Mùi sơn gỗ có độc không và cách bảo vệ sức khỏe khi tiếp xúc

Mùi sơn gỗ có độc không?

Mùi sơn gỗ là hỗn hợp các hơi hóa chất thoát ra từ lớp phủ bề mặt gỗ, bao gồm sơn dầu, sơn bóng PU, vecni và các dung môi pha loãng. Thành phần tạo nên mùi hắc đặc trưng chủ yếu là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, thường được gọi tắt là VOC. Trong giai đoạn thi công và thời gian đầu sau khi quét sơn, các phân tử dung môi này bốc hơi liên tục vào không khí xung quanh để màng sơn đóng rắn.

Mức độ ảnh hưởng của mùi sơn gỗ lên cơ thể phụ thuộc chặt chẽ vào nồng độ hóa chất trong không khí, diện tích không gian, độ thông thoáng và thời gian tiếp xúc liên tục của từng người. Khi hít phải lượng lớn khí sơn trong phòng kín, các chất này nhanh chóng xâm nhập qua đường hô hấp trên và kích thích niêm mạc mẫn cảm. Hiểu đúng bản chất của hơi sơn gỗ giúp mọi người có thái độ thận trọng, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang quá mức.

Mức độ ảnh hưởng của mùi sơn gỗ đối với cơ thể

Hít phải hơi sơn gỗ trong thời gian ngắn thường gây ra các phản ứng cấp tính tại cơ quan tiếp xúc đầu tiên. Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi kích thích mạnh lên kết mạc mắt và niêm mạc mũi họng, dẫn đến tình trạng cay mắt, chảy nước mắt, hắt hơi, ngứa cổ và ho khan. Một số người có thể cảm thấy chóng mặt, đau đầu, buồn nôn hoặc mệt mỏi do mùi dung môi tác động lên hệ thần kinh trung ương.

Nếu tiếp xúc lặp lại nhiều lần hoặc ở trong môi trường đóng kín nồng độ hơi sơn đậm đặc, nguy cơ kích ứng phế quản sẽ tăng lên đáng kể. Các hóa chất bay hơi có thể làm tổn thương hàng rào biểu mô đường hô hấp, khiến phản ứng viêm cục bộ trở nên trầm trọng hơn. Những biểu hiện khó chịu này thường giảm dần khi người bệnh di chuyển ra ngoài khu vực thoáng khí, nhưng cần cảnh giác nếu các triệu chứng kéo dài không tự hồi phục.

Những nhóm đối tượng có nguy cơ nhạy cảm cao với hơi sơn

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể cảm thấy khó chịu khi tiếp xúc với hơi hóa chất, một số đối tượng có ngưỡng chịu đựng thấp hơn và dễ gặp phản ứng bất lợi nghiêm trọng. Trẻ nhỏ có tốc độ thở nhanh hơn người lớn và cơ quan hô hấp chưa hoàn thiện, nên lượng hóa chất hít vào tính trên trọng lượng cơ thể thường cao hơn đáng kể. Phụ nữ mang thai cũng cần hạn chế tối đa việc tiếp xúc với hơi dung môi sơn để bảo đảm an toàn cho sự phát triển của thai nhi.

Bên cạnh đó, những người có sẵn bệnh lý đường thở mạn tính như hen phế quản, viêm phế quản co thắt hoặc viêm mũi dị ứng rất dễ bùng phát đợt cấp khi ngửi mùi sơn nồng. Người cao tuổi hoặc người mắc bệnh suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ gặp phản ứng viêm niêm mạc kéo dài. Do đó, việc cách ly tạm thời các nhóm đối tượng này khỏi khu vực đang sơn đồ gỗ là nguyên tắc phòng ngừa cần ưu tiên hàng đầu.

Biện pháp làm sạch không khí và khử mùi sơn gỗ hiệu quả

Để giảm nhanh nồng độ hóa chất trong nhà, giải pháp then chốt nhất là tăng cường lưu thông không khí tối đa. Sau khi sơn đồ gỗ, nên mở toàn bộ cửa sổ, cửa thông phòng và bật quạt hướng luồng khí ra bên ngoài để đẩy hơi dung môi ra môi trường thoáng đãng. Có thể sử dụng máy lọc không khí trang bị màng lọc than hoạt tính chuyên dụng, vì than hoạt tính có khả năng hấp phụ tốt các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi lơ lửng trong không khí.

Ngoài ra, người dân có thể đặt các chậu nước muối loãng, đĩa chứa bã cà phê khô, bột baking soda hoặc than củi hoạt tính xung quanh góc phòng để hỗ trợ hút bớt mùi hắc. Tránh che đậy kín bề mặt gỗ còn ướt vì sẽ làm chậm quá trình bay hơi tự nhiên của lớp dung môi. Tốt nhất nên chờ từ ba đến bảy ngày cho màng sơn khô kiệt và mùi hôi tan bớt trước khi dọn đồ đạc vào sinh hoạt bình thường.

Hướng dẫn bảo hộ an toàn trong quá trình thi công sơn gỗ

Đối với người trực tiếp thực hiện quét sơn hoặc thợ mộc hoàn thiện bề mặt, việc trang bị bảo hộ lao động đầy đủ là yêu cầu bắt buộc để ngăn ngừa phơi nhiễm hóa chất. Cần đeo khẩu trang lọc hơi hữu cơ có chứa lớp than hoạt tính hoặc mặt nạ phòng độc chuyên dụng thay vì chỉ dùng khẩu trang y tế mỏng thông thường, bởi khẩu trang vải hoặc y tế không thể ngăn được các phân tử khí độc bay hơi.

Đồng thời, người thi công nên đeo kính bảo hộ che kín mắt để phòng ngừa hơi sơn bắn hoặc bay vào giác mạc, mang găng tay cao su chống hóa chất và mặc quần áo dài tay kín đáo. Quá trình sơn nên được tiến hành ở nơi thoáng đãng ngoài trời hoặc khu vực có hệ thống hút khí cục bộ. Sau khi làm việc xong, cần tắm rửa sạch sẽ bằng xà phòng, thay giặt quần áo bảo hộ riêng biệt và uống đủ nước để hỗ trợ cơ thể đào thải chất cặn bã.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không sử dụng các loại tinh dầu thơm nồng, nước hoa xịt phòng hoặc đốt sáp nến thơm để át mùi sơn gỗ, vì việc này chỉ che lấp cảm quan mà không loại bỏ được hơi độc, thậm chí tạo thêm khói bụi làm nặng thêm tình trạng kích ứng hô hấp. Nếu xuất hiện triệu chứng khó thở, tức ngực dữ dội, nôn ói liên tục hoặc co thắt phế quản sau khi hít mùi sơn, cần lập tức đưa người bệnh ra nơi thoáng khí và đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Mùi sơn gỗ tiềm ẩn nguy cơ kích ứng hô hấp và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nếu tiếp xúc trong không gian đóng kín. Chủ động trang bị bảo hộ khi thi công, tăng cường thông gió và cho lớp sơn đủ thời gian khô thoáng trước khi sử dụng sẽ giúp bảo vệ tối ưu môi trường sống trong lành cho cả gia đình.