Người lớn có bị tay chân miệng không và cách phòng ngừa lây nhiễm

Người lớn có bị tay chân miệng không là gì?

Bệnh tay chân miệng là một bệnh nhiễm trùng do virus cấp tính, lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Bệnh lưu hành quanh năm và có thể bùng phát thành các đợt dịch tại những nơi tập trung đông đúc như trường mầm non, trường tiểu học hoặc các hộ gia đình có trẻ nhỏ.

Hầu hết người trưởng thành đã từng tiếp xúc với các chủng virus đường ruột trong quá khứ nên có một phần miễn dịch tự nhiên. Tuy nhiên, hệ miễn dịch không thể bao phủ toàn bộ các phân nhóm huyết thanh khác nhau, vì vậy khi gặp chủng virus mới hoặc trong giai đoạn sức đề kháng suy giảm, người lớn vẫn có thể phát bệnh như bình thường.

Nguyên nhân khiến người lớn mắc bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng chủ yếu do các virus đường ruột thuộc nhóm Enterovirus gây ra, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Người lớn có thể bị lây nhiễm khi hệ miễn dịch suy giảm, cơ thể căng thẳng kéo dài hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi họng, giọt bắn khi ho, hắt hơi của người bệnh.

Ngoài ra, việc chăm sóc trẻ nhỏ đang mắc bệnh, thay tã lót hoặc chạm vào các bề mặt, đồ chơi có dính dịch tiết chứa virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng là con đường lây truyền rất thường gặp. Môi trường sinh hoạt tập trung đông người và thói quen vệ sinh tay chưa đúng cách cũng làm tăng nguy cơ phát tán virus.

Dấu hiệu bệnh tay chân miệng ở người lớn

Ở người lớn, các triệu chứng của bệnh tay chân miệng thường nhẹ hơn so với trẻ em và dễ bị nhầm lẫn với bệnh cảm cúm thông thường hoặc các bệnh ngoài da khác. Giai đoạn khởi phát thường đi kèm cảm giác mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc vừa, đau rát họng và giảm cảm giác ngon miệng khi ăn uống.

Sau đó, niêm mạc miệng, nướu và lưỡi có thể xuất hiện các vết loét nhỏ gây đau xót khi nuốt. Đồng thời, các nốt ban đỏ hoặc mụn nước nhỏ xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng mông hoặc khớp gối. Một số trường hợp người lớn chỉ có cảm giác ngứa nhẹ hoặc nổi vài sẩn đỏ rải rác mà không có mụn nước rõ rệt.

Nguy cơ biến chứng và nhóm đối tượng cần lưu ý

Mặc dù phần lớn người lớn mắc bệnh tay chân miệng diễn tiến lành tính và tự khỏi, nguy cơ biến chứng vẫn có thể xảy ra ở những người có bệnh nền suy giảm miễn dịch, người cao tuổi hoặc phụ nữ đang trong thai kỳ. Chủng Enterovirus 71 có khả năng gây ra các tổn thương nghiêm trọng lên hệ thần kinh trung ương và hệ tim mạch.

Nếu không được theo dõi chu đáo, các biến chứng nguy hiểm như viêm màng não vô khuẩn, viêm não hoặc viêm cơ tim có thể xuất hiện. Do đó, việc cảnh giác trước các dấu hiệu bất thường về thần kinh, tri giác hoặc tim mạch là điều hết sức cần thiết đối với mọi bệnh nhân.

Cách chăm sóc và giảm nhẹ triệu chứng tại nhà

Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu tiêu diệt virus tay chân miệng, mục tiêu chăm sóc chủ yếu là làm dịu triệu chứng và nâng cao thể trạng. Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi tại phòng thoáng khí, hạn chế vận động gắng sức và uống đủ nước để bù lại lượng dịch mất đi do sốt.

Chế độ dinh dưỡng nên ưu tiên các món mềm, nguội, lỏng và dễ nuốt như súp, cháo loãng nhằm tránh làm tổn thương thêm các vết loét trong miệng. Cần tránh các loại thức ăn cay nóng, chua nhiều axit hoặc mặn gắt. Việc súc miệng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý giúp làm sạch khoang miệng và ngăn ngừa bội nhiễm vi khuẩn.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm tay chân miệng cho người lớn

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy trong ít nhất 30 giây là biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao. Người lớn nên rửa tay kỹ sau khi chăm sóc trẻ ốm, trước khi ăn uống và sau khi đi vệ sinh.

Các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như tay nắm cửa, bàn ghế, sàn nhà và đồ chơi của trẻ cần được khử khuẩn định kỳ bằng dung dịch sát khuẩn phù hợp. Khi trong gia đình có người mắc bệnh, nên hạn chế tiếp xúc gần, sử dụng riêng các vật dụng sinh hoạt cá nhân như bát đũa, cốc uống nước và khăn mặt nhằm chặn đứng chuỗi lây truyền.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao liên tục không hạ, giật mình chới với, run chi, khó thở hoặc lơ mơ, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Bệnh tay chân miệng ở người lớn hoàn toàn có thể xảy ra và phần lớn đều lành tính nếu được theo dõi cẩn thận. Việc nhận diện sớm triệu chứng và tuân thủ các biện pháp vệ sinh giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan trong gia đình cũng như cộng đồng. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên chủ động tham vấn nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp.