Người loạn thị đeo kính gì và những lưu ý khi chọn kính loạn thị
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Loạn thị là một tật khúc xạ rất phổ biến xảy ra khi bề mặt giác mạc hoặc thể thủy tinh có độ cong không đồng đều, khiến các tia sáng đi vào mắt không hội tụ về cùng một điểm. Người bị loạn thị thường gặp phải triệu chứng nhìn mờ ở cả cự ly gần lẫn cự ly xa, thấy hình ảnh bị nhòe bóng đôi, thường xuyên mỏi mắt và đau đầu khi phải tập trung nhìn lâu.
Để cải thiện chất lượng thị giác và bảo vệ sức khỏe đôi mắt, việc lựa chọn đúng loại kính điều chỉnh là vô cùng cần thiết. Nhiều người băn khoăn không biết người loạn thị đeo kính gì để nhìn rõ và hạn chế tăng độ. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin y khoa hữu ích về các loại kính phù hợp cùng những lưu ý then chốt khi cắt kính loạn thị.
Người loạn thị đeo kính gì?
Loạn thị là tình trạng quang học bất thường của nhãn cầu, trong đó khúc xạ ánh sáng qua mắt không đối xứng ở các mặt phẳng kinh tuyến khác nhau. Giác mạc của mắt bình thường có dạng hình chỏm cầu tròn đều như quả bóng bàn, giúp hội tụ ánh sáng đồng nhất vào một điểm trên võng mạc. Ở mắt loạn thị, giác mạc bị biến dạng thuôn dài tương tự quả bóng bầu dục, dẫn đến việc hình thành hai hoặc nhiều đường tiêu điểm khác nhau.
Hậu quả là người bệnh nhìn vật thể bị mờ nhạt, có bóng đôi, đường thẳng biến thành đường cong hoặc lóa mắt khi nhìn đèn vào ban đêm. Kính điều chỉnh loạn thị hoạt động bằng cách bù trừ sự chênh lệch độ cong này, định hướng lại chùm sáng để chúng cùng hội tụ chính xác trên bề mặt võng mạc, mang lại hình ảnh sắc nét và chân thực.
Kính gọng dùng tròng kính trụ điều chỉnh loạn thị
Người mắc tật loạn thị thường được chỉ định dùng tròng kính trụ, hay còn gọi là kính có độ cylinder. Khác với tròng kính cầu đơn thuần dùng cho cận thị hay viễn thị, tròng kính trụ có độ khúc xạ khác nhau trên các kinh tuyến nhằm bù trừ lại độ cong không đều của giác mạc hoặc thể thủy tinh. Nhờ đó, các tia sáng đi vào mắt sẽ hội tụ lại tại một điểm duy nhất trên võng mạc, giúp hình ảnh không còn bị nhòe đôi hay méo mó.
Khi chọn kính gọng, người bệnh có thể lựa chọn tròng đơn tròng nếu chỉ bị loạn thị đơn thuần, hoặc tròng phối hợp cận loạn, viễn loạn nếu mắt có tật khúc xạ kết hợp. Chất liệu tròng kính như nhựa chỉ số khúc xạ cao giúp kính mỏng nhẹ và tăng tính thẩm mỹ cho người có độ loạn cao. Ngoài ra, việc bổ sung lớp phủ chống phản quang, chống trầy xước và hạn chế ánh sáng xanh cũng giúp giảm đáng kể tình trạng lóa mắt khi lái xe ban đêm hoặc khi làm việc liên tục với máy vi tính.
Kính áp tròng toric và kính tiếp xúc chuyên biệt
Bên cạnh kính gọng truyền thống, người loạn thị có thể sử dụng kính áp tròng chuyên dụng gọi là kính áp tròng toric. Loại kính này có thiết kế đặc biệt với các vùng công suất khác nhau trên cùng một mặt kính và có cơ chế ổn định trục để thấu kính không bị xoay lệch khi chớp mắt. Kính áp tròng toric mang lại tầm nhìn bao quát rộng, hạn chế tình trạng biến dạng hình ảnh ở vùng ngoại vi và tạo sự thuận tiện khi tham gia các hoạt động thể thao ngoài trời.
Đối với các trường hợp loạn thị không đều hoặc giác mạc chóp, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể chỉ định kính áp tròng cứng thấm khí hoặc kính tiếp xúc củng mạc. Những thấu kính cứng này tạo ra một thấu kính nước nhân tạo giữa mặt sau của kính và giác mạc, giúp triệt tiêu gần như toàn bộ độ loạn gồ ghề. Tuy nhiên, việc sử dụng kính áp tròng đòi hỏi người dùng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh và ngâm rửa nhằm ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng mắt nguy hiểm.
Lưu ý quan trọng khi đo khám và cắt kính loạn thị
Để có một chiếc kính loạn thị thoải mái và chuẩn xác, bước đo khúc xạ đóng vai trò quyết định. Đơn kính loạn thị phải bao gồm đầy đủ ba thông số quan trọng: độ cầu (Sphere), độ trụ (Cylinder) và trục loạn (Axis) tính theo góc từ 1 đến 180 độ. Sai lệch dù chỉ vài độ ở trục loạn cũng có thể khiến mắt bị nhức mỏi, nhìn hình ảnh méo mó hoặc gây cảm giác bồng bềnh khi di chuyển.
Ngoài độ kính, thông số khoảng cách đồng tử cũng cần được đo đạc chính xác bằng máy đo quang học để tâm quang học của tròng kính trùng khớp với đồng tử mắt. Khi chọn gọng kính, bạn nên ưu tiên các loại gọng vừa vặn với sống mũi, không quá trượt và có độ cong vừa phải. Gọng kính bản quá lớn có thể khiến phần rìa của tròng kính trụ bị dày và gây méo hình ảnh ngoại vi, gây khó khăn cho quá trình thích nghi trong những ngày đầu đeo kính mới.
Lưu ý an toàn
Kính điều chỉnh loạn thị chỉ có tác dụng tối ưu khi được đo khám và lắp ráp bởi kỹ thuật viên khúc xạ hoặc bác sĩ nhãn khoa có chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý mua kính làm sẵn hoặc mượn kính của người khác. Trong vài ngày đầu đeo kính mới, cảm giác hơi chênh vênh hoặc căng mắt nhẹ có thể xuất hiện; tuy nhiên nếu tình trạng chóng mặt, nhức đầu kéo dài quá một tuần, bạn cần quay lại cơ sở kính mắt để kiểm tra lại tâm kính và trục loạn.
Tóm tắt
Đeo kính đúng cách là giải pháp an toàn và hiệu quả giúp người loạn thị phục hồi thị lực rõ nét. Người bệnh không nên tự ý mua kính có sẵn mà cần kiểm tra khúc xạ kỹ lưỡng tại cơ sở chuyên khoa mắt. Khi kính có biểu hiện mờ hoặc gây mỏi mắt, bạn hãy đi tái khám sớm để điều chỉnh kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Loạn thị nhẹ có bắt buộc phải đeo kính thường xuyên không?
Độ loạn thị nhẹ dưới 0.5 diop không gây mờ mắt hay nhức đầu thì có thể chưa cần đeo kính liên tục. Tuy nhiên, nếu độ loạn cao hơn hoặc công việc đòi hỏi tập trung thị giác nhiều, bạn nên đeo kính thường xuyên để tránh nhược thị và mỏi mắt.
Đeo kính có giúp chữa khỏi hoàn toàn tật loạn thị không?
Loạn thị bẩm sinh thường do cấu trúc giác mạc bất thường và khó tự biến mất khi lớn lên. Đeo kính giúp điều chỉnh đường truyền tia sáng để mắt nhìn rõ, nhưng không làm thay đổi vĩnh viễn độ cong giác mạc hay chữa khỏi tật khúc xạ.
Người loạn thị có dùng chung kính cận thị có sẵn được không?
Kính có sẵn ngoài thị trường chỉ có độ cầu cho cận hoặc viễn thị đơn thuần. Mắt loạn thị đòi hỏi độ trụ và trục loạn rất chuẩn xác, việc đeo kính sẵn sẽ gây sai lệch tiêu điểm, mờ nhòe và nhức đầu dữ dội.
Người bị loạn thị có đeo được kính áp tròng không?
Người loạn thị hoàn toàn có thể dùng kính áp tròng dạng toric chuyên dụng nếu được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra độ cong giác mạc. Người dùng cần vệ sinh kính cẩn thận mỗi ngày để tránh viêm loét giác mạc.
Bao lâu người loạn thị nên đo lại thị lực và đổi kính một lần?
Thời gian tái khám định kỳ thường là 6 tháng một lần đối với trẻ em và học sinh, hoặc 1 năm một lần đối với người trưởng thành. Bạn cũng nên đi khám ngay nếu thấy nhìn mờ, chói mắt hoặc đau nhức hốc mắt.
