Người bị ho ăn bún đậu mắm tôm được không và lý do nên hạn chế

Người bị ho ăn bún đậu mắm tôm được không là gì?

Bún đậu mắm tôm là món ăn quen thuộc kết hợp giữa bún lá, đậu phụ rán vàng giòn, các loại thịt nạc luộc, chả cốm cùng chén mắm tôm pha chanh ớt đặc trưng. Tuy nhiên, đối với một người đang gặp các vấn đề về đường hô hấp, món ăn này lại tiềm ẩn nhiều yếu tố gây hại cho vùng cổ họng. Niêm mạc hầu thanh quản khi bị viêm thường trở nên nhạy cảm bất thường trước các tác động cơ học và hóa học từ thực phẩm. Các cạnh giòn của đồ chiên rán dễ cọ xát gây xước niêm mạc, dầu mỡ làm tăng tiết đờm nhớt, trong khi mắm tôm lên men chứa nhiều histamine cùng độ mặn cao có thể châm ngòi cho các cơn ho liên tục. Nắm rõ nguyên nhân vì sao nên kiêng cữ món ăn này sẽ giúp người bệnh xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học hơn để bảo vệ đường thở.

Hàm lượng histamine và mùi nồng trong mắm tôm dễ kích ứng niêm mạc họng

Mắm tôm được sản xuất từ quá trình ủ men tự nhiên của tôm, tép biển kết hợp với muối hạt trong thời gian dài. Quá trình lên men này tạo ra hương vị đậm đà đặc trưng nhưng cũng đồng thời giải phóng hàm lượng histamine tự nhiên đáng kể. Khi niêm mạc hầu họng đang bị viêm nhiễm hoặc tổn thương, lượng histamine này hấp thu vào cơ thể có thể kích hoạt phản ứng dị ứng nhẹ, làm tăng tính thấm mao mạch, gây phù nề niêm mạc thanh quản và kích thích các thụ thể gây ho ở đường hô hấp trên.

Bên cạnh đó, mắm tôm có nồng độ muối rất cao và mùi vị nồng gắt. Khi tiếp xúc trực tiếp với vùng niêm mạc họng đang sưng đỏ, độ mặn đậm đặc sẽ hút nước từ các tế bào niêm mạc, khiến cổ họng khô rát dữ dội hơn. Mùi men nồng đậm cũng rất dễ xộc thẳng lên mũi và thanh quản trong quá trình nhai nuốt, dẫn đến phản xạ ho sặc sụa ngay trong bữa ăn. Vì vậy, mắm tôm là thành phần đầu tiên mà người đang bị ho khan lẫn ho có đờm cần tạm ngừng sử dụng.

Đậu phụ rán nhiều dầu mỡ thúc đẩy tăng tiết dịch đờm nhớt

Đậu phụ rán giòn cùng các món ăn kèm như dồi sụn, chả cốm chiên ngập dầu là thành phần không thể thiếu của một suất bún đậu. Tuy nhiên, lượng chất béo bão hòa dồi dào từ dầu mỡ chiên ở nhiệt độ cao thường làm chậm tốc độ tiêu hóa và kích thích các tuyến tiết nhầy ở đường thở hoạt động mạnh mẽ hơn. Điều này khiến đờm nhớt đọng nhiều ở vòm họng, trở nên đặc quánh và rất khó khạc nhổ ra ngoài.

Thêm vào đó, lớp vỏ ngoài của đậu phụ và chả rán thường có bề mặt cứng, giòn và nhiều góc cạnh sắc nhọn. Khi người bệnh nuốt thức ăn, những góc cạnh này dễ cọ xát cơ học vào lớp niêm mạc họng đang tổn thương, tạo ra cảm giác ngứa ngáy tức thì và châm ngòi cho các cơn ho rũ rượi. Việc tiêu thụ thức ăn nhiều dầu mỡ trong giai đoạn này còn làm hệ tiêu hóa quá tải, gián tiếp ảnh hưởng đến sức đề kháng chung của cơ thể trước các đợt nhiễm trùng đường hô hấp.

Gia vị cay chua và dầu mỡ làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày kích thích ho

Một yếu tố ít người để ý là thói quen pha mắm tôm với nhiều quất chua, ớt tươi cay nồng và đường ngọt. Sự kết hợp giữa vị chua của axit citric, vị cay nồng của ớt cùng hàm lượng chất béo cao từ đồ rán là tác nhân hàng đầu kích thích dạ dày tăng tiết dịch vị axit. Đồng thời, chất béo còn làm cơ thắt thực quản dưới bị giãn lỏng bất thường, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch dạ dày trào ngược lên phía trên thực quản và hầu họng.

Hiện tượng trào ngược axit không chỉ gây nóng rát vùng sau xương ức mà còn làm bỏng rát vi thể lớp niêm mạc thanh quản. Cơ thể phản ứng lại tình trạng axit kích ứng vùng ngực và họng bằng các cơn ho khan dai dẳng, khàn tiếng kéo dài hoặc cảm giác vướng nghẹn khó chịu ở cổ họng. Với những người vốn có tiền sử viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản, việc ăn bún đậu mắm tôm rất dễ kích hoạt triệu chứng bùng phát dữ dội.

Lựa chọn thay thế phù hợp khi thèm bún trong giai đoạn bị ho

Nếu người bệnh cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và thèm bún, hoàn toàn có thể biến tấu thực đơn để vừa đảm bảo dinh dưỡng vừa không gây hại cho đường hô hấp. Thay vì ăn bún đậu rán chấm mắm tôm, người bệnh nên ưu tiên các món bún nước ấm nóng và thanh đạm như bún gà xé nạc, bún thịt lợn thăn nấu nước dùng rau củ trong hoặc bún nấu đậu phụ mềm.

Nước dùng ấm từ các món bún nước có tác dụng giữ ấm vùng cổ họng, làm loãng dịch nhầy đờm đặc, hỗ trợ làm dịu bề mặt niêm mạc và bù đắp lượng nước cần thiết cho cơ thể. Nếu vẫn muốn thưởng thức đậu phụ, người bệnh nên chọn đậu phụ tươi hấp hoặc luộc chín mềm để bổ sung đạm thực vật lành tính mà không lo cọ xát gây ngứa rát hầu họng. Khi ăn, cần nhớ không nêm hạt tiêu, ớt tươi hay sa tế cay nồng cho đến khi cơn ho đã dứt điểm hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Nội dung trên cung cấp kiến thức dinh dưỡng tham khảo cho người gặp phản xạ ho thông thường. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc ức chế cơn ho hoặc kháng sinh khi chưa có sự tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng hoặc hô hấp. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài trên ba tuần, ho khạc ra máu, khó thở, sốt cao liên tục hoặc đau ngực, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Tránh kiêng khem dinh dưỡng quá mức làm cơ thể suy nhược.

Tóm tắt

Tóm lại, người bị ho nên tạm thời kiêng bún đậu mắm tôm để bảo vệ niêm mạc hầu họng khỏi kích thích từ dầu mỡ, gia vị cay mặn và histamine. Việc ưu tiên các món ăn mềm, thanh đạm và uống đủ nước ấm sẽ giúp làm dịu đường hô hấp và thúc đẩy quá trình hồi phục nhanh hơn.