Nguyên nhân gây ngứa vùng kín khi mang thai và cách chăm sóc

Ngứa vùng kín khi mang thai là gì?

Ngứa vùng kín khi mang thai là cảm giác ngứa ngáy, châm chích hoặc khó chịu khu trú ở môi lớn, môi bé, cửa mình hoặc sâu bên trong âm đạo của người phụ nữ trong giai đoạn mang thai. Trong thai kỳ, lượng máu lưu thông đến vùng chậu tăng cao cùng sự thay đổi rõ rệt của nội tiết tố khiến biểu mô âm đạo trở nên nhạy cảm hơn, độ pH sinh lý dịch tiết âm đạo cũng biến động, tạo điều kiện cho các vi sinh vật thường trú phát triển quá mức.

Mặc dù phần lớn các trường hợp ngứa nhẹ thoáng qua chỉ liên quan đến tình trạng tăng tiết dịch sinh lý hoặc kích ứng da thông thường, hiện tượng này đôi khi là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh lý nhiễm trùng đường sinh dục hoặc tình trạng ứ mật thai kỳ. Do đó, việc theo dõi sát các đặc điểm kèm theo như màu sắc, tính chất khí hư và mức độ ngứa là bước quan trọng để bảo đảm an toàn cho thai kỳ.

Các nguyên nhân thường gặp gây ngứa vùng kín trong thai kỳ

Sự biến đổi của nồng độ nội tiết tố trong thai kỳ là nguyên nhân hàng đầu khiến độ ẩm và môi trường vi sinh tại âm đạo thay đổi. Khi độ pH âm đạo bị xáo trộn, nấm men Candida albicans rất dễ sinh sôi, gây ngứa ngáy dữ dội kèm huyết trắng đặc vón cục như bã đậu. Bên cạnh đó, viêm âm đạo do vi khuẩn cũng khiến vùng kín ngứa rát, tiết dịch lỏng màu trắng xám kèm mùi tanh khó chịu.

Ngoài các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa, tình trạng rạn da vùng mu và bẹn do tử cung lớn dần cũng gây ngứa cục bộ. Việc đổ nhiều mồ hôi, mặc đồ lót quá chật, sử dụng dung dịch vệ sinh có hương liệu nồng hoặc chất giặt tẩy không phù hợp cũng dễ làm tổn thương lớp màng bảo vệ tự nhiên của da âm hộ. Một nguyên nhân hiếm gặp nhưng nguy hiểm hơn là ứ mật trong gan thai kỳ, gây ngứa toàn thân và có thể biểu hiện rõ ở cả lòng bàn tay, bàn chân lẫn vùng đáy chậu.

Phân biệt ngứa sinh lý thông thường và ngứa do bệnh lý

Để có hướng xử trí chính xác, thai phụ cần chú ý phân biệt giữa ngứa sinh lý và ngứa do bệnh lý viêm nhiễm. Ngứa vùng kín sinh lý thường chỉ ở mức độ nhẹ hoặc thoáng qua, xuất hiện khi thời tiết nóng bức, cơ thể tiết nhiều mồ hôi hoặc sau khi vận động nhiều. Trong trường hợp này, khí hư vẫn giữ màu trắng trong hoặc hơi ngả vàng nhạt, không có mùi hôi tanh và niêm mạc âm hộ không bị sưng đỏ hay lở loét.

Ngược lại, ngứa do bệnh lý thường diễn tiến dai dẳng, mức độ ngứa dữ dội và có xu hướng tăng nặng về đêm hoặc sau khi quan hệ tình dục. Dấu hiệu đi kèm rõ rệt nhất là khí hư đổi màu xanh, vàng đục hoặc đóng mảng trắng dày, có bọt hoặc bốc mùi hôi nồng nặc. Người bệnh có thể cảm thấy đau rát khi đi tiểu, đau khi giao hợp, thậm chí xuất hiện các vết xước, mụn nước nhỏ li ti hoặc sưng tấy đỏ rực quanh cửa mình.

Biện pháp chăm sóc và giảm ngứa vùng kín an toàn tại nhà

Khi gặp tình trạng ngứa ngáy vùng kín, thai phụ tuyệt đối không nên cào gãi vì động tác này có thể gây xước niêm mạc, dẫn đến nhiễm trùng thứ phát. Việc giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ và khô ráo là nguyên tắc quan trọng nhất. Hãy rửa nhẹ nhàng vùng sinh dục từ trước ra sau bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp với phụ nữ mang thai, không chứa hương liệu nhân tạo hay xà phòng tẩy rửa mạnh.

Sau khi vệ sinh, cần dùng khăn bông mềm thấm khô hoàn toàn trước khi mặc đồ lót. Thai phụ nên ưu tiên chọn quần lót có chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt, phơi khô dưới ánh nắng mặt trời và thay mới thường xuyên trong ngày nếu dịch tiết ra nhiều. Tránh mặc các loại quần bó sát, quần jean dày hoặc chất liệu vải tổng hợp gây bí bách. Bên cạnh đó, việc uống đủ nước và duy trì chế độ ăn giàu dinh dưỡng cũng hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Những điều thai phụ cần tránh khi bị ngứa vùng kín

Nhiều phụ nữ mang thai khi bị ngứa thường có thói quen tự ý thụt rửa sâu bên trong âm đạo vì nghĩ rằng làm vậy sẽ sạch hơn. Tuy nhiên, hành động thụt rửa lại đẩy sâu các vi khuẩn có hại vào cổ tử cung, làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ối. Mẹ bầu cũng không nên tự ý áp dụng các bài thuốc xông ngâm dân gian truyền miệng như lá trầu không hay nước muối tự pha quá đặc, bởi nhiệt độ cao và nồng độ muối không chuẩn có thể gây bỏng rát, khô niêm mạc và kích ứng nặng nề hơn.

Đặc biệt, thai phụ tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc bôi chống nấm, kem chứa corticoid hay thuốc đặt phụ khoa khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Nhiều hoạt chất có thể thẩm thấu qua niêm mạc và tiềm ẩn nguy cơ tác động xấu tới sự phát triển của thai nhi, nhất là trong ba tháng đầu thai kỳ.

Thời điểm mẹ bầu cần đi khám bác sĩ sản phụ khoa

Ngứa vùng kín khi mang thai tuy phổ biến nhưng không nên xem nhẹ, bởi một số tác nhân nhiễm trùng nếu không được can thiệp kịp thời có thể làm tăng nguy cơ vỡ màng ối sớm, sinh non hoặc lây nhiễm cho trẻ sơ sinh trong quá trình chuyển dạ tự nhiên. Thai phụ cần nhanh chóng đến cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa để được thăm khám và soi tươi khí hư khi tình trạng ngứa kéo dài quá hai ngày mà không thuyên giảm.

Cần đi khám ngay lập tức nếu xuất hiện các triệu chứng cảnh báo nghiêm trọng như khí hư ra nhiều bất thường, có màu vàng xanh, lẫn máu hoặc có mùi hôi thối khó chịu; vùng âm hộ sưng đau, bỏng rát, xuất hiện các vết loét hay nốt mụn lạ; cảm giác buốt rát dữ dội khi đi tiểu hoặc đau quặn vùng bụng dưới. Bác sĩ sẽ xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và kê đơn thuốc điều trị an toàn cho thai kỳ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Mỗi giai đoạn của thai kỳ đều đòi hỏi sự thận trọng đặc biệt đối với việc sử dụng dược phẩm. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống, thuốc đặt âm đạo hay kem bôi ngoài da mà chưa có kết luận thăm khám từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường, thai phụ cần đến ngay bệnh viện để được hỗ trợ chuyên môn kịp thời.

Tóm tắt

Ngứa vùng kín khi mang thai là tình trạng thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được chăm sóc đúng cách. Bằng việc duy trì thói quen vệ sinh khoa học, mặc trang phục thoáng mát và chủ động thăm khám y tế định kỳ, thai phụ sẽ giảm thiểu cảm giác khó chịu và bảo vệ thai kỳ khỏe mạnh, trọn vẹn.