Mới bị đau mắt đỏ phải làm sao để chăm sóc và xử lý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là tình trạng nhiễm trùng hoặc kích ứng tại màng kết của mắt, khiến người bệnh khó chịu vì cảm giác cộm xốn, đỏ lòng trắng và nhiều ghèn dính mi. Bệnh thường xuất hiện đột ngột ở một bên mắt và rất dễ lây sang mắt còn lại hoặc lây cho người khác.
Khi mới bị đau mắt đỏ, việc xử lý đúng ngay từ những ngày đầu giúp xoa dịu nhanh cảm giác ngứa rát, rút ngắn thời gian hồi phục và phòng ngừa lây lan. Bài viết dưới đây hướng dẫn các bước chăm sóc mắt tại nhà an toàn theo khuyến nghị y khoa phổ thông.
Mới bị đau mắt đỏ phải làm sao là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ phổ biến chỉ tình trạng viêm kết mạc cấp, thường do Adenovirus gây ra, hoặc do vi khuẩn và dị ứng thời tiết. Khi mới khởi phát, lớp màng trong suốt bao phủ củng mạc và mặt trong mí mắt bị viêm sung huyết, dẫn tới các triệu chứng đặc trưng như đỏ mắt, cộm rát, chảy nước mắt và tiết dịch ghèn. Bệnh có khả năng lây lan nhanh chóng qua tiếp xúc trực tiếp hoặc giọt bắn.
Đa phần viêm kết mạc do virus có thể tự khỏi sau bảy đến mười ngày nếu được giữ vệ sinh tốt. Tuy nhiên, việc chăm sóc không đúng hoặc tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có thể gây tổn thương giác mạc nghiêm trọng. Do đó, người bệnh cần nắm vững các bước xử lý ban đầu an toàn.
Rửa mắt bằng nước muối sinh lý đúng cách
Biện pháp an toàn và quan trọng nhất khi mới phát hiện đau mắt đỏ là làm sạch dịch tiết bằng nước muối sinh lý natri clorid 0,9%. Người bệnh nên ưu tiên dùng loại tép nhỏ đơn liều hoặc lọ riêng biệt cho từng mắt để tránh lây chéo.
Cách rửa mắt gồm nghiêng đầu sang một bên, kéo nhẹ mi dưới và nhỏ từ một đến hai giọt dung dịch vào góc trong mắt, để nước muối rửa trôi ghèn ra khóe ngoài. Dùng gạc y tế vô trùng hoặc khăn mềm sạch lau khô nhẹ nhàng từ trong ra ngoài rồi bỏ ngay vào thùng rác kín. Không dùng chung một miếng gạc cho cả hai mắt. Việc vệ sinh mắt có thể thực hiện từ ba đến năm lần mỗi ngày nhằm giữ cho bề mặt nhãn cầu luôn sạch sẽ và thông thoáng.
Chườm lạnh để giảm sưng phù và xoa dịu cảm giác cộm rát
Trong giai đoạn đầu mới phát bệnh, kết mạc thường sung huyết khiến mí mắt sưng húp và có cảm giác nóng rát như có dị vật bên trong. Chườm lạnh là giải pháp vật lý lành tính giúp co mạch tại chỗ, hỗ trợ làm dịu phản ứng viêm và giảm bớt sự khó chịu cho người bệnh.
Bạn có thể bọc đá lạnh trong một chiếc khăn bông sạch hoặc làm mát gạc y tế với nước lạnh rồi đắp nhẹ lên vùng mắt đang nhắm trong khoảng mười đến mười lăm phút. Lưu ý không đặt đá trực tiếp lên da mí mắt để tránh gây bỏng lạnh mô mềm quanh mắt. Khăn dùng để chườm cần được giặt sạch bằng xà phòng sau mỗi lần sử dụng và tuyệt đối không dùng chung với người khác hoặc chuyển đổi giữa mắt đau và mắt lành.
Cách ly vật dụng cá nhân và phòng ngừa lây lan
Viêm kết mạc do virus có tốc độ lây nhiễm rất nhanh qua đường tiếp xúc dịch tiết từ mắt. Do đó, người bệnh cần chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng ngừa để bảo vệ các thành viên trong gia đình và nơi làm việc.
Hãy rửa tay thường xuyên bằng xà phòng diệt khuẩn dưới vòi nước chảy trong ít nhất hai mươi giây, đặc biệt là trước và sau khi chạm vào mắt hoặc vệ sinh vùng mặt. Sử dụng riêng khăn mặt, gối nằm, chăn màn và chậu rửa mặt. Tuyệt đối không dụi mắt vì hành động này vừa làm tổn thương bề mặt kết mạc vừa làm phát tán mầm bệnh lên tay và các vật dụng cầm nắm chung như điện thoại, tay nắm cửa hay bàn phím máy tính. Nếu có thể, người bệnh nên chủ động nghỉ ngơi tại nhà trong vài ngày đầu để hạn chế nguy cơ lây dịch ra cộng đồng.
Tránh tự ý dùng thuốc và biết thời điểm cần đi khám nhãn khoa
Một sai lầm rất phổ biến là tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh kết hợp corticoid khi thấy mắt đỏ. Hoạt chất corticoid nếu dùng sai chỉ định có thể làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, tạo điều kiện cho virus bùng phát, thậm chí dẫn đến loét giác mạc và tăng nhãn áp gây suy giảm thị lực vĩnh viễn. Ngoài ra, người bệnh tuyệt đối không xông đắp các loại lá cây như lá trầu không lên mắt theo mẹo truyền miệng vì rất dễ gây bỏng niêm mạc và bội nhiễm vi khuẩn.
Người bệnh cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay nếu thấy các dấu hiệu nghiêm trọng như mắt đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng chói, giảm thị lực, nhìn mờ hoặc chảy mủ đặc màu xanh vàng. Thăm khám sớm giúp phát hiện kịp thời các biến chứng nguy hiểm và nhận được phác đồ chăm sóc y khoa an toàn từ bác sĩ.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, kháng sinh liều cao hoặc áp dụng mẹo dân gian xông đắp lá vào mắt. Đôi mắt là cơ quan nhạy cảm; mọi quyết định dùng thuốc cần tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt để tránh các biến chứng đe dọa thị lực.
Tóm tắt
Xử lý khi mới bị đau mắt đỏ đòi hỏi sự cẩn trọng và kiên nhẫn trong việc giữ vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý, chườm lạnh và ngăn ngừa lây nhiễm cho người xung quanh. Hãy chủ động theo dõi diễn tiến của mắt và đi khám chuyên khoa mắt kịp thời khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào để bảo vệ thị lực an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mới bị đau mắt đỏ có nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid không?
Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid. Hoạt chất này nếu dùng không đúng bệnh có thể khiến tình trạng nhiễm trùng nặng hơn, làm mỏng giác mạc, tăng nhãn áp và thậm chí gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.
Có nên dùng chung lọ nước muối sinh lý cho cả hai mắt không?
Người bệnh không nên dùng chung một đầu lọ nước muối sinh lý cho cả hai mắt nếu chỉ có một bên bị viêm. Tốt nhất là dùng lọ riêng biệt hoặc tép đơn liều để tránh nguy cơ lây chéo mầm bệnh sang mắt lành.
Mới bị đau mắt đỏ có được đeo kính áp tròng không?
Người bệnh cần ngừng đeo kính áp tròng ngay khi mắt có dấu hiệu đỏ hoặc cộm xốn. Kính áp tròng làm tăng ma sát trên bề mặt kết mạc bị viêm và giữ lại vi khuẩn, khiến tình trạng kích ứng trở nên nghiêm trọng hơn.
Xông lá trầu không khi mới bị đau mắt đỏ có an toàn không?
Phương pháp xông lá trầu không không được y khoa khuyến cáo. Hơi nóng và tinh dầu từ lá có thể gây bỏng biểu mô kết mạc, làm tăng phản ứng viêm và dễ dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn hoặc nấm nguy hiểm cho mắt.
Đau mắt đỏ thường kéo dài trong bao lâu thì khỏi?
Viêm kết mạc thông thường do virus thường tự giới hạn và khỏi dần sau khoảng bảy đến mười ngày nếu được giữ vệ sinh tốt. Tuy nhiên, nếu sau một tuần mắt không đỡ hoặc xuất hiện nhìn mờ, bạn cần đi khám chuyên khoa mắt ngay.
