Người mẹ bị chó cắn có cho con bú được không và cần xử trí thế nào

Bị chó cắn có cho con bú được không là gì?

Bị chó cắn là tai nạn thương tích phổ biến có thể xảy ra trong đời sống hằng ngày, mang đến nguy cơ lây truyền bệnh dại và các nhiễm trùng vết thương nghiêm trọng. Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus lây từ động vật có vú sang người, hầu hết qua vết cắn, cào hoặc tiếp xúc nước bọt trên da trầy xước. Khi một người mẹ đang cho con bú gặp phải tình huống này, nỗi lo âu thường tăng lên gấp đôi vì vừa lo ngại cho tính mạng của bản thân, vừa sợ truyền mầm bệnh sang con hoặc lo ngại độc tính của vắc xin dự phòng ảnh hưởng đến em bé. Tuy nhiên, các kiến thức y khoa thực chứng đã chứng minh virus dại không lây lan qua tuyến sữa của mẹ sang trẻ nhỏ. Hiểu rõ cơ chế này giúp người mẹ giảm bớt căng thẳng tâm lý, từ đó có hướng xử trí bình tĩnh, khoa học và an toàn nhất cho cả hai mẹ con.

Khả năng lây truyền của virus bệnh dại qua dòng sữa mẹ

Theo các hướng dẫn y khoa quốc tế và bằng chứng dịch tễ học hiện nay, virus bệnh dại không bài tiết qua nguồn sữa mẹ. Virus dại chủ yếu xâm nhập vào cơ thể qua nước bọt của động vật bị nhiễm bệnh thông qua các vết cào xước, vết cắn hoặc niêm mạc tổn thương, sau đó di chuyển dọc theo hệ thần kinh ngoại biên đến hệ thần kinh trung ương. Cho đến nay, y văn chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp nào trẻ sơ sinh bị lây truyền bệnh dại thông qua việc bú sữa từ người mẹ vừa bị động vật cắn.

Do đó, người mẹ không cần phải vắt bỏ sữa hay cai sữa đột ngột cho trẻ sau sự cố này. Việc đột ngột dừng cho con bú có thể gây căng tức tuyến vú, viêm tắc tia sữa cho mẹ và khiến trẻ nhỏ bị xáo trộn hệ tiêu hóa cũng như tâm lý. Người mẹ hoàn toàn có thể an tâm tiếp tục duy trì dòng sữa mẹ giàu kháng thể cho con, miễn là vùng da quanh bầu ngực không bị thương tổn trực tiếp từ nước bọt của con vật.

Tính an toàn của vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại đối với phụ nữ cho con bú

Phụ nữ đang trong thời kỳ nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn có thể và rất cần thiết phải tiêm phòng vắc xin phòng dại cũng như huyết thanh kháng dại nếu bác sĩ chỉ định. Hiện nay, các loại vắc xin dại được cấp phép lưu hành đều là vắc xin tinh chế tế bào đã bất hoạt, nghĩa là virus đã chết hoàn toàn và không có khả năng nhân lên hay gây bệnh trong cơ thể mẹ lẫn em bé.

Cả Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế đều khẳng định việc đang cho con bú không phải là chống chỉ định của vắc xin phòng dại hay huyết thanh kháng dại. Do bệnh dại khi đã phát cơn lâm sàng thì nguy cơ tử vong gần như tuyệt đối, việc bảo vệ tính mạng của người mẹ là ưu tiên hàng đầu. Vắc xin phòng dại không gây độc qua đường sữa, không làm suy giảm hệ miễn dịch của trẻ bú mẹ và không làm giảm tiết sữa của người mẹ. Người mẹ không cần phải hoãn việc tiêm phòng hay chờ đợi cai sữa mới đi tiêm.

Quy trình sơ cứu vết thương do chó cắn đúng cách cho người mẹ

Ngay sau khi bị chó cắn, người mẹ cần nhanh chóng làm sạch tổn thương dưới vòi nước chảy liên tục cùng với xà phòng dịu nhẹ trong khoảng thời gian từ mười lăm phút trở lên. Việc rửa vết thương bằng nước sạch và xà phòng giúp rửa trôi phần lớn lượng virus dại và các vi khuẩn có hại bám dính từ răng và nước bọt của con vật.

Sau khi xả sạch dưới vòi nước, người mẹ hãy sát trùng lại tổn thương bằng cồn y tế hoặc dung dịch sát khuẩn povidone iodine nếu có sẵn tại nhà. Tuyệt đối không chà xát mạnh gây bầm dập thêm mô cơ, không nặn máu quá mức và không đắp các loại lá cây, thuốc bột gia truyền không rõ nguồn gốc lên vết thương hở. Việc băng bó vết thương nên thực hiện nhẹ nhàng, không băng quá chặt tạo môi trường kỵ khí. Sau các bước sơ cứu ban đầu, người mẹ cần nhanh chóng đến trung tâm y tế dự phòng hoặc bệnh viện gần nhất để được thăm khám.

Những lưu ý khi bế bồng và cho trẻ bú trực tiếp để đảm bảo an toàn

Mặc dù virus dại không qua sữa mẹ, người mẹ vẫn cần tạm ngưng cho bé bú trực tiếp tại bên ngực có vết cắn nếu con chó cắn trúng vùng ngực, quầng vú hoặc núm vú. Việc bú trực tiếp khi núm vú bị rách da hoặc chảy máu có thể khiến trẻ vô tình tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết tổn thương hoặc vi khuẩn tại vết rách. Trong tình huống này, người mẹ có thể vắt bỏ sữa bên ngực tổn thương để duy trì tuyến sữa và cho bé bú bên ngực lành lặn còn lại.

Bên cạnh đó, nếu vết cắn ở cánh tay, bàn tay hoặc các vị trí tiếp xúc gần khi ẵm bồng, người mẹ cần băng kín vết thương bằng gạc vô trùng trước khi bế trẻ để tránh vết dịch tiết cọ xát vào da bé. Đồng thời, người mẹ phải rửa sạch hai bàn tay bằng xà phòng sát khuẩn trước mỗi lần chạm vào người con, chuẩn bị dụng cụ hút sữa hoặc cho con bú nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng chéo vi khuẩn từ vết cắn sang cơ thể em bé.

Lưu ý an toàn

Thông tin bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức và không thay thế việc khám chữa bệnh trực tiếp. Khi bị chó hoặc động vật cắn, người mẹ tuyệt đối không tự điều trị tại nhà bằng các mẹo dân gian hoặc bài thuốc đắp không rõ nguồn gốc. Hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ đánh giá mức độ vết thương và hướng dẫn phác đồ tiêm ngừa an toàn.

Tóm tắt

Người mẹ đang cho con bú không may bị chó cắn vẫn có thể tiếp tục nuôi con bằng sữa mẹ và cần tiêm phòng vắc xin dại đầy đủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc chủ động xử trí vết thương sớm và tuân thủ phác đồ điều trị dự phòng là biện pháp an toàn bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và em bé.