Người lớn có bị sởi không và mức độ nguy hiểm khi mắc bệnh

Người lớn có bị sởi không là gì?

Bệnh sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi thuộc họ Paramyxoviridae gây ra. Khác với định kiến phổ biến rằng sởi chỉ là bệnh lý của trẻ em, người trưởng thành vẫn có thể nhiễm bệnh bất kỳ lúc nào nếu chưa có miễn dịch bảo vệ. Cơ chế lây truyền của virus sởi diễn ra vô cùng nhanh chóng qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng. Thậm chí, virus có thể lơ lửng trong không khí ở phòng kín suốt nhiều giờ, khiến khả năng lây lan trong môi trường tập trung như văn phòng làm việc hay bệnh viện trở nên rất lớn. Hiểu rõ khả năng mắc sởi và mức độ nghiêm trọng ở người lớn giúp cộng đồng chủ động phòng bệnh và xử trí đúng đắn.

Khả năng mắc sởi và những nhóm người lớn có nguy cơ lây nhiễm cao

Nhiều người thường lầm tưởng sởi chỉ là bệnh truyền nhiễm của trẻ nhỏ. Thực tế y khoa cho thấy người lớn hoàn toàn có thể mắc bệnh sởi nếu chưa từng tiêm vắc xin phòng bệnh, chưa từng mắc sởi tự nhiên hoặc nồng độ kháng thể bảo vệ đã suy giảm theo thời gian. Virus sởi lây truyền rất mạnh qua đường hô hấp thông qua các giọt bắn li ti khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.

Những nhóm người trưởng thành có nguy cơ nhiễm bệnh và diễn tiến nặng bao gồm phụ nữ đang mang thai, nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc nguồn lây, người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, suy tim, bệnh gan thận và những người có hệ miễn dịch suy yếu do dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc điều trị hóa chất. Ở những đối tượng này, khả năng chống đỡ của cơ thể kém hơn khiến virus dễ dàng nhân lên nhanh chóng trong đường thở và lan rộng ra toàn thân.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng nghiêm trọng của bệnh sởi ở người lớn

Khi xâm nhập vào cơ thể người trưởng thành, virus sởi thường gây sốt cao liên tục, viêm kết mạc mắt gây đỏ và chảy nước mắt, viêm long đường hô hấp trên với ho khan dữ dội và chảy nước mũi nhiều. Sau giai đoạn khởi phát từ ba đến bốn ngày, ban dạng sởi sẽ xuất hiện tuần tự từ sau tai, chân tóc lan dần xuống mặt, cổ, ngực, bụng và các chi.

Đáng chú ý, diễn tiến bệnh ở người lớn thường nặng nề hơn so với trẻ em và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Biến chứng thường gặp nhất là viêm phổi do virus sởi hoặc bội nhiễm vi khuẩn, có thể dẫn đến suy hô hấp cấp tính. Ngoài ra, bệnh nhân có thể đối mặt với viêm thanh khí phế quản cấp, viêm giác mạc gây suy giảm thị lực, viêm gan thứ phát hoặc viêm não màng não cấp tính. Biến chứng viêm não tuy hiếm gặp hơn nhưng để lại di chứng thần kinh nặng nề và đe dọa tính mạng người bệnh.

Nguyên tắc chăm sóc và theo dõi người lớn mắc sởi tại nhà

Hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu tiêu diệt virus sởi, do đó hướng xử trí y khoa chủ yếu tập trung vào điều trị nâng đỡ thể trạng, giảm nhẹ triệu chứng và phòng ngừa bội nhiễm vi khuẩn. Người bệnh cần được nghỉ ngơi tuyệt đối trong không gian thoáng khí, tránh gió lùa và hạn chế ánh sáng chói trực tiếp vào mắt để giảm cảm giác kích thích kết mạc.

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phục hồi thể lực. Bệnh nhân nên ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa, giàu vitamin và khoáng chất, đồng thời uống đủ nước ấm, nước hoa quả hoặc dung dịch bù điện giải theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Vệ sinh cá nhân hàng ngày bằng cách súc miệng họng với nước muối sinh lý, nhỏ mắt bằng dung dịch làm sạch chuyên dụng sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng thứ phát ở niêm mạc. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc chống viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Biện pháp phòng ngừa sởi chủ động và hiệu quả ở người trưởng thành

Tiêm vắc xin phòng sởi là biện pháp chủ động, an toàn và mang lại hiệu quả bảo vệ cao nhất cho cộng đồng. Người trưởng thành chưa từng tiêm phòng hoặc không rõ lịch sử tiêm chủng nên chủ động đến các trung tâm tiêm chủng để được tư vấn tiêm bổ sung vắc xin sởi đơn giá hoặc vắc xin phối hợp phòng sởi, quai bị và rubella.

Bên cạnh tiêm chủng, việc thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh dịch tễ hàng ngày cũng giảm đáng kể nguy cơ lây truyền. Mỗi cá nhân nên duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang y tế đúng cách khi đến nơi đông người hoặc môi trường y tế, và che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Khi trong gia đình hoặc nơi làm việc có người nghi ngờ mắc sởi, cần thực hiện cách ly y tế tạm thời và khử khuẩn bề mặt tiếp xúc chung để ngăn chặn chuỗi lây nhiễm trong cộng đồng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị chuyên môn từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như kiêng nước, trùm kín chăn hay đắp lá cây lên nốt ban sởi. Khi xuất hiện sốt cao liên tục không hạ, khó thở, ho ra đờm đặc hoặc lơ mơ li bì, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu.

Tóm tắt

Bệnh sởi không chỉ xuất hiện ở trẻ nhỏ mà hoàn toàn có thể tấn công người lớn với nguy cơ biến chứng đáng kể. Chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng, theo dõi sát các biểu hiện bất thường về hô hấp hoặc thần kinh và thăm khám cơ sở y tế kịp thời là chìa khóa bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.