Mổ nội soi viêm xoang có đau không và khi nào nên phẫu thuật

Mổ nội soi viêm xoang là gì?

Phẫu thuật nội soi mũi xoang chức năng là phương pháp phẫu thuật sử dụng ống nội soi cứng kích thước nhỏ luồn qua đường mũi tự nhiên nhằm tiếp cận trực tiếp các lỗ thông xoang bị viêm tắc. Mục đích chính của kỹ thuật này không phải là nạo bỏ toàn bộ niêm mạc mà là mở rộng các đường dẫn lưu tự nhiên, loại bỏ các mô bệnh lý cản trở như polyp mũi, giải phóng ứ đọng dịch nhầy và tạo điều kiện cho niêm mạc lót tự phục hồi chức năng sinh lý. So với các phương pháp mổ hở truyền thống trước đây, mổ nội soi mang lại nhiều ưu điểm vượt trội như không để lại vết rạch ngoài da, hạn chế tối đa tổn thương mô lành xung quanh, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp bệnh nhân hồi phục sinh hoạt hàng ngày nhanh chóng.

Mức độ đau trong và sau khi phẫu thuật nội soi mũi xoang

Trong suốt quá trình mổ nội soi xoang, người bệnh hoàn toàn không cảm thấy đau đớn vì được thực hiện dưới hình thức gây mê toàn thân hoặc gây tê cục bộ có tiền mê. Bác sĩ sử dụng ống nội soi gắn camera kích thước nhỏ đi qua lỗ mũi tự nhiên, không cần rạch da ngoài mặt nên tổn thương mô mềm được hạn chế tối đa.

Sau khi phẫu thuật kết thúc và thuốc tê hết tác dụng, đa phần người bệnh sẽ trải qua cảm giác tức nặng vùng mặt, căng tức sống mũi hoặc ê ẩm quanh trán tương tự như triệu chứng một đợt cảm cúm nặng. Cảm giác này hoàn toàn nằm trong ngưỡng chịu đựng của cơ thể và được kiểm soát hiệu quả nhờ các loại thuốc giảm đau thông thường được bác sĩ kê đơn. Người bệnh có thể cảm thấy vướng víu do vật liệu cầm máu được đặt trong hốc mũi, dẫn đến cảm giác khô miệng vì phải thở qua đường miệng tạm thời trong một đến hai ngày đầu.

Những trường hợp viêm xoang được chỉ định can thiệp mổ nội soi

Phẫu thuật nội soi xoang chức năng không phải là lựa chọn can thiệp đầu tiên cho mọi trường hợp mắc bệnh lý đường hô hấp trên. Bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng chỉ xem xét chỉ định can thiệp ngoại khoa khi người bệnh đã trải qua các đợt điều trị nội khoa tích cực bằng kháng sinh, thuốc xịt chứa corticosteroid và dung dịch rửa mũi nhưng triệu chứng nghẹt mũi, chảy dịch hay đau đầu không thuyên giảm.

Chỉ định phẫu thuật cũng được đặt ra đối với viêm xoang mạn tính kéo dài trên mười hai tuần có bằng chứng tắc nghẽn phức hợp lỗ thông ngách trên phim chụp cắt lớp vi tính. Ngoài ra, sự hiện diện của polyp mũi kích thước lớn cản trở dẫn lưu khí, viêm xoang do nấm, hoặc các bất thường giải phẫu bẩm sinh như vẹo vách ngăn mũi, phì đại cuốn mũi gây hẹp đường thở cũng là những tình huống cần can thiệp phẫu thuật để phục hồi lưu thông xoang. Những ca bệnh xuất hiện dấu hiệu biến chứng đe dọa ổ mắt, dây thần kinh thị giác hoặc màng não đều cần can thiệp sớm.

Quy trình chuẩn bị và thời gian hồi phục sau phẫu thuật

Trước khi tiến hành phẫu thuật, người bệnh sẽ được thăm khám toàn diện bao gồm nội soi mũi xoang, chụp cắt lớp vi tính đa dãy vùng hàm mặt và làm các xét nghiệm đông máu cơ bản. Bác sĩ cũng sẽ rà soát tiền sử dị ứng và hướng dẫn tạm ngừng một số loại thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu như thuốc chống đông hay aspirin trước ngày phẫu thuật theo đúng phác đồ an toàn.

Thời gian thực hiện một ca mổ nội soi xoang thường dao động từ một đến hai giờ tùy thuộc vào số lượng hốc xoang bị viêm và mức độ phức tạp của giải phẫu. Sau khi can thiệp, người bệnh thường chỉ cần nằm theo dõi tại cơ sở y tế trong vòng một ngày hoặc có thể xuất viện ngay trong ngày đối với các ca can thiệp đơn giản. Trong khoảng một đến hai tuần đầu, hiện tượng dịch mũi lẫn ít máu nhầy là diễn tiến bình thường và sẽ giảm dần theo tốc độ liền thương của niêm mạc.

Chế độ chăm sóc và vệ sinh mũi xoang sau phẫu thuật

Chăm sóc hốc mũi đúng cách sau mổ đóng vai trò then chốt quyết định sự thành công lâu dài của phẫu thuật nội soi xoang. Bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt việc rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý vô khuẩn đẳng trương nhiều lần trong ngày theo kỹ thuật được nhân viên y tế hướng dẫn, giúp làm sạch dịch đọng, cuốn trôi vảy máu khô và ngăn ngừa hiện tượng hình thành mô sẹo dính trong hốc mũi.

Người bệnh cần kiêng xì mũi mạnh trong ít nhất hai tuần đầu tiên nhằm tránh làm tổn thương các mạch máu đang trong giai đoạn hồi phục. Khi có cảm giác muốn hắt hơi, nên há miệng để giảm bớt áp lực đột ngột lên vùng mũi xoang. Bên cạnh đó, việc giữ không gian sống đủ ẩm, uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế tiếp xúc với khói bụi, hóa chất độc hại và khói thuốc lá sẽ giúp đẩy nhanh quá trình tái tạo biểu mô đường hô hấp. Việc tái khám định kỳ để bác sĩ tiến hành hút sạch dịch đọng và vảy tiết trong hốc mũi là vô cùng cần thiết.

Lưu ý an toàn

Mặc dù phẫu thuật nội soi xoang có độ an toàn cao, người bệnh vẫn cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sau mổ. Nếu xuất hiện tình trạng chảy máu mũi lượng nhiều không cầm được, sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, sưng nề vùng mắt, nhìn đôi hoặc suy giảm thị lực, bệnh nhân cần liên hệ ngay với cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng để được thăm khám và xử trí kịp thời. Tuyệt đối không tự ý dùng thêm thuốc chống viêm, thuốc giảm đau hay can thiệp dụng cụ vào mũi khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Tóm tắt

Phẫu thuật nội soi mũi xoang là giải pháp ngoại khoa mang lại hiệu quả cao cho bệnh nhân viêm xoang mạn tính không đáp ứng thuốc hoặc có bất thường giải phẫu. Mức độ đau đớn hoàn toàn có thể kiểm soát tốt bằng y học hiện đại. Để đạt kết quả tối ưu và hạn chế tái phát, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc, kiên trì vệ sinh hốc mũi và tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ tai mũi họng.