Nguyên nhân đau răng gây sốt và cách khắc phục

Đau răng gây sốt là gì?

Đau răng gây sốt là hiện tượng cơn đau răng không còn khu trú tại chỗ mà đi kèm với tình trạng thân nhiệt tăng cao do cơ thể phản ứng với độc tố của vi khuẩn. Răng được bảo vệ bởi lớp men và ngà cứng chắc bên ngoài, bên trong là buồng tủy chứa mạch máu và dây thần kinh. Khi hàng rào men răng bị phá vỡ do sâu răng lâu ngày, nứt gãy hoặc mòn cổ răng, vi khuẩn từ mảng bám sẽ xâm nhập trực tiếp vào hệ thống tủy.

Khi vi khuẩn sinh sôi mạnh mẽ trong buồng tủy kín, áp lực bên trong tăng vọt gây nên những cơn đau buốt dữ dội. Sau đó, ổ nhiễm khuẩn có xu hướng thoát ra ngoài qua lỗ chóp chân răng, lan vào xương ổ răng và mô nướu lân cận hình thành các ổ mủ. Sự giải phóng các chất trung gian hóa học gây viêm cùng độc tố vi khuẩn vào tuần hoàn máu chính là tác nhân kích thích trung tâm điều nhiệt ở não gây sốt, mệt mỏi và ớn lạnh toàn thân.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến đau răng kèm theo sốt

Cơn đau răng thông thường chỉ gây ê buốt tại chỗ, nhưng khi xuất hiện phản ứng sốt, điều đó chứng tỏ vi khuẩn đã xâm nhập sâu và kích hoạt hệ miễn dịch toàn thân phản ứng lại. Nguyên nhân hàng đầu là biến chứng viêm tủy răng cấp tính hoặc hoại tử tủy không được điều trị kịp thời, tạo điều kiện cho vi khuẩn lan rộng xuống cuống răng hình thành ổ áp xe quanh chóp.

Một nguyên nhân thường gặp khác là viêm quanh thân răng khôn, đặc biệt là răng số tám hàm dưới mọc lệch hoặc mọc ngầm. Tình trạng lợi trùm tạo thành túi chứa mảng bám thức ăn khó vệ sinh, dẫn đến nhiễm khuẩn cấp tính tại chỗ kèm sưng góc hàm và sốt. Ngoài ra, bệnh viêm nha chu tiến triển nặng với các túi mủ quanh chân răng hoặc tình trạng chấn thương nứt vỡ thân răng nhiễm trùng cũng có thể khiến người bệnh sốt kèm đau nhức dữ dội.

Dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn răng miệng tiến triển nặng

Người bệnh cần theo dõi sát các biểu hiện đi kèm để phát hiện sớm nguy cơ nhiễm trùng lan tỏa. Cơn đau thường buốt nhói theo từng nhịp mạch đập, tăng nặng về đêm hoặc khi có lực cắn nhẹ lên răng tổn thương. Nướu răng xung quanh có thể sưng phồng, ửng đỏ, chảy dịch mủ vàng đục hoặc xuất hiện một nốt mụn mủ ở chân răng.

Nếu vi khuẩn lan sang các khoang mô liên kết vùng đầu mặt, tình trạng sưng nề có thể lan rộng ra góc hàm, vùng má hoặc dưới cằm, kèm theo nổi hạch cổ đau nhức. Những triệu chứng nghiêm trọng bao gồm sốt cao trên 38,5 độ C, cứng hàm khó há miệng, khó nuốt, thở khò khè hoặc sưng quanh hốc mắt. Đây là dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng lan rộng vùng sàn miệng hoặc viêm mô tế bào cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Biện pháp hỗ trợ làm dịu đau nhức và hạ sốt tạm thời tại nhà

Trong thời gian chờ đến gặp bác sĩ nha khoa, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm nhẹ cảm giác khó chịu. Súc miệng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm từ ba đến bốn lần mỗi ngày giúp làm sạch mảng bám, sát khuẩn khoang miệng và giảm áp lực viêm quanh nướu.

Áp túi chườm lạnh bọc khăn sạch lên vùng má bên ngoài vị trí đau trong khoảng mười lăm phút mỗi lần giúp làm co mạch máu, giảm sưng nề và ức chế cảm giác đau tạm thời. Người bệnh nên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, uống đủ nước ấm để bù dịch do sốt, chọn thức ăn mềm lỏng và hạn chế nhai ở bên răng đau. Tuyệt đối không tự ý dùng kim chích rạch ổ sưng hoặc chườm nóng lên má vì nhiệt độ cao kích thích mủ lan rộng hơn.

Phương pháp điều trị chuyên khoa tại phòng khám nha khoa

Việc loại bỏ triệt để ổ nhiễm khuẩn bắt buộc phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt sau khi thăm khám lâm sàng và chụp phim X-quang kiểm tra chân răng. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị thích hợp. Nếu răng bị áp xe hoặc viêm tủy, bác sĩ sẽ mở tủy để dẫn lưu dịch mủ, giảm áp lực đau nhức tức thì, sau đó làm sạch hệ thống ống tủy và hàn kín.

Trường hợp ổ mủ lớn khu trú dưới nướu, tiểu phẫu rạch dẫn lưu mủ sẽ được tiến hành trong điều kiện vô khuẩn. Đối với răng khôn mọc lệch gây viêm lợi trùm tái phát hoặc răng sâu vỡ quá lớn không thể bảo tồn, nhổ răng là giải pháp cần thiết sau khi tình trạng nhiễm trùng cấp tính đã được kiểm soát ổn định. Bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc kháng sinh và kháng viêm phù hợp với từng cá nhân để hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn toàn thân.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh uống khi chưa có chỉ định vì có thể dẫn đến nguy cơ kháng thuốc hoặc che lấp triệu chứng bệnh. Không đắp các loại lá cây, thuốc bột tự chế hoặc thuốc giảm đau nghiền nát trực tiếp lên nướu răng vì rất dễ gây bỏng niêm mạc và nhiễm trùng nặng thêm. Khi có biểu hiện sốt cao hoặc sưng nề mặt, cần đến bệnh viện khám ngay.

Tóm tắt

Đau răng kèm sốt là phản ứng cảnh báo ổ nhiễm trùng đã tiến triển vượt khỏi bề mặt men răng và có nguy cơ xâm lấn mô mềm xung quanh. Người bệnh không nên tự điều trị kéo dài bằng thuốc giảm đau tại nhà. Việc chủ động đến cơ sở nha khoa để bác sĩ thăm khám và giải quyết triệt để nguyên nhân là giải pháp duy nhất giúp bảo tồn răng và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.