Nguy hiểm khi bị viêm amidan khạc ra máu và những điều cần biết

Viêm amidan khạc ra máu là gì?

Viêm amidan là tình trạng viêm nhiễm xảy ra tại khối mô lympho nằm ở hai bên thành họng, giữ vai trò miễn dịch bảo vệ cửa ngõ hô hấp. Khi phản ứng viêm diễn ra dữ dội, niêm mạc bao phủ amidan có thể bị phù nề, sưng đỏ và trợt loét, dẫn đến hiện tượng dịch tiết hầu họng lẫn tia máu tươi hoặc chất nhầy màu nâu sẫm. Khạc ra máu trong bối cảnh này vừa có thể là hệ quả cơ học do các mao mạch bề mặt bị tổn thương khi co thắt ho, vừa có khả năng phản ánh tình trạng nhiễm khuẩn nặng lan rộng xuống các tổ chức liên kết lân cận. Đây là một dấu hiệu lâm sàng đòi hỏi sự theo dõi sát sao, bởi vùng họng có mạng lưới mạch máu phong phú và liên quan trực tiếp đến sự thông thoáng của đường thở.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng khạc ra máu khi bị viêm amidan

Hiện tượng khạc ra máu trong đợt viêm amidan thường xuất phát từ việc niêm mạc vùng hầu họng bị sung huyết dữ dội. Khi các mô lympho sưng to và viêm nhiễm, các mao mạch nhỏ tại bề mặt amidan trở nên giòn, rất dễ rách khi người bệnh ho mạnh, hắng giọng liên tục hoặc khạc nhổ nhiều.

Bên cạnh đó, các đợt viêm amidan hốc mủ mạn tính có thể tạo ra các giả mạc hoặc chất bã đậu bám chặt. Khi các chất lắng đọng này bong tróc ra ngoài, lớp niêm mạc phía dưới bị trầy xước và tiết ra một lượng máu nhỏ lẫn vào đờm hoặc nước bọt. Đa phần các trường hợp rách vi mạch bề mặt chỉ tạo ra vệt máu hồng nhạt hoặc sợi máu mảnh. Dù vậy, tình trạng này vẫn phản ánh ổ viêm đang ở mức độ nặng và cần được chăm sóc y tế đúng cách.

Các biến chứng nguy hiểm liên quan đến xuất huyết vùng amidan

Khạc ra máu có thể là dấu hiệu cảnh báo ổ viêm đã lan rộng vào các khoang sâu của vùng cổ, điển hình là biến chứng áp xe quanh amidan hoặc áp xe thành bên họng. Khối mủ chèn ép khiến mô hoại tử, làm tổn thương các nhánh mạch máu lân cận và gây xuất huyết nghiêm trọng.

Đặc biệt nguy hiểm là nguy cơ vỡ hoặc xói mòn các mạch máu lớn chạy sát hố amidan như động mạch cảnh. Mặc dù biến chứng này ít gặp nhưng có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng do mất máu ồ ạt trong thời gian rất ngắn. Ngoài ra, máu chảy tràn vào thanh quản và khí phế quản có nguy cơ gây co thắt đường thở hoặc bít tắc phế quản dẫn đến suy hô hấp cấp tính. Việc chủ quan tự điều trị tại nhà khi thấy máu trong đờm khiến người bệnh đối mặt với nhiều rủi ro khôn lường.

Phân biệt khạc ra máu do amidan với các bệnh lý đường hô hấp khác

Triệu chứng khạc ra chất tiết lẫn máu không chỉ xuất hiện trong viêm amidan cấp hay mạn tính mà còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác tại đường hô hấp trên và hô hấp dưới. Khối u ác tính vùng vòm họng hoặc ung thư amidan ở giai đoạn tiến triển thường gây loét sùi và ho khạc ra máu dai dẳng.

Bên cạnh đó, tình trạng chảy máu mũi sau chảy ngược xuống thành sau họng, giãn phế quản, lao phổi hoặc viêm phổi cũng có biểu hiện khạc đờm kèm máu tươi hay máu cục. Việc nhầm lẫn các triệu chứng này có thể dẫn đến chậm trễ trong việc tiếp cận phác đồ điều trị phù hợp. Do đó, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra kỹ lưỡng vùng mũi xoang, vòm họng và phổi để loại trừ các bệnh lý toàn thân nguy hiểm.

Cách xử trí ban đầu và thời điểm cần đến cơ sở y tế ngay

Khi phát hiện có máu lẫn trong đờm, người bệnh cần giữ bình tĩnh, ngồi thẳng lưng và hơi cúi đầu nhẹ về phía trước để máu thoát ra ngoài tự nhiên, tuyệt đối không nuốt máu xuống dạ dày vì dễ gây buồn nôn và kích thích nôn ói. Tránh tối đa các động tác hắng giọng mạnh, khạc nhổ thô bạo hoặc dùng ngón tay đưa sâu vào họng kiểm tra.

Người bệnh nên súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm và di chuyển ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng. Nếu lượng máu chảy liên tục thành dòng, xuất hiện máu cục sẫm màu, hoặc kèm theo các biểu hiện như khó thở, thở rít, khàn tiếng nặng, tụt huyết áp và chóng mặt, người nhà cần đưa bệnh nhân đến phòng cấp cứu gần nhất để được nhân viên y tế kiểm soát đường thở và thực hiện thủ thuật cầm máu kịp thời.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa và tham khảo phổ quát, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc cầm máu hay sử dụng các bài thuốc truyền miệng để đắp vào họng khi thấy chảy máu. Khi có dấu hiệu xuất huyết, việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế là điều kiện tiên quyết để đảm bảo an toàn.

Tóm tắt

Khạc ra máu khi bị viêm amidan là dấu hiệu cảnh báo không nên xem nhẹ. Thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng giúp phát hiện đúng căn nguyên, xử trí kịp thời các biến chứng nguy hiểm và bảo vệ an toàn cho đường thở.