Nên khám gì để biết trào ngược dạ dày chính xác nhất?

Khám trào ngược dạ dày là gì?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch vị axit, thức ăn hoặc men tiêu hóa từ dạ dày trào ngược lên thực quản, gây kích ứng và tổn thương niêm mạc. Biểu hiện bệnh rất đa dạng, từ những cảm giác cồn cào, nóng rát thượng vị đến các triệu chứng ngoài đường tiêu hóa như viêm họng mạn tính, khàn tiếng hay ho kéo dài không rõ nguyên nhân.

Để xác định chính xác bệnh lý này, không thể chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan của người bệnh. Bác sĩ cần áp dụng các biện pháp chẩn đoán chuyên sâu nhằm phân biệt trào ngược sinh lý thông thường với bệnh trào ngược mạn tính, đồng thời phát hiện sớm các tổn thương thực thể để có phương án xử trí y khoa an toàn, hiệu quả.

Khám lâm sàng và đánh giá triệu chứng ban đầu

Khi đến cơ sở y tế, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ thực hiện bước thăm khám lâm sàng đầu tiên. Bác sĩ khai thác các triệu chứng điển hình như ợ nóng, ợ chua, cảm giác nóng rát sau xương ức, buồn nôn, nghẹn vướng cổ họng hoặc ho khan kéo dài.

Bên cạnh đó, tiền sử bệnh lý dạ dày, thói quen ăn uống, sinh hoạt và các loại thuốc đang sử dụng cũng được ghi nhận kỹ lưỡng. Thăm khám lâm sàng giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân, đánh giá mức độ ảnh hưởng của trào ngược và quyết định các chỉ định cận lâm sàng tiếp theo phù hợp cho từng cá nhân.

Nội soi thực quản dạ dày đánh giá tổn thương niêm mạc

Nội soi dạ dày thực quản là phương pháp cận lâm sàng phổ biến nhất hiện nay. Bác sĩ sử dụng ống soi mềm có gắn camera đi qua miệng hoặc mũi để quan sát trực tiếp lớp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng.

Phương pháp này giúp phát hiện các tổn thương thực thể do dịch vị axit gây ra như vết xước, trợt loét hoặc tình trạng phù nề niêm mạc. Đồng thời, nội soi hỗ trợ lấy mẫu mô sinh thiết để kiểm tra tế bào học, giúp phát hiện sớm biến chứng barrett thực quản hoặc tầm soát nguy cơ ung thư thực quản kịp thời.

Đo pH thực quản và đo áp lực cơ thắt thực quản

Đo pH thực quản kết hợp trở kháng 24 giờ được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định bệnh trào ngược dạ dày thực quản, đặc biệt ở những trường hợp nội soi bình thường nhưng triệu chứng vẫn kéo dài.

Kỹ thuật này sử dụng một ống thông siêu nhỏ đặt qua mũi vào thực quản, kết nối với máy ghi nhận dữ liệu trong suốt một ngày đêm sinh hoạt bình thường. Thiết bị ghi lại chính xác số lần, thời gian trào ngược của cả dịch axit lẫn dịch kiềm, đồng thời xác định mối tương quan trực tiếp giữa đợt trào ngược và triệu chứng khó chịu của người bệnh.

Chụp X-quang cản quang và các xét nghiệm bổ trợ

Trong một số tình huống cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp X-quang đường tiêu hóa trên có uống chất cản quang baryt. Kỹ thuật này hỗ trợ quan sát hình thái giải phẫu của thực quản và dạ dày, phát hiện tình trạng thoát vị hoành, hẹp thực quản hoặc rối loạn nhu động cơ trơn.

Ngoài ra, đo áp lực nhu động thực quản độ phân giải cao cũng có thể được thực hiện để đánh giá trương lực cơ vòng thực quản dưới, giúp loại trừ các bệnh lý rối loạn vận động thực quản nguy hiểm khác trước khi lên kế hoạch can thiệp sâu.

Lưu ý an toàn

Thông tin về các kỹ thuật khám trên đây chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho chỉ định trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng axit hay thuốc giảm tiết dịch vị để tự điều trị kéo dài khi chưa được thăm khám. Cần đến bệnh viện kiểm tra ngay nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo như nuốt nghẹn, nôn ra máu hoặc sút cân không rõ nguyên nhân.

Tóm tắt

Việc lựa chọn phương pháp kiểm tra trào ngược dạ dày thực quản phụ thuộc vào triệu chứng và thể trạng của từng bệnh nhân. Thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa giúp xác định chính xác nguyên nhân, bảo vệ niêm mạc thực quản và nhận phác đồ can thiệp phù hợp nhất.