Người bị trào ngược dạ dày thực quản có nên uống cà phê không

Người bị trào ngược dạ dày thực quản có nên uống cà phê không?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch vị mang tính axit từ dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản, gây kích ứng và tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa trên. Tình trạng này bắt nguồn chủ yếu từ sự suy yếu hoặc rối loạn vận động của cơ thắt thực quản dưới, cấu trúc cơ vòng có vai trò như cánh cửa ngăn không cho thức ăn và axit đi ngược chiều lên họng.

Cà phê là thức uống phổ biến chứa caffeine, axit chlorogenic cùng nhiều hoạt chất sinh học khác. Ở người có hệ tiêu hóa bình thường, cà phê giúp tinh thần tỉnh táo và kích thích tiêu hóa nhẹ nhàng. Tuy nhiên, đối với người có tiền sử trào ngược dạ dày, các hợp chất này có thể làm giảm áp lực đóng của cơ vòng thực quản, khiến axit dễ dàng thoát lên trên. Đồng thời, cà phê còn kích thích tế bào niêm mạc dạ dày sản sinh nhiều axit hơn, làm trầm trọng thêm cảm giác đau rát và khó tiêu.

Cơ chế cà phê tác động lên cơ thắt thực quản dưới và dạ dày

Caffeine trong hạt cà phê hoạt động như một chất làm giãn cơ trơn tự nhiên trong cơ thể. Khi đi vào đường tiêu hóa, caffeine có thể làm giảm trương lực co bóp của cơ thắt thực quản dưới, khiến chiếc van ngăn cách giữa dạ dày và thực quản đóng lại không kín. Tình trạng hở van này tạo điều kiện thuận lợi cho dòng dịch vị mang tính axit trào ngược lên ống thực quản, dẫn đến cảm giác nóng rát vùng ngực và khó chịu sau xương ức.

Bên cạnh tác động lên cơ vòng, cà phê còn chứa nhiều hợp chất hữu cơ có khả năng kích thích giải phóng hormone gastrin và thúc đẩy các tế bào thành dạ dày tăng cường bài tiết axit clohydric. Sự kết hợp giữa van thực quản bị lỏng và thể tích axit dồi dào trong lòng dạ dày là nguyên nhân trực tiếp khiến các triệu chứng ợ chua, nấc cụt và vị chua đắng ở cổ họng xuất hiện dồn dập sau khi thưởng thức cà phê.

Cà phê khử caffeine có an toàn cho người trào ngược không

Nhiều người bệnh chuyển sang dùng cà phê đã tách caffeine với hy vọng vừa thỏa mãn thói quen thưởng thức vừa tránh được tình trạng trào ngược dạ dày. Cà phê khử caffeine làm giảm đáng kể tác động làm giãn cơ thắt thực quản dưới do nồng độ caffeine còn lại ở mức rất thấp. Nhờ đó, thức uống này thường ít gây kích phát cơn ợ nóng đột ngột hơn so với cà phê nguyên bản thông thường.

Tuy vậy, quá trình khử caffeine không loại bỏ được toàn bộ các axit tự nhiên và hợp chất kích thích tiêu hóa có trong hạt cà phê. Cà phê decaf vẫn có khả năng kích hoạt phản ứng tiết axit dịch vị ở một số người có cơ địa nhạy cảm. Do đó, người bệnh có niêm mạc thực quản hoặc dạ dày đang bị viêm trợt nặng vẫn có thể cảm thấy cồn cào hoặc khó chịu vùng thượng vị sau khi uống.

Cách nhận biết ngưỡng dung nạp và thời điểm cần ngừng cà phê

Mức độ nhạy cảm của đường tiêu hóa đối với cà phê có sự khác biệt rõ rệt giữa từng cá nhân. Một số người có thể dung nạp được một lượng nhỏ cà phê pha loãng sau bữa ăn mà không bị trào ngược, trong khi những người khác xuất hiện cơn đau quặn và nóng rát cổ họng chỉ sau vài ngụm nhỏ. Để tìm ra ngưỡng thích ứng an toàn, người bệnh nên chủ động theo dõi triệu chứng đường tiêu hóa sau mỗi lần sử dụng thức uống này.

Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên tạm ngừng sử dụng cà phê hoàn toàn nếu đang trong đợt viêm loét cấp tính, khi thường xuyên bị trào ngược ban đêm gây mất ngủ hoặc khi các triệu chứng chưa được kiểm soát tốt. Tuyệt đối tránh uống cà phê lúc bụng rỗng hoặc kết hợp cùng sữa đặc nhiều đường béo, vì chất béo làm chậm tốc độ làm rỗng dạ dày và làm tăng gánh nặng trào ngược.

Lựa chọn đồ uống thay thế nhẹ dịu cho người trào ngược

Khi cần cắt giảm hoặc thay thế cà phê trong sinh hoạt thường nhật, người bệnh có thể cân nhắc các loại thức uống có tính kiềm nhẹ hoặc ít gây kích ứng niêm mạc. Nước lọc ấm, trà hoa cúc, trà gừng tươi hãm loãng hoặc nước nha đam xay là những lựa chọn hỗ trợ làm dịu bề mặt niêm mạc ống tiêu hóa và điều hòa nhu động dạ dày hiệu quả.

Các loại sữa hạt ít béo không đường như sữa hạnh nhân hoặc sữa yến mạch cũng cung cấp dưỡng chất lành mạnh mà không làm trì hoãn quá trình tiêu hóa thức ăn. Người bệnh cần lưu ý tránh thay thế cà phê bằng trà đen đậm đặc, nước ngọt có ga, nước tăng lực hoặc nước ép từ quả chua họ cam quýt, bởi các loại đồ uống này đều chứa nồng độ axit cao và có thể gây kích thích dạ dày co bóp mạnh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Người bệnh không nên tự ý lạm dụng thuốc kháng axit hay thuốc giảm tiết dịch vị để tiếp tục uống cà phê đậm đặc khi cơ thể đang phản ứng bất lợi. Nếu gặp các biểu hiện cảnh báo nguy hiểm như nuốt nghẹn, nôn ra máu, sụt cân nhanh hoặc đau ngực dữ dội, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám ngay để được chẩn đoán chính xác.

Tóm tắt

Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên cẩn trọng khi uống cà phê và luôn lắng nghe phản hồi của cơ thể để điều chỉnh liều lượng hợp lý. Việc cắt giảm caffeine, tránh uống khi bụng đói và thay thế bằng các đồ uống dịu nhẹ sẽ hỗ trợ bảo vệ niêm mạc thực quản, giảm thiểu tái phát triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.