Mùi sơn có độc không và cách xử trí ngộ độc sơn
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mùi sơn nhà mới hoặc các công trình vừa hoàn thiện là nỗi ám ảnh của nhiều người bởi mùi hắc nồng đặc trưng, gây cảm giác ngột ngạt và đau đầu. Nhiều người thường băn khoăn liệu mùi sơn có thực sự độc hại hay không và cần làm gì nếu chẳng may hít phải quá nhiều dẫn đến cảm giác khó chịu, buồn nôn.
Thực tế, hơi sơn chứa nhiều hợp chất hữu cơ dễ bay hơi có khả năng tác động tiêu cực đến đường hô hấp và hệ thần kinh nếu tiếp xúc trong không gian kín thiếu gió. Hiểu rõ mức độ ảnh hưởng của hóa chất trong sơn cũng như các bước xử trí đúng cách sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình khi dọn về nhà mới.
Mùi sơn có độc không là gì?
Mùi sơn là mùi đặc trưng phát sinh từ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs), dung môi và hóa chất bảo quản được sử dụng trong quá trình sản xuất các loại sơn tường hoặc sơn dầu. Khi sơn khô, các chất này thoát vào không khí và nhanh chóng tích tụ nếu phòng ốc thiếu thông gió. Việc hít phải mùi sơn ở nồng độ cao hoặc kéo dài có thể gây kích ứng đường hô hấp, ảnh hưởng hệ thần kinh trung ương và làm bùng phát các bệnh lý nền như hen suyễn hay viêm mũi dị ứng. Độc tính của sơn phụ thuộc chủ yếu vào loại sơn được sử dụng, nồng độ hóa chất trong không gian sống, thời gian tiếp xúc trực tiếp cũng như cơ địa và tình trạng sức khỏe của từng cá nhân. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người cao tuổi là những đối tượng đặc biệt nhạy cảm với các hơi hóa chất này.
Các hợp chất dễ bay hơi tạo nên mùi độc hại trong sơn
Sơn tường và sơn công nghiệp thường chứa nhiều thành phần hóa học để tăng độ bám dính, chống nấm mốc và tạo màu. Nhóm chất đáng lo ngại nhất là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi như toluene, xylene, benzene, ethylbenzene và formaldehyde. Các dung môi này bay hơi nhanh chóng vào không khí ngay sau khi sơn được quét lên bề mặt. Trong các loại sơn dầu hoặc sơn bóng, hàm lượng dung môi hữu cơ thường cao hơn đáng kể so với sơn nước. Ngoài ra, một số loại sơn cũ hoặc sơn chuyên dụng ngoài trời có thể chứa phụ gia kim loại nặng hoặc chất diệt khuẩn dễ gây kích ứng. Khi hít phải, những phân tử này xâm nhập qua niêm mạc mũi họng, đi sâu vào phế nang và có thể hấp thu vào vòng tuần hoàn, gây phản ứng viêm cục bộ tại đường dẫn khí cũng như tác động tiêu cực đến các cơ quan nội tạng nếu tiếp xúc ở liều lượng lớn.
Biểu hiện cơ thể khi hít phải hơi sơn quá mức
Khi hít phải hơi sơn trong phòng kín, các triệu chứng kích ứng cấp tính thường xuất hiện khá nhanh. Người tiếp xúc có thể cảm thấy cay rát mắt, chảy nước mắt, ngứa mũi, hắt hơi liên tục, khô họng và ho khan. Ở mức độ nặng hơn hoặc khi ở lâu trong phòng sơn mới, các chất bay hơi tác động lên hệ thần kinh trung ương gây đau đầu âm ỉ hoặc dữ dội, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn và cảm giác choáng váng. Với những người có cơ địa dị ứng hoặc có tiền sử hen phế quản, hơi sơn có thể kích hoạt cơn co thắt phế quản dẫn đến khó thở, thở rít và tức ngực dữ dội. Trong các trường hợp tiếp xúc nồng độ dung môi công nghiệp cực cao trong không gian kín hoàn toàn, nạn nhân có thể mất thăng bằng, rối loạn ý thức hoặc lơ mơ, đòi hỏi phải được hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Hướng dẫn sơ cứu và xử trí ban đầu khi bị nhiễm độc hơi sơn
Ngay khi phát hiện bản thân hoặc người xung quanh có dấu hiệu choáng váng, buồn nôn hoặc khó thở do mùi sơn, việc đầu tiên cần làm là nhanh chóng di chuyển nạn nhân ra khỏi khu vực nhiễm hơi hóa chất đến nơi thoáng khí, có gió tự nhiên trong lành. Hãy nới lỏng cổ áo, thắt lưng để hỗ trợ đường thở lưu thông thuận lợi. Nếu sơn dính vào da hoặc bắn vào mắt, cần rửa sạch ngay lập tức dưới vòi nước chảy liên tục trong ít nhất mười lăm phút mà không được day dụi mắt. Nạn nhân nên súc miệng bằng nước muối sinh lý và uống một lượng nước lọc ấm vừa phải để làm dịu niêm mạc họng. Tuyệt đối không tự ý gây nôn hoặc tự dùng các loại thuốc chống dị ứng, thuốc giảm đau an thần bừa bãi khi chưa có chỉ định. Nếu nạn nhân vẫn tiếp tục khó thở, nôn ói liên tục hoặc có dấu hiệu rối loạn tri giác, cần khẩn trương đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Các biện pháp khử mùi và thông gió an toàn cho nhà mới sơn
Để giảm thiểu nồng độ hóa chất độc hại phát tán trong không khí sau khi hoàn thiện công trình, giải pháp quan trọng nhất là tạo sự thông thoáng tối đa. Cần mở toang tất cả các cửa sổ, cửa đón gió và sử dụng quạt hút hoặc quạt thông gió đẩy không khí tù đọng ra bên ngoài liên tục trong nhiều ngày. Việc đặt các nguyên liệu hấp phụ tự nhiên như than hoạt tính, baking soda hoặc bã cà phê khô tại các góc phòng cũng giúp hỗ trợ hút bớt mùi dung môi hữu cơ. Bên cạnh đó, có thể đặt thêm vài chậu cây xanh có khả năng hỗ trợ thanh lọc không khí như cây lưỡi hổ, trầu bà hoặc lan ý. Tuy nhiên, các biện pháp tự nhiên chỉ mang tính hỗ trợ phụ trợ, thông gió cơ học vẫn là yếu tố quyết định. Tốt nhất các thành viên trong gia đình nên tạm lánh, chỉ dọn vào ở sau khi lớp sơn đã khô hoàn toàn và mùi hóa chất đã tiêu tán tối thiểu từ năm đến bảy ngày.
Lưu ý an toàn
Các thông tin hướng dẫn trên chỉ mang tính tham khảo kiến thức thường thức và hỗ trợ sơ cứu ban đầu, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Mức độ dung nạp và nguy cơ ảnh hưởng của hơi hóa chất thay đổi theo từng thể trạng, thời gian tiếp xúc và bệnh lý nền. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc điều trị ngộ độc, thuốc giải độc hay truyền dịch tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở tăng dần, tức ngực, lơ mơ hoặc co giật, người bệnh cần được đưa ngay tới cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và cấp cứu kịp thời.
Tóm tắt
Mùi sơn nhà không đơn thuần chỉ gây khó chịu về khứu giác mà còn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng hô hấp và ảnh hưởng thần kinh nếu hít phải nồng độ cao trong phòng kín. Chủ động thông gió kỹ lưỡng, lựa chọn dòng sơn an toàn ít hợp chất hữu cơ dễ bay hơi và trang bị kiến thức sơ cứu đúng cách sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình khi hoàn thiện không gian sống mới.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Hít mùi sơn nhà mới có gây nguy hiểm cho phụ nữ mang thai không?
Phụ nữ mang thai rất nhạy cảm với các dung môi hữu cơ bay hơi trong sơn. Tiếp xúc nồng độ cao trong thời gian dài có thể gây chóng mặt, buồn nôn và tăng nguy cơ kích ứng đường thở. Tốt nhất phụ nữ có thai nên tránh ở trong phòng vừa sơn xong cho đến khi mùi đã bay hết.
Cần để phòng sơn mới thông gió bao lâu trước khi dọn vào ở?
Thời gian an toàn thường dao động từ năm đến bảy ngày tùy vào loại sơn và điều kiện thông gió. Cần mở toang các cửa và bật quạt liên tục để hóa chất bay hơi hết. Với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người già, nên chờ thêm vài ngày cho đến khi không còn mùi lạ.
Có nên đốt nến thơm hoặc xịt phòng để át mùi sơn mới không?
Không nên dùng nến thơm hay tinh dầu xịt phòng để lấn át mùi sơn. Việc này không giúp loại bỏ các hợp chất độc hại mà còn tạo thêm các hạt khói và hương liệu nhân tạo vào không khí kín, làm tăng nguy cơ kích ứng đường hô hấp và gây khó thở nặng hơn.
Khi bị dính sơn vào da hoặc mắt thì cần xử lý thế nào?
Cần rửa sạch ngay vùng da hoặc mắt bị dính sơn dưới vòi nước sạch chảy nhẹ trong tối thiểu mười lăm phút. Không được dùng xăng, dầu hỏa hay cồn mạnh để tẩy rửa da vì dễ gây bỏng hóa chất. Nếu mắt đỏ đau hoặc rát kéo dài, cần đến bệnh viện khám ngay.
Người bệnh hen phế quản cần lưu ý gì khi nhà đang sơn sửa?
Người có bệnh hen phế quản hoặc viêm phế quản co thắt nên tạm thời di chuyển sang nơi ở khác trong suốt quá trình sơn sửa nhà. Hơi dung môi rất dễ kích hoạt cơn hen cấp tính nguy hiểm. Hãy luôn chuẩn bị sẵn thuốc cắt cơn theo chỉ định của bác sĩ bên mình.
