Người bệnh thoát vị đĩa đệm có nên nằm võng không và tư thế nghỉ ngơi phù hợp
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người có thói quen nằm võng để nghỉ ngơi thư giãn vì cảm giác êm ái, bập bênh dễ chịu. Tuy nhiên, đối với người đang gặp vấn đề về cột sống, câu hỏi người bệnh thoát vị đĩa đệm có nên nằm võng không là mối quan tâm rất lớn cần được nhìn nhận dưới góc độ cơ sinh học.
Thực tế y khoa cho thấy, người bị thoát vị đĩa đệm không nên nằm võng thường xuyên và tuyệt đối không nên dùng võng để ngủ qua đêm. Bề mặt cong võng làm thay đổi tư thế sinh lý của cột sống, gia tăng lực nén ép lên nhân nhầy đĩa đệm và có thể khiến các cơn đau nhức thắt lưng trở nên trầm trọng hơn.
Thoát vị đĩa đệm có nên nằm võng không?
Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là tình trạng bao xơ bên ngoài đĩa đệm bị suy yếu hoặc rách, khiến nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài và chèn ép vào tủy sống hoặc các rễ thần kinh lân cận. Tình trạng này thường gây đau vùng thắt lưng, co cứng cơ cạnh cột sống và có thể lan xuống chân theo đường đi của dây thần kinh tọa.
Cột sống con người khi ở trạng thái tự nhiên có các đường cong sinh lý gồm ưỡn ở cổ, gù ở ngực và ưỡn nhẹ ở thắt lưng. Các đường cong này giúp phân tán trọng lực và giảm bớt chấn động tác động lên cơ thể khi vận động. Khi nằm nghỉ ngơi, mục tiêu quan trọng nhất là duy trì sự cân bằng của các đường cong sinh lý này để giải phóng áp lực nội đĩa đệm, tạo điều kiện thuận lợi cho các mạch máu lưu thông và nuôi dưỡng mô sụn khớp.
Tác động tiêu cực của việc nằm võng đối với cột sống thắt lưng
Võng vải thường có đặc điểm trũng sâu ở phần giữa khi chịu trọng lượng cơ thể. Khi nằm trên bề mặt có độ võng lớn, cột sống thắt lưng bị uốn cong theo chiều gập ra trước, làm thay đổi góc nghiêng tự nhiên của khung chậu. Trạng thái này khiến các đốt sống chèn ép mạnh vào bờ trước của đĩa đệm, đẩy nhân nhầy lồi thêm về phía sau, nơi có tủy sống và các rễ thần kinh đi qua. Hậu quả là người bệnh dễ cảm thấy đau nhức tăng dần, xuất hiện cảm giác tê buốt dọc theo mông xuống cẳng chân do dây thần kinh tọa bị kích thích.
Ngoài ra, nằm võng khiến các nhóm cơ cạnh cột sống, cơ bụng và dây chằng phải liên tục căng ra để giữ thăng bằng cơ thể. Sự căng giãn kéo dài này cản trở lưu thông tuần hoàn máu nuôi dưỡng vùng thắt lưng, dẫn đến tình trạng co thắt cơ, làm lưng cứng đờ và ê ẩm sau khi thức dậy. Với những trường hợp bệnh nhân vừa trải qua đợt đau cấp tính hoặc đang phục hồi sau can thiệp, nằm võng có thể làm các tổn thương cơ học chậm lành hơn.
Các tư thế nằm nghỉ ngơi khoa học giúp giảm áp lực đĩa đệm
Bề mặt lý tưởng nhất cho người mắc bệnh cột sống là mặt phẳng chắc chắn nhưng có độ êm ái vừa đủ để nâng đỡ toàn bộ đường cong cơ thể. Khi nằm ngửa, người bệnh nên đặt một chiếc gối nhỏ hoặc cuộn khăn mỏng dưới vùng thắt lưng và dưới khoeo chân. Cách kê gối này giúp khớp háng và khớp gối hơi gập nhẹ, làm chùng các cơ đáy lưng và giảm tối đa áp lực đè nặng lên các đĩa đệm thắt lưng.
Đối với người quen nằm nghiêng, nên gập nhẹ hai đầu gối và đặt một chiếc gối ôm có độ dày vừa phải giữa hai chân. Chiếc gối kẹp giữa hai khớp gối ngăn không cho đùi trên bị xoay đổ ra phía trước, từ đó giữ cho khung chậu thăng bằng và cột sống không bị vặn xoắn trong suốt giấc ngủ. Gối kê đầu cũng cần có chiều cao phù hợp để giữ đoạn cột sống cổ thẳng hàng với cột sống ngực và thắt lưng.
Nguyên tắc chọn đệm và bố trí giường ngủ cho người bệnh
Việc lựa chọn nệm ngủ có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng giấc ngủ và quá trình phục hồi của người bệnh thoát vị đĩa đệm. Người bệnh nên ưu tiên các loại nệm có độ cứng trung bình, có khả năng nâng đỡ đồng đều các vùng trọng lực như vai, lưng và hông. Không nên nằm các loại đệm mút quá mềm vì cơ thể sẽ bị lún sâu tương tự như khi nằm võng, khiến cột sống mất đi điểm tựa sinh lý.
Ngược lại, nằm trực tiếp trên nền đất hoặc phản gỗ quá cứng mà không có lớp lót nâng đỡ cũng không được khuyến khích. Bề mặt quá cứng tạo áp lực tì đè lớn lên các mấu xương, gây đau nhức các điểm tiếp xúc và khiến cơ bắp vùng lưng không thể thả lỏng hoàn toàn. Một tấm nệm chất lượng tốt kết hợp thói quen thay đổi tư thế nhẹ nhàng sẽ giúp cột sống được nghỉ ngơi phục hồi tối đa sau ngày dài làm việc.
Lưu ý an toàn
Nội dung trong bài viết mang tính chất cung cấp thông tin thường thức y khoa và hỗ trợ định hướng lối sống lành mạnh, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp bẻ khớp, kéo giãn cột sống bằng dụng cụ tự chế hoặc tự ý dùng thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định y tế. Mọi thay đổi trong kế hoạch chăm sóc và vận động cần được trao đổi cụ thể với chuyên gia y tế phụ trách.
Tóm tắt
Người bệnh thoát vị đĩa đệm không nên duy trì thói quen nằm võng để bảo vệ đường cong sinh lý và giảm áp lực lên đĩa đệm. Việc lựa chọn giường phẳng, nệm có độ đàn hồi thích hợp cùng tư thế nghỉ ngơi đúng là nền tảng quan trọng giúp giảm đau và hỗ trợ phục hồi cột sống. Khi các triệu chứng đau lưng hoặc tê bì kéo dài, người bệnh nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn phác đồ chăm sóc phù hợp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị thoát vị đĩa đệm có được nằm võng nghỉ trưa ngắn không?
Người bệnh chỉ nên nằm chợp mắt từ 10 đến 15 phút để thư giãn tạm thời nếu không có sẵn giường phẳng. Tránh tuyệt đối việc nằm ngủ sâu hoặc ngủ qua đêm trên võng vì sẽ khiến cột sống thắt lưng bị uốn cong liên tục, dễ khởi phát cơn đau cấp tính.
Tư thế nằm nào là tốt nhất cho người bị thoát vị đĩa đệm?
Người bệnh có thể đặt một chiếc gối mỏng dưới khoeo chân khi nằm ngửa để giảm căng cơ thắt lưng, hoặc kẹp một chiếc gối giữa hai đầu gối khi nằm nghiêng sang một bên nhằm giữ cho khung chậu và cột sống luôn thẳng hàng.
Người thoát vị đĩa đệm nên chọn loại đệm ngủ như thế nào?
Người bệnh nên chọn đệm có độ cứng vừa phải như đệm cao su hoặc đệm bông ép chất lượng tốt. Tránh dùng đệm quá mềm gây lún sâu làm võng lưng, đồng thời không nên nằm đệm quá cứng khiến các điểm tì đè ở vai và hông bị đau nhức.
Cách ngồi dậy an toàn sau khi thức giấc cho người đau thắt lưng là gì?
Khi thức dậy, người bệnh nên co nhẹ hai đầu gối, nghiêng toàn bộ thân mình sang một bên rồi dùng hai tay chống từ từ để nâng thân trên dậy, sau đó mới hạ chân xuống sàn. Tránh bật dậy đột ngột khi đang nằm ngửa vì dễ gây co thắt cơ lưng.
Dấu hiệu đau lưng nào cảnh báo cần đi khám bác sĩ ngay?
Nếu cơn đau thắt lưng tăng dữ dội, lan xuống đùi hoặc bàn chân kèm theo cảm giác tê bì, yếu chi dưới hoặc rối loạn tiểu tiện, người bệnh cần đến bệnh viện khám chuyên khoa cơ xương khớp hoặc thần kinh ngay để được kiểm tra kịp thời.
