Ngộ độc khí gas: Biểu hiện đặc trưng và các bước xử lý khẩn cấp

Ngộ độc khí gas là gì?

Khí gas dùng trong sinh hoạt thường là khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), với thành phần chủ yếu gồm propan và butan. Về bản chất, các loại khí này không có màu và không có mùi, nhưng nhà sản xuất luôn pha thêm chất tạo mùi đặc trưng để người dùng dễ dàng phát hiện khi có rò rỉ. Khi khí gas thoát ra ngoài trong không gian kín, chúng sẽ chiếm chỗ của oxy, dẫn đến tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng trong không khí hít thở. Ngoài ra, nếu khí gas cháy trong điều kiện thiếu khí, quá trình đốt cháy không hoàn toàn sẽ sinh ra khí carbon monoxide (CO), một chất khí cực độc có khả năng gắn chặt vào hemoglobin trong máu, ngăn cản quá trình vận chuyển oxy đến não và các mô. Hậu quả là người hít phải có thể bị ngạt thở, tổn thương tế bào não nhanh chóng, hôn mê và đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được giải cứu kịp thời.

Biểu hiện khi cơ thể hít phải nồng độ khí gas cao

Tùy thuộc vào nồng độ khí gas trong phòng và thời gian tiếp xúc, các biểu hiện lâm sàng ở người bị ảnh hưởng có thể xuất hiện từ nhẹ đến nặng. Ở giai đoạn đầu hoặc tiếp xúc nồng độ thấp, nạn nhân thường cảm thấy chóng mặt, đau đầu, hoa mắt, buồn nôn, tức ngực và cảm giác khó thở nhẹ. Đôi khi người bệnh có biểu hiện mệt mỏi rũ rượi, giảm khả năng tập trung hoặc nhìn mờ.

Khi nồng độ khí tăng cao và lượng oxy suy giảm rõ rệt, nạn nhân sẽ rơi vào trạng thái thở dốc, tím tái ở môi và các đầu ngón tay, rối loạn nhịp tim, co giật cơ hoặc lú lẫn. Nếu không được đưa ra ngoài kịp thời, nạn nhân có thể mất dần ý thức, tụt huyết áp, hôn mê sâu và ngừng tuần hoàn hô hấp. Những đối tượng nhạy cảm như trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh lý tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính thường có diễn tiến suy hô hấp nhanh và nguy kịch hơn.

Các bước xử lý khẩn cấp tại hiện trường và sơ cứu ban đầu

Khi phát hiện rò rỉ khí gas hoặc có người nghi ngờ ngộ độc, người cứu nạn cần giữ bình tĩnh và ưu tiên hàng đầu cho việc bảo vệ bản thân. Tuyệt đối không bật hoặc tắt bất kỳ công tắc điện nào, không sử dụng điện thoại di động, diêm hay bật lửa trong khu vực nồng độ gas cao để tránh tia lửa điện gây nổ. Người cứu nạn cần bịt kín mũi miệng bằng khăn ẩm, nhanh chóng khóa van bình gas lại nếu tiếp cận an toàn, đồng thời mở tung toàn bộ các cửa sổ và cửa ra vào để không khí thông thoáng.

Ngay sau đó, hãy đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nhiễm độc đến nơi thoáng khí, râm mát và nới lỏng quần áo vùng cổ, ngực để hỗ trợ đường thở. Nếu nạn nhân còn tỉnh, động viên họ giữ yên tĩnh và hít thở sâu. Nếu nạn nhân bất tỉnh, cần kiểm tra ngay nhịp thở và mạch đập; nếu phát hiện ngừng thở hoặc thở ngắt quãng, người hỗ trợ phải tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR) ép tim ngoài lồng ngực ngay lập tức và gọi cấp cứu y tế 115 đưa nạn nhân đến bệnh viện gần nhất.

Biện pháp phòng ngừa rò rỉ khí gas trong gia đình

Để chủ động phòng tránh tai nạn ngộ độc khí và nguy cơ cháy nổ, mỗi gia đình cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn khi sử dụng thiết bị gas. Bình gas và bếp nấu cần được đặt ở nơi thông thoáng, cách xa nguồn nhiệt và các thiết bị phát tia lửa điện. Bạn nên lựa chọn bình gas, van giảm áp và dây dẫn khí từ các nhà cung cấp uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và đạt tiêu chuẩn chất lượng đã kiểm định.

Định kỳ kiểm tra đường ống dẫn gas và các khớp nối bằng nước xà phòng để phát hiện sớm các vị trí rò rỉ. Khi thấy bọt xà phòng phồng lên ở khớp nối hoặc ngửi thấy mùi gas nồng nặc, cần thay thế linh kiện ngay lập tức. Luôn hình thành thói quen khóa van bình gas trước khi tắt bếp hoặc trước khi rời khỏi nhà và đi ngủ. Ngoài ra, việc lắp đặt thêm thiết bị cảnh báo rò rỉ khí gas tự động trong gian bếp là giải pháp hữu hiệu giúp phát hiện sự cố kịp thời, giảm thiểu tối đa rủi ro cho cả gia đình.

Lưu ý an toàn

Người vào cứu hộ không được lao vào phòng kín nồng độ khí gas đậm đặc nếu không có phương tiện bảo hộ, tránh tình trạng bị ngạt khí theo. Không cho nạn nhân uống nước hay tự ý dùng thuốc khi họ đang lơ mơ hoặc bất tỉnh vì nguy cơ sặc vào đường thở. Không cọ xát kim loại hoặc bật công tắc điện tại hiện trường rò rỉ. Mọi nạn nhân ngộ độc khí gas sau khi sơ cứu đều cần được nhân viên y tế theo dõi để đánh giá mức độ tổn thương não và hô hấp.

Tóm tắt

Ngộ độc khí gas là tai nạn nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng chỉ trong thời gian ngắn do ngạt thở và thiếu oxy mô. Việc phát hiện kịp thời các triệu chứng bất thường, đưa nạn nhân ra nơi thông thoáng an toàn và gọi trợ giúp y tế khẩn cấp là chìa khóa bảo vệ tính mạng. Giữ thói quen kiểm tra định kỳ thiết bị gas sẽ giúp phòng ngừa hiệu quả các rủi ro đáng tiếc trong sinh hoạt.