Mổ cận thị có gây mù mắt không và những rủi ro thực tế cần biết

Mổ cận thị có bị mù không?

Mổ cận thị là thuật ngữ chung chỉ các phương pháp phẫu thuật nhằm thay đổi công suất khúc xạ của hệ quang học mắt, giúp hình ảnh hội tụ chính xác trên võng mạc mà không cần phụ thuộc vào kính gọng hay kính áp tròng. Hiện nay, các phương pháp phổ biến bao gồm can thiệp laser trên giác mạc như PRK, Femto-LASIK, ReLEx SMILE, và phẫu thuật nội nhãn như đặt thấu kính Phakic ICL dành cho người có độ cận cao hoặc giác mạc mỏng.

Về mặt giải phẫu học, các phẫu thuật laser chỉ khử độ cận bằng cách định hình lại một phần mô rất mỏng ở lớp nhu mô giác mạc, hoàn toàn không chạm đến thủy tinh thể, dịch kính, võng mạc hay dây thần kinh thị giác nằm phía sau. Vì vậy, cơ chế của tia laser không thể trực tiếp làm đứt đoạn đường dẫn truyền thị giác để gây mù lòa tức thì. Mức độ an toàn của ca phẫu thuật phụ thuộc chủ yếu vào kết quả đánh giá cấu trúc giác mạc trước mổ và công tác kiểm soát nhiễm khuẩn trong suốt thời gian can thiệp.

Khả năng mất thị lực hoàn toàn sau phẫu thuật khúc xạ

Nguy cơ mất thị lực hoàn toàn sau các can thiệp phẫu thuật cận thị là cực kỳ thấp trong y văn thế giới và thực hành lâm sàng nhãn khoa. Các hệ thống máy phẫu thuật khúc xạ laser hiện nay đều tích hợp cảm biến theo dõi chuyển động mắt đa chiều tốc độ cao. Thiết bị sẽ tự động ngừng phát tia ngay lập tức nếu mắt người bệnh đảo nhẹ vượt ngưỡng cho phép, hạn chế tối đa nguy cơ sai lệch vị trí can thiệp.

Trường hợp suy giảm thị lực nghiêm trọng sau mổ phần lớn không bắt nguồn từ bản thân tia laser, mà thường liên quan đến biến chứng nhiễm trùng sâu như viêm loét giác mạc do vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng. Nếu ổ nhiễm khuẩn không được phát hiện và xử trí kịp thời bằng kháng sinh hoặc kháng nấm chuyên biệt, sẹo giác mạc dày có thể hình thành gây cản trở ánh sáng. Dù vậy, tỷ lệ nhiễm khuẩn sau mổ hiện nay rất thấp nhờ quy trình phòng mổ vô trùng nghiêm ngặt và thuốc bảo vệ mắt sau phẫu thuật.

Những biến chứng và tác dụng phụ thực tế có thể gặp

Thay vì lo lắng về nguy cơ mù lòa, người chuẩn bị phẫu thuật nên tìm hiểu các tác dụng không mong muốn thường gặp hơn trong thực tế. Phổ biến nhất là tình trạng khô mắt sau mổ, xảy ra do các đầu mút thần kinh cảm giác giác mạc tạm thời bị gián đoạn trong quá trình tạo vạt hoặc chiếu laser, khiến phản xạ tiết nước mắt giảm trong vài tháng đầu.

Bên cạnh đó, một số người bệnh có thể gặp hiện tượng chói mắt, lóa sáng, nhìn thấy quầng sáng xung quanh bóng đèn vào ban đêm hoặc giảm nhẹ độ nhạy tương phản. Các triệu chứng thị giác này thường thuyên giảm dần khi cấu trúc giác mạc phục hồi ổn định. Ngoài ra, các rủi ro ít gặp hơn nhưng cần lưu ý gồm lệch vạt giác mạc do va chạm chấn thương, tái cận thị nhẹ sau nhiều năm hoặc giãn phình giác mạc ở những người có bệnh lý giác mạc tiềm ẩn chưa được sàng lọc kỹ.

Tầm quan trọng của quy trình khám chuyên sâu trước mổ

Khâu quyết định độ an toàn của một ca phẫu thuật cận thị chính là quy trình thăm khám và sàng lọc tiền phẫu. Không phải ai có tật khúc xạ cũng đủ điều kiện bước vào phòng mổ. Bác sĩ chuyên khoa mắt bắt buộc phải tiến hành nhiều bước thăm dò chức năng chuyên sâu như chụp bản đồ giác mạc để loại trừ bệnh giác mạc chóp, đo độ dày biểu mô và nhu mô giác mạc, đo khúc xạ sau liệt điều tiết và soi đáy mắt kiểm tra võng mạc chu biên.

Nếu người bệnh có giác mạc quá mỏng, cấu trúc giác mạc bất thường, mắc bệnh lý tự miễn hoặc có tổn thương thoái hóa võng mạc chưa được xử lý, bác sĩ sẽ từ chối mổ laser để phòng tránh nguy cơ suy yếu cấu trúc mắt. Sự cẩn trọng trong khâu chỉ định hoặc tư vấn chuyển sang phương pháp đặt thấu kính nội nhãn ICL chính là nguyên tắc y khoa giúp loại trừ hầu hết rủi ro suy giảm thị lực về lâu dài.

Chăm sóc mắt đúng cách sau mổ để ngăn ngừa biến chứng

Quá trình hồi phục thị giác sau phẫu thuật phụ thuộc rất lớn vào sự tuân thủ hướng dẫn điều trị của người bệnh tại nhà. Trong những ngày đầu sau mổ, tuyệt đối không được dụi tay vào mắt, tránh để nước sinh hoạt, xà phòng hay khói bụi dính vào mắt nhằm ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng và xô lệch vạt biểu mô. Người bệnh cần đeo kính bảo hộ liên tục cả khi ngủ trong tuần đầu tiên.

Việc nhỏ mắt bằng dung dịch kháng sinh, kháng viêm và nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản phải được thực hiện đúng tần suất theo chỉ định của bác sĩ mắt. Thêm vào đó, việc tái khám định kỳ theo các mốc một ngày, một tuần, một tháng và ba tháng giúp bác sĩ theo dõi sát sao mức độ liền sẹo, đo lại nhãn áp và xử lý sớm những phản ứng viêm bất thường nếu xuất hiện.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức y học thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Mỗi đôi mắt có cấu trúc giải phẫu và độ dày giác mạc hoàn toàn khác biệt. Người có nhu cầu phẫu thuật cận thị cần đến các bệnh viện mắt uy tín để thực hiện quy trình khám sàng lọc toàn diện. Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc kháng viêm mà không có sự hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Thông tin mổ cận thị gây mù mắt là sự thổi phồng thiếu căn cứ khoa học, bởi phẫu thuật khúc xạ hiện đại có độ an toàn rất cao. Rủi ro thị giác chỉ xuất hiện khi bỏ qua bước khám sàng lọc hoặc không kiểm soát tốt nhiễm trùng hậu phẫu. Hãy lựa chọn cơ sở y tế uy tín và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ nhãn khoa để bảo vệ thị giác trọn vẹn.