Mổ mắt cận thị có tác hại gì và những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Mổ mắt cận thị là gì?

Mổ mắt cận thị là thuật ngữ chỉ các can thiệp ngoại khoa nhằm thay đổi công suất khúc xạ của mắt, phổ biến nhất là việc dùng tia laser điều chỉnh độ cong bề mặt giác mạc hoặc đặt thêm thấu kính nội nhãn. Các phương pháp hiện đại như LASIK, Femto LASIK, ReLEx SMILE hay Phakic ICL đã mang lại thị lực sắc nét cho rất nhiều người bệnh.

Dù được đánh giá có độ chính xác cao, phẫu thuật vẫn tạo ra những tác động xâm lấn nhất định lên mô giác mạc. Bề mặt giác mạc sau mổ cần thời gian để tái tạo biểu mô và ổn định cấu trúc. Việc nắm bắt đầy đủ thông tin giúp người bệnh có kỳ vọng thực tế, giảm thiểu tâm lý hoang mang và chuẩn bị chu đáo trước khi bước vào ca mổ.

Những tác hại và tác dụng phụ có thể gặp sau mổ cận thị

Sau phẫu thuật khúc xạ, người bệnh có thể gặp một số tác dụng không mong muốn từ mức độ nhẹ đến kéo dài. Phổ biến nhất là hội chứng khô mắt do các nhánh thần kinh cảm giác bề mặt giác mạc bị gián đoạn tạm thời trong quá trình can thiệp, gây cảm giác cộm xốn, rát mắt trong vài tháng đầu.

Bên cạnh đó, hiện tượng lóa mắt, chói sáng hoặc xuất hiện quầng sáng quanh bóng đèn vào ban đêm cũng có thể xảy ra. Phần lớn các biểu hiện này giảm dần khi mắt thích nghi, nhưng một số ít trường hợp có thể kéo dài nếu kích thước đồng tử ban đêm quá lớn so với vùng quang học được điều trị bằng laser.

Những biến chứng hiếm gặp nhưng đáng lưu ý gồm nhiễm trùng sau mổ, xô lệch vạt giác mạc đối với kỹ thuật tạo vạt, hoặc tình trạng giãn phình giác mạc do nền giác mạc quá mỏng. Ngoài ra, mắt vẫn có nguy cơ tái cận sau nhiều năm do thói quen làm việc quá tải hoặc trục nhãn cầu tiếp tục dài thêm.

Điều kiện y khoa cần đáp ứng để mổ cận an toàn

Phẫu thuật khúc xạ không áp dụng đại trà cho mọi đối tượng. Để đảm bảo an toàn tối đa và hạn chế biến chứng, người bệnh cần đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn y khoa chuyên môn. Độ tuổi phù hợp nhất là từ đủ 18 tuổi trở lên, thời điểm cấu trúc khúc xạ của mắt đã bước vào giai đoạn tương đối ổn định.

Độ cận cần được duy trì ổn định, không tăng quá 0.5 diop trong vòng 6 tháng đến 1 năm gần nhất. Giác mạc phải có độ dày đủ an toàn và không mắc các bệnh lý thoái hóa như giác mạc hình chóp. Người đang có viêm nhiễm tại mắt như viêm kết mạc, viêm bờ mi, hoặc bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến khả năng lành thương như đái tháo đường, bệnh tự miễn đều cần hoãn hoặc tránh phẫu thuật.

Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cũng không nên can thiệp vì sự biến đổi nội tiết tố có thể làm sai lệch độ cong giác mạc và ảnh hưởng đến độ chính xác của ca mổ.

Quy trình thăm khám chuyên sâu trước khi quyết định can thiệp

Khám chuyên sâu tiền phẫu là bước kiểm tra bắt buộc quyết định sự an toàn và hiệu quả của ca mổ. Quá trình thăm khám thường kéo dài từ 2 đến 3 giờ với nhiều bước đo đạc kỹ lưỡng nhằm sàng lọc mọi nguy cơ tiềm ẩn.

Bác sĩ nhãn khoa sẽ tiến hành đo khúc xạ máy, thử thị lực khách quan và đo thị lực sau khi liệt điều tiết để xác định chính xác độ cận thực tế. Tiếp theo, hệ thống chụp bản đồ giác mạc sẽ khảo sát chi tiết độ dày, hình thái và độ cong của toàn bộ bề mặt giác mạc nhằm loại trừ nguy cơ giãn phình giác mạc sau phẫu thuật.

Người bệnh cũng được đo nhãn áp, kiểm tra đường kính đồng tử trong các điều kiện sáng tối và soi đáy mắt toàn diện. Việc đánh giá kỹ võng mạc giúp phát hiện sớm các vết thoái hóa hoặc vết rách võng mạc chu biên, từ đó bác sĩ có thể xử trí laser gia cố kịp thời trước khi can thiệp khúc xạ.

Nguyên tắc chăm sóc và bảo vệ mắt sau phẫu thuật

Giai đoạn hậu phẫu quyết định rất lớn đến tốc độ hồi phục vết thương và sự ổn định thị lực lâu dài. Trong những ngày đầu sau mổ, người bệnh tuyệt đối không được dụi mắt, cần đeo kính bảo hộ kể cả khi ngủ để tránh va chạm vô ý làm tổn thương vạt giác mạc.

Cần sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng viêm và nước mắt nhân tạo theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý ngừng hoặc đổi loại thuốc. Người bệnh cần giữ mắt sạch sẽ, tránh để nước sinh hoạt, xà phòng, mồ hôi hoặc bụi bẩn dính vào mắt trong ít nhất một tuần đầu sau can thiệp.

Hãy cho mắt nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế nhìn màn hình thiết bị điện tử liên tục và duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin A, C, omega-3. Việc tái khám đúng lịch hẹn vào các mốc 1 ngày, 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng và 6 tháng giúp bác sĩ kịp thời phát hiện và xử lý sớm các bất thường nếu có.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho thăm khám y khoa trực tiếp. Quyết định phẫu thuật khúc xạ cần dựa trên kết quả kiểm tra chuyên sâu của bác sĩ nhãn khoa cho từng trường hợp cụ thể. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm khi chưa có chỉ định, và cần thông báo đầy đủ tiền sử sức khỏe cho bác sĩ trước khi can thiệp.

Tóm tắt

Mổ cận thị mang lại sự tiện lợi lớn nhưng vẫn tiềm ẩn những tác dụng phụ nhất định. Việc tìm hiểu kỹ rủi ro, tuân thủ tiêu chuẩn sàng lọc nghiêm ngặt và chăm sóc mắt cẩn thận sau mổ sẽ giúp bạn bảo vệ thị lực an toàn và đạt được kết quả phục hồi tốt nhất.