Mo co bap la gi va chuc nang cua mo co bap doi voi co the
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mo co bap la mot trong bon mo co ban cau tao nen co the con nguoi, dong vai tro thiet yeu doi voi moi hoat dong song tu cu dong chi the den van hanh cac co quan noi tang. He thong nay chiem ty trong lon trong tong trong luong co the va lien tuc tieu hao nang luong de tao ra luc van dong.
Hieu ro ve dac diem, cau truc cung nhu chuc nang sinh ly cua mo co bap se giup moi nguoi co them kien thuc cham soc he van dong, toi uu hoa the luc va phong ngua cac benh ly thoai hoa co xuong khop theo thoi gian.
Mo co bap là gì?
Mo co bap la tap hop cac te bao chuyen biet co hinh soi dai, thuong duoc goi la soi co, co kha nang co lai va gian ra khi nhan duoc kich thich tu he than kinh. Dac tinh sinh ly co ban cua mo co bao gom tinh hung phan, tinh co rut, tinh dan hoi va tinh co gian. Nho nhung dac tinh nay, mo co co the chuyen hoa nang luong hoa hoc tu thuc pham thanh co nang de tao ra luc va nhiet luong. O nguoi truong thanh khoe manh, mo co bap chiem khoang bon muoi phan tram tong khoi luong co the, dong thoi la co quan chu yeu tham gia vao chuyen hoa chat dam va duong. Su hien dien cua he co bap khong chi giup con nguoi thuc hien cac hanh vi van dong chu y ma con duy tri su song thong qua hoat dong cua tim va cac co quan noi tang. Khi mo co bi ton thuong hoac suy giam khoi luong, suc khoe tong the va kha nang van dong deu bi anh huong ro ret.
Phan loai ba nhom mo co bap chinh trong co the
Mo co trong co the nguoi duoc chia lam ba loai chinh gom co van, co tron va co tim. Co van con goi la co xuong, gan lien voi he xuong qua cac gan co va hoat dong duoi su dieu khien chu dong cua y muon. Loai co nay chiem phan lon khoi luong co bap cua co the, giup thuc hien cac cu dong nhu di lai, chay nhay va cam nam vat dung. Nguoc lai, co tron nam o thanh cac co quan noi tang nhu da day, ruot, mach mau va bang quang. Co tron hoat dong hoan toan tu dong duoi su chi phoi cua he than kinh thuc vat, dam bao su van chuyen thuc an va dieu hoa huyet ap. Cuoi cung, co tim la loai mo co dac biet chi ton tai tai thanh tim, co kha nang co bop nhip nhang lien tuc suot doi de bom mau di khap co the ma khong can y thuc dieu khien. Su phan bo va cau truc rieng biet nay giup tung nhom co dam nhiem hoan hao vai tro chuyen biet trong co the.
Chuc nang van dong va duy tri tu the co the
Chuc nang noi bat nhat cua mo co bap la tao ra luc va cho phep co the thuc hien moi cu dong tu don gian den phuc tap. Khi he than kinh truyen tin hieu, cac soi co co lai hoac gian ra, keo theo su chuyen dong cua cac khop xuong de giup con nguoi di chuyen, lao dong va sinh hoat hang ngay. Ben canh do, co bap con co chuc nang duy tri tu the va giu thang bang cho co the. Ngay ca khi ngoi yen hoac dung thang, hang loat nhom co o vung lung, co va bung van phai co nhe lien tuc de chong lai trong luc, giu cho cot song luon o vi tri on dinh. Khong nhung the, mo co van bao quanh va ho tro giu chat cac khop xuong, giam thieu nguy co lech khop hoac chan thuong khi co the chiu tai trong nang hoac thay doi huong dot ngot. Nho do, he co dong vai tro nhu mot bo khung giam soc vung chac cho toan bo he van dong.
Chuc nang luu thong noi tang va dieu hoa than nhiet
Ngoai viec ho tro cu dong, mo co bap con tham gia truc tiep vao cac qua trinh tuan hoan chat va sinh ly quan trong ben trong co the. Co tim co bop deu dan giup day mau giau oxy vao dong mach de nuoi duong tat ca cac mo, trong khi co tron o thanh mach giup dieu chinh duong kinh mach mau nham duy tri huyet ap phu hop. O he tieu hoa, cac lop co tron thuc hien cac lan song nhu dong lien tuc de nhao tron va day thuc an doc theo ong tieu hoa. Ngoai ra, co bap con la co quan tao nhiet chu yeu giup duy tri than nhiet on dinh. Khi co the bi lanh, co bap se tu dong co giat nhanh tao nen phan xa run ray nham sinh ra luong nhiet can thiet de bao ve co the. Voi chuc nang chuyen hoa, mo co van la noi tieu thu va luu tru glucose lon nhat duoi dang glycogen, giup dieu hoa duong huyet on dinh va ngan ngua cac roi loan chuyen hoa man tinh.
Lưu ý an toàn
Thong tin trong bai viet mang tinh chat giao duc kien thuc y khoa pho thong va khong thay the cho viec chan doan hoac dieu tri y te chuyen nghiep. Moi nguoi khong nen tu y su dung cac loai thuoc kich thich tang co, thuoc giam dau co hoac thuc pham bo sung khong ro nguon goc khi chua co chi dinh cua bac si. Khi gap chan thuong co gay dau buot, bien dang vung co hoac te bi keo dai, can den ngay co so y te de duoc tham kham va xu tri kip thoi.
Tóm tắt
Mo co bap dong vai tro nen tang trong van dong, bao ve tang phu va duy tri chuyen hoa cua co the. Viec duy tri dinh duong can doi, uong du nuoc va tap luyen the chat phu hop la cach hieu qua giup bao ve he co khoe manh. Khi xuat hien cac bieu hien bat thuong keo dai ve co bap, nguoi benh nen chu dong tham van bac si chuyen khoa co xuong khop hoac phuc hoi chuc nang de duoc danh gia chinh xac.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Che do an uong nao tot cho su phat trien cua mo co bap?
Co bap can protein de sua chua va tai tao soi co sau van dong. Nguoi truong thanh nen bo sung cac nguon dam lanh manh tu thit nac, ca, trung, dau phu va cac loai hat de giup duy tri khoi luong co bap on dinh.
Vi sao co bap de bi chuot rut khi van dong nang?
Hien tuong chuot rut thuong xuat hien do co bap lam viec qua muc, co the bi mat nuoc hoac thieu hut dien giai nhu kali, magie. Neu con co rut co xay ra thuong xuyen hoac kem dau du doi, nguoi benh can di kiem tra y te.
Mo co bap co bi thoai hoa hay teo di theo tuoi tac khong?
Tu tuoi trung nien, qua trinh lao hoa tu nhien co the khien khoi luong va suc manh co giam dan. Tinh trang nay co the lam cham lai nho tap luyen khang luc deu dan ket hop che do dinh duong du chat dam hang ngay.
Mo co co the tu chuyen hoa thanh mo mo khi ngung tap khong?
Mô cơ không thể tự chuyển hóa thành mô mỡ và ngược lại vì đây là hai loại mô hoàn toàn khác biệt về cấu tạo lẫn chức năng tế bào. Khi ngừng tập luyện thể thao, các sợi cơ không còn nhận kích thích vận động nên sẽ dần thu nhỏ kích thước (teo cơ sinh lý); đồng thời nếu khẩu phần ăn dư thừa năng lượng thì mỡ sẽ tích lũy dưới da, tạo cảm giác cơ bắp mềm nhão và dễ bị nhầm lẫn là cơ hóa thành mỡ.
Dau moi co bap keo dai sau tap the thao khi nao can di kham?
Dau moi co nhe sau tap luyen thuong tu het sau vai ngay. Tuy nhien, neu dau du doi, sung tay, yeu co dot ngot hoac nuoc tieu sam mau, nguoi benh can den co so y te ngay de kiem tra chan thuong co.
