Mọc răng khôn nuốt nước bọt đau có nguy hiểm không và cách xử lý

Mọc răng khôn nuốt nước bọt đau là gì?

Răng khôn hay răng cối lớn thứ ba là những chiếc răng mọc sau cùng trên cung hàm ở người trưởng thành. Do mọc muộn khi xương hàm đã ngừng phát triển và các răng vĩnh viễn khác đã chiếm trọn vị trí, răng khôn rất thường xuyên bị thiếu chỗ, dẫn đến tình trạng mọc nghiêng, mọc lệch, mọc kẹt dưới nướu hoặc mọc ngầm hoàn toàn trong xương hàm. Tình trạng mọc răng khôn nuốt nước bọt đau là một hội chứng lâm sàng điển hình xuất hiện khi quá trình mọc răng kích hoạt phản ứng viêm mô mềm xung quanh.

Vùng nướu bao phủ phía trên thân răng khi bị cọ xát hoặc tích tụ mảng bám sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh mẽ. Do vị trí mọc của răng số tám nằm tiếp giáp ngay trụ trước amidan và các khối cơ nuốt vùng hầu, phản ứng phù nề tại chỗ có thể nhanh chóng lan rộng sang họng miệng, khiến từng cử động nhai nuốt thông thường đều trở nên buốt rát, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày và khả năng dung nạp dinh dưỡng của người bệnh.

Nguyên nhân khiến mọc răng khôn gây đau khi nuốt nước bọt

Răng khôn hay răng số tám nằm ở vị trí trong cùng của cung hàm, rất gần với các cấu trúc giải phẫu nhạy cảm như trụ amidan, hầu họng và các bó cơ nhai. Khi cung hàm không đủ chỗ, răng khôn thường mọc lệch, mọc ngầm hoặc chỉ nhú lên một phần, tạo thành vạt lợi trùm lên mặt nhai. Thức ăn và mảng bám vi khuẩn rất dễ tích tụ bên dưới vạt lợi này, dẫn đến phản ứng viêm cấp tính gọi là viêm lợi trùm.

Khi ổ viêm tiến triển, tình trạng sưng tấy không chỉ khu trú quanh thân răng mà còn lan sang vùng cơ chân bướm hàm và thành bên họng. Mỗi lần thực hiện động tác nuốt, các cơ hầu họng co bóp và cọ xát trực tiếp vào vùng mô niêm mạc đang căng tức, gây nên cảm giác đau nhói, rát buốt lan lên tai hoặc xuống cổ họng. Ngoài ra, việc há miệng để nhai nuốt cũng trở nên khó khăn do hiện tượng co thắt cơ hàm bảo vệ quanh ổ viêm.

Mức độ nguy hiểm và biến chứng nhiễm trùng tiềm ẩn

Triệu chứng nuốt nước bọt thấy đau khi mọc răng khôn có thể dừng lại ở mức độ khó chịu tạm thời nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng nếu không được can thiệp y tế đúng lúc. Ở giai đoạn đầu, đây là phản ứng viêm mô mềm khu trú quanh thân răng. Nếu sức đề kháng cơ thể suy giảm hoặc vệ sinh kém, ổ viêm có thể nhanh chóng bùng phát thành ổ áp xe quanh thân răng khôn, chứa nhiều mủ và dịch hoại tử.

Mối nguy hiểm lớn nhất là nguy cơ lan rộng của nhiễm trùng sang các khoang giải phẫu sâu vùng đầu mặt cổ, chẳng hạn như khoang dưới hàm, khoang bên họng hoặc khoang dưới lưỡi. Tình trạng này có thể dẫn đến viêm mô tế bào tỏa lan hoặc viêm tấy sàn miệng, gây chèn ép đường thở cấp tính, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Do đó, người bệnh không nên chủ quan xem đây chỉ là hiện tượng mọc răng thông thường, đặc biệt khi nhận thấy tình trạng đau ngày càng tăng tiến.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám nha khoa ngay lập tức

Người bệnh cần đặc biệt cảnh giác và đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa răng hàm mặt hoặc bệnh viện đa khoa khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng lan rộng. Triệu chứng đầu tiên là tình trạng sốt cao liên tục, kèm theo cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi toàn thân và nổi hạch sưng đau ở góc hàm hoặc dọc bờ cơ ức đòn chũm.

Bên cạnh đó, dấu hiệu há miệng hạn chế rõ rệt, không thể mở rộng miệng quá hai ngón tay trỏ và giữa, kèm theo khó thở hoặc nuốt nghẹn nghiêm trọng là những tình huống cấp cứu nha khoa. Sự xuất hiện của dịch mủ hôi chảy ra từ kẽ răng số tám, sưng nề biến dạng một bên má, phù nề vùng sàn miệng hoặc vùng cổ đều là những minh chứng rõ ràng cho thấy ổ nhiễm trùng đang mất kiểm soát. Việc can thiệp chậm trễ trong những trường hợp này có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết hoặc tắc nghẽn hô hấp nguy hiểm.

Giải pháp can thiệp y tế và hướng xử lý triệt để

Khi gặp phải tình trạng đau họng do mọc răng khôn, người bệnh cần ưu tiên thăm khám nha khoa để được chụp phim X-quang toàn cảnh khảo sát trục răng, mức độ đâm vào răng số bảy và tình trạng tiêu xương quanh chóp. Bác sĩ nha khoa sẽ tiến hành bơm rửa, làm sạch ổ viêm dưới nắp lợi trùm bằng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng và kê đơn thuốc giảm đau, chống viêm hoặc kháng sinh phù hợp với từng cá nhân.

Sau khi ổ nhiễm trùng cấp tính được kiểm soát hoàn toàn, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị triệt để. Nếu răng khôn mọc thẳng nhưng bị lợi trùm cản trở và cung hàm còn đủ khoảng trống, thủ thuật cắt lợi trùm có thể được cân nhắc. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp răng khôn mọc lệch, mọc nghiêng hoặc đâm ngang vào răng bên cạnh đều được chỉ định phẫu thuật nhổ răng khôn để loại bỏ hoàn toàn căn nguyên, bảo tồn răng số bảy và ngăn ngừa các đợt tái phát trong tương lai.

Chăm sóc tạm thời tại nhà hỗ trợ giảm đau và giữ vệ sinh

Trong thời gian chờ thăm khám chuyên khoa, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà nhằm làm dịu bớt cơn đau và giữ sạch khoang miệng. Người bệnh nên duy trì súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm hoặc dung dịch sát khuẩn miệng chứa chlorhexidine sau mỗi bữa ăn để rửa trôi bớt mảng bám thức ăn thừa. Cần tránh dùng tăm xỉa răng hay vật nhọn chọc ngoáy vào vùng lợi đang sưng nề vì rất dễ làm tổn thương niêm mạc và đưa thêm vi khuẩn vào sâu hơn.

Chườm lạnh ở vùng má ngoài tương ứng với vị trí sưng đau trong mười đến mười lăm phút mỗi lần có thể giúp co mạch, giảm phù nề và tạo cảm giác tê nhẹ dễ chịu. Về chế độ dinh dưỡng, nên chọn các món ăn mềm, lỏng, giàu dinh dưỡng, được nấu chín kỹ và để nguội bớt trước khi dùng để giảm tải áp lực cho cơ nhai họng. Uống đủ nước lọc ấm và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể trong giai đoạn ổ viêm đang hoạt động.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe răng miệng tổng quát, không thể thay thế cho chẩn đoán chuyên sâu từ bác sĩ nha khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các vật sắc nhọn để chọc rạch nướu, không tự đắp các loại thuốc nam hay thảo dược chưa qua kiểm chứng vào ổ răng vì nguy cơ hoại tử mô và nhiễm trùng máu rất cao. Khi có dấu hiệu sưng đau lan rộng, khó nuốt hay khó thở, cần đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.

Tóm tắt

Mọc răng khôn gây đau khi nuốt nước bọt là dấu hiệu cảnh báo tình trạng viêm nhiễm mô mềm hoặc chèn ép vùng họng miệng cần được quan tâm đúng mực. Thay vì tự chịu đựng hoặc tự mua thuốc uống tại nhà, người bệnh nên chủ động đến gặp bác sĩ nha khoa để được thăm khám toàn diện. Việc xác định nguyên nhân và can thiệp kịp thời sẽ giúp kiểm soát triệt để ổ viêm, bảo vệ cấu trúc răng hàm mặt và ngăn ngừa nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng.