đòi hỏi sự vận động thể lực liên tục, làm gia tăng nhịp thở, nhịp tim và áp lực trong ổ bụng, từ đó dễ thúc đẩy dịch vị axit dạ dày trào ngược lên thực quản.

Ngoài ra, nếu quan hệ tình dục quá gần thời điểm sau bữa ăn no, dạ dày đang phải chứa đầy thức ăn và tiết nhiều axit dịch vị để tiêu hóa. Áp lực vận động kết hợp cùng lượng thức ăn chưa kịp chuyển xuống ruột non sẽ làm căng giãn thành dạ dày quá mức, gây đau rát, ợ chua, buồn nôn hoặc cảm giác đau tức khó chịu. Ngược lại, quan hệ khi đang quá đói cũng có thể khiến axit dạ dày dư thừa kích thích vào các vết loét có sẵn, tạo nên cơn đau nhói sau khi kết thúc cuộc yêu.

Yếu tố tâm lý và phản ứng thần kinh thực vật

Trục não ruột là hệ thống liên kết mật thiết giữa hệ thần kinh trung ương và đường tiêu hóa thông qua mạng lưới thần kinh tự chủ. Khi quan hệ tình dục, tâm lý căng thẳng, lo âu về hiệu suất phòng the, cảm giác sợ đau hoặc những áp lực cảm xúc chưa được giải tỏa có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.

Tình trạng căng thẳng làm rối loạn tín hiệu điều khiển nhu động ruột, giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng niêm mạc tiêu hóa và làm tăng tính nhạy cảm nội tạng. Hậu quả là dạ dày co bóp bất thường, tiết nhiều axit hơn hoặc rơi vào trạng thái co thắt đau đớn. Nhiều trường hợp người bệnh không hề có tổn thương thực thể tại dạ dày nhưng vẫn trải qua cơn đau thượng vị dữ dội sau quan hệ chỉ vì các yếu tố tâm lý và phản xạ thần kinh thực vật này.

Biện pháp chăm sóc và điều chỉnh giúp phòng ngừa đau dạ dày

Để giảm thiểu nguy cơ đau dạ dày sau khi quan hệ tình dục, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt và thời điểm quan hệ đóng vai trò rất thiết thực. Bạn nên tránh quan hệ ngay sau khi vừa ăn no hoặc khi bụng đang quá đói; khoảng thời gian lý tưởng là sau bữa ăn chính từ một đến hai tiếng để hệ tiêu hóa hoàn thành bước nhào trộn thức ăn ban đầu.

Trong lúc sinh hoạt, nên ưu tiên các tư thế thoải mái, nhẹ nhàng, tránh tạo áp lực tì đè trực tiếp lên vùng thượng vị và bụng trên. Giữ tinh thần thư giãn, hít thở đều đặn và chia sẻ cởi mở với bạn đời giúp hạn chế tối đa căng thẳng cơ bắp. Nếu cơn đau xuất hiện sau quan hệ, bạn có thể nằm nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, thả lỏng toàn thân, uống từng ngụm nhỏ nước ấm hoặc chườm ấm nhẹ nhàng lên vùng bụng trên để làm dịu các cơn co thắt cơ trơn.

Lưu ý an toàn

Đau vùng bụng sau quan hệ đôi khi bị nhầm lẫn với các cấp cứu ngoại khoa hoặc phụ khoa như vỡ nang buồng trứng, thai ngoài tử cung, viêm ruột thừa hoặc thủng ổ loét dạ dày. Nếu cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, không thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc đi kèm sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, chóng mặt, tụt huyết áp, bạn cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau kháng viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày nặng nề hơn.

Tóm tắt

Đau dạ dày sau khi quan hệ tình dục phần lớn là hệ quả của áp lực cơ học, co thắt cơ trơn hoặc thói quen sinh hoạt chưa hợp lý. Bằng cách điều chỉnh thời điểm, giữ tâm lý thoải mái và chăm sóc sức khỏe tiêu hóa đúng cách, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát tình trạng này. Khi cơn đau tái diễn nhiều lần, việc chủ động thăm khám tại chuyên khoa tiêu hóa sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân và có hướng can thiệp an toàn.