Nên nằm gối cao hay thấp để tốt cho sức khỏe?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lựa chọn gối nằm có chiều cao phù hợp là yếu tố quan trọng giúp duy trì đường cong sinh lý của cột sống cổ và mang lại giấc ngủ ngon trọn vẹn. Nhiều người thường băn khoăn nên nằm gối cao hay thấp để bảo vệ sức khỏe và phòng tránh đau mỏi vai gáy.
Thực tế, không có một tiêu chuẩn cố định gối cao hay thấp cho tất cả mọi người, bởi độ cao tối ưu phụ thuộc chặt chẽ vào tư thế nằm, kích thước cơ thể và tình trạng bệnh lý sẵn có. Hiểu rõ tác động của chiều cao gối sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn đúng đắn để nâng đỡ hệ xương khớp mỗi đêm.
Nên nằm gối cao hay thấp là gì?
Gối ngủ giữ vai trò nâng đỡ phần đầu và đốt sống cổ, bù đắp khoảng trống giữa đầu và mặt phẳng đệm giường để các bó cơ vùng gáy được thả lỏng hoàn toàn trong giấc ngủ. Khi cơ thể nghỉ ngơi, cột sống cổ cần được duy trì ở trạng thái trung tính, tương tự như tư thế thẳng đứng tự nhiên khi đứng thẳng nhìn về phía trước.
Nếu sử dụng gối có chiều cao không phù hợp, các khớp đốt sống và dây chằng xung quanh sẽ phải chịu lực căng kéo bất thường kéo dài suốt sáu đến tám tiếng mỗi đêm. Điều này không chỉ gây ra các cơn đau nhức cổ vai gáy cấp tính sau khi thức dậy mà còn làm gia tăng nguy cơ thoái hóa đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh cánh tay và ảnh hưởng xấu đến sự lưu thông máu lên não bộ. Do đó, việc tìm kiếm độ cao cân bằng cho gối nằm là bước chăm sóc sức khỏe xương khớp cơ bản nhưng rất thiết thực.
Tác hại đối với sức khỏe khi nằm gối quá cao
Nằm gối quá cao khiến phần đầu bị đẩy gập về phía trước quá mức, làm căng kéo toàn bộ khối cơ phía sau cổ gáy và chèn ép các đĩa đệm cột sống cổ. Tình trạng này kéo dài dẫn đến co cứng cơ cổ, hạn chế tầm vận động khi thức dậy và đẩy nhanh tiến trình thoái hóa đốt sống cổ.
Ngoài ảnh hưởng cơ xương khớp, kê gối quá cao còn làm hẹp đường thở tự nhiên ở vùng hầu họng. Luồng không khí lưu thông bị cản trở khiến người ngủ dễ ngáy to, thở dốc và làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của hội chứng ngưng thở khi ngủ. Mạch máu vùng cổ cũng có thể bị chèn ép một phần, gây giảm lưu lượng máu tuần hoàn lên não, dẫn đến hiện tượng chóng mặt, đau đầu âm ỉ vào buổi sáng.
Ảnh hưởng khi sử dụng gối quá thấp hoặc không gối
Nhiều người cho rằng nằm gối thật thấp hoặc không kê gối sẽ giúp cột sống duỗi thẳng tự nhiên, nhưng thực tế điều này lại gây hại nếu nằm ngửa thường xuyên. Khi gối quá thấp, đầu có xu hướng ngửa ra sau, tạo áp lực lớn lên khớp liên mấu của các đốt sống cổ và làm căng cơ nhóm trước cổ.
Tư thế ngửa đầu liên tục suốt đêm khiến máu dồn về vùng đầu nhiều hơn, dễ gây nặng đầu, bọng mắt sưng húp và cảm giác mệt mỏi sau khi ngủ dậy. Ở tư thế nằm nghiêng, một chiếc gối quá thấp sẽ làm đầu chúc xuống mép giường, khiến cổ bị gập nghiêng một bên trong nhiều giờ, gây đau nhức bả vai và chèn ép đám rối thần kinh cánh tay.
Cách chọn độ cao gối phù hợp theo tư thế ngủ
Tư thế nằm ngửa đòi hỏi một chiếc gối có độ cao trung bình khoảng tám đến mười centimet, đủ để lấp kín khoảng trống giữa gáy và mặt nệm mà không làm cằm gập vào ngực. Người nằm ngửa có thể chọn gối lượn sóng hoặc gối có phần lõm ở giữa để ôm khít đường cong sinh lý cột sống cổ.
Đối với người có thói quen nằm nghiêng, chiều cao gối cần tương đương với độ rộng từ gốc cổ đến mỏm cùng vai, thường dao động từ mười đến mười hai centimet. Gối dày vừa đủ sẽ giữ cho mũi, cằm, xương ức và rốn nằm trên một đường thẳng song song với mặt phẳng giường, ngăn ngừa tình trạng vẹo cổ và giảm áp lực đè ép lên khớp vai bên dưới. Những người thường xuyên thay đổi tư thế nên chọn gối có vùng giữa thấp và hai bên viền cao hơn.
Yếu tố chất liệu và độ nâng đỡ của gối ngủ
Bên cạnh chiều cao, chất liệu ruột gối đóng vai trò quyết định trong việc duy trì khả năng nâng đỡ ổn định. Gối cao su thiên nhiên hoặc mút hoạt tính có tính đàn hồi chậm, ôm sát khuôn đầu và hạn chế biến dạng sau nhiều giờ tì đè. Gối lông vũ hoặc sợi bông tổng hợp mềm mại nhưng dễ xẹp lún, cần được vỗ phồng thường xuyên để đảm bảo chiều cao tiêu chuẩn.
Độ cứng của gối cần ở mức vừa phải; gối quá cứng tạo điểm tì cộm gây tê bì da đầu, trong khi gối quá mềm sẽ lún sâu khiến cổ mất điểm tựa vững chắc. Việc kiểm tra và điều chỉnh sự tương thích giữa độ cứng của đệm giường và chiều cao của gối cũng rất cần thiết để toàn bộ trục cột sống từ cổ đến thắt lưng luôn ở vị trí trung tính.
Lưu ý an toàn
Thông tin về chiều cao gối chỉ mang tính chất tham khảo chung cho người khỏe mạnh. Những người đang mắc bệnh lý cột sống cổ nặng, thoát vị đĩa đệm có chèn ép rễ thần kinh hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ nặng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc vật lý trị liệu để được tư vấn kích thước gối và dụng cụ nâng đỡ chuyên biệt. Không tự ý áp dụng các loại gối kéo giãn cơ học khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Tóm tắt
Việc nằm gối quá cao hay quá thấp đều tiềm ẩn nguy cơ gây mỏi cơ và tổn thương cột sống cổ. Chiều cao gối lý tưởng là mức độ giúp duy trì đường cong sinh lý tự nhiên của cơ thể ở tư thế nằm quen thuộc. Chọn đúng gối và kết hợp tư thế ngủ khoa học sẽ giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ và bảo vệ hệ xương khớp lâu dài.
Nguồn tham khảo
- Sleep: 1215 Improving Sleep Disorders And Chronic Neck Pain By Adjusting Height Of The Pillow Through Cervical Posture Management
- PeerJ: Peer Review #1 of “Effect of pillow height on the biomechanics of the head-neck complex: investigation of the cranio-cervical pressure and cervical spine alignment (v0.1)”
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị thoái hóa đốt sống cổ nên nằm gối cao hay thấp?
Người bị thoái hóa đốt sống cổ nên dùng gối có độ cao vừa phải từ tám đến mười centimet, có độ đàn hồi tốt để nâng đỡ hõm gáy và giữ cột sống cổ ở trạng thái sinh lý cân bằng.
Nằm ngủ không dùng gối có tốt cho cổ không?
Không nên nằm ngủ không gối thường xuyên vì đầu sẽ ngửa ra sau, làm căng khối cơ trước cổ và chèn ép các đốt sống cổ phía sau, dễ dẫn đến ê ẩm và mỏi cổ sau khi thức dậy.
Tư thế nằm nghiêng nên chọn gối như thế nào?
Người ngủ nghiêng cần một chiếc gối dày hơn người nằm ngửa để lấp đầy khoảng trống từ bờ vai đến tai, giúp đầu không bị nghiêng lệch sang một bên suốt đêm.
Bao lâu thì nên thay gối ngủ một lần?
Gối nằm nên được thay mới sau khoảng một đến hai năm sử dụng, hoặc khi ruột gối mất độ đàn hồi, bị xẹp lún không còn khả năng nâng đỡ nâng đỡ vùng đầu cổ đúng cách.
Người hay bị trào ngược dạ dày nên nằm gối thế nào?
Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên nằm đầu cao hơn thân mình khoảng mười lăm đến hai mươi centimet bằng gối nêm chuyên dụng để hạn chế dịch vị acid trào ngược lên thực quản.
