Mẹo chữa mắt bị cộm an toàn và hiệu quả giúp làm dịu đôi mắt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cảm giác mắt bị cộm, xốn xát như có hạt cát bên trong là tình trạng rất phổ biến gây khó chịu và gián đoạn công việc thường nhật. Hiện tượng này thường xuất phát từ việc dị vật li ti bay vào mắt, tình trạng khô mắt kéo dài do làm việc nhiều với màn hình điện tử, hoặc viêm kết mạc nhẹ.
Biết cách áp dụng những mẹo chữa mắt bị cộm an toàn và khoa học tại nhà sẽ giúp bạn nhanh chóng làm dịu đôi mắt, bảo vệ biểu mô giác mạc khỏi tổn thương và ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng nhãn khoa.
Mẹo chữa mắt bị cộm
Tình trạng mắt bị cộm xảy ra khi có sự cọ xát bất thường giữa bề mặt kết mạc mí mắt và giác mạc nhãn cầu. Nguyên nhân dẫn đến cảm giác khó chịu này rất phong phú, từ tác nhân cơ học bên ngoài như bụi bẩn, lông mi rụng, khói xe bay vào mắt cho đến các vấn đề nội sinh như hội chứng khô mắt, rối loạn chức năng tuyến meibomian bờ mi, hoặc phản ứng dị ứng thời tiết. Màng giác mạc là nơi tập trung mật độ đầu mút dây thần kinh cảm giác rất dày đặc, vì thế chỉ một hạt bụi siêu nhỏ hay sự thiếu hụt màng nước mắt mỏng manh cũng đủ kích hoạt phản ứng xốn rát dữ dội, kèm theo chảy nước mắt sống và đỏ mắt. Việc nắm rõ nguyên nhân giúp người bệnh lựa chọn cách xử trí phù hợp, tránh các thói quen tai hại làm tổn thương mắt.
Rửa mắt bằng nước muối sinh lý vô trùng để loại bỏ dị vật
Biện pháp đầu tiên và quan trọng nhất khi cảm thấy có bụi bẩn hoặc dị vật bay vào mắt là rửa mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm dạng vô trùng chuyên dùng cho mắt. Bạn nên nghiêng đầu sang một bên rồi nhỏ liên tục vài giọt nước muối sinh lý vào khóe mắt, chớp mắt nhẹ nhàng để dung dịch cuốn trôi các hạt bụi li ti ra ngoài tự nhiên. Ngoài ra, bạn có thể ngâm mắt trong một cốc nước rửa mắt chuyên dụng sạch để dị vật nổi lên. Tuyệt đối không dùng tay hoặc tăm bông quệt trực tiếp lên giác mạc vì rất dễ gây trầy xước mô mắt mỏng manh. Biện pháp này giúp làm sạch màng kết mạc một cách dịu nhẹ mà không gây kích ứng thêm.
Chườm ấm giúp thư giãn bờ mi và cải thiện tuyến bã nhờn
Đối với những trường hợp mắt bị cộm do khô mắt, viêm bờ mi hoặc mỏi mắt sau thời gian dài làm việc trước máy tính, chườm ấm là giải pháp hỗ trợ rất hiệu quả. Hơi ấm vừa phải giúp làm giãn nở các tuyến bã nhờn meibomian ở bờ mi, kích thích bài tiết lớp mỡ tự nhiên giúp bôi trơn nhãn cầu và giữ cho màng phim nước mắt không bị bay hơi quá nhanh. Bạn chỉ cần dùng một chiếc khăn sạch nhúng vào nước ấm khoảng bốn mươi độ C, vắt ráo rồi đắp nhẹ lên hai mắt đang nhắm kín trong khoảng năm đến mười phút. Sau khi chườm, bạn có thể nhẹ nhàng massage quanh mí mắt theo chiều từ trên xuống dưới để tăng cường lưu thông tuần hoàn máu tại chỗ.
Sử dụng nước mắt nhân tạo để bôi trơn bề mặt nhãn cầu
Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là giải pháp hữu ích giúp bổ sung độ ẩm tức thì cho nhãn cầu, từ đó giảm nhanh cảm giác cộm xốn, rát buốt như có hạt cát bên trong. Khi mắt phải làm việc cường độ cao hoặc tiếp xúc với môi trường điều hòa khô hanh, lượng nước mắt tự nhiên tiết ra không đủ khiến bề mặt giác mạc dễ bị tổn thương do ma sát mỗi lần chớp mắt. Sử dụng các loại dung dịch nhỏ mắt chứa hoạt chất giữ ẩm như natri hyaluronate hoặc carboxymethylcellulose sẽ tạo lớp màng ẩm bảo vệ, ngăn ngừa tình trạng kích ứng tiếp diễn. Bạn nên ưu tiên chọn các tép nhỏ dùng một lần trong ngày để đảm bảo độ vô khuẩn cao nhất cho mắt đang nhạy cảm.
Nghỉ ngơi thị giác và rèn luyện thói quen chớp mắt đều đặn
Thói quen nhìn màn hình máy tính, điện thoại liên tục trong nhiều giờ khiến tần suất chớp mắt giảm đáng kể, gây khô rát và cộm mắt kéo dài. Để khắc phục, bạn nên áp dụng quy tắc hai mươi hai mươi hai mươi: cứ sau hai mươi phút làm việc, hãy hướng tầm mắt ra xa khoảng hai mươi feet tương đương sáu mét trong ít nhất hai mươi giây. Bài tập này giúp các cơ vận nhãn được thả lỏng và thúc đẩy mắt chớp đều đặn trở lại. Bên cạnh đó, bạn cần tạo thói quen chớp mắt chủ động nhiều lần khi tập trung đọc tài liệu, đồng thời điều chỉnh độ sáng màn hình ở mức vừa phải để mắt không phải điều tiết quá mức, hạn chế tình trạng xốn cộm tái phát.
Bảo vệ mắt trước các tác nhân kích thích từ môi trường
Môi trường sống xung quanh đóng vai trò trực tiếp đối với sức khỏe đôi mắt. Nếu thường xuyên làm việc trong phòng máy lạnh khô ráo, bạn nên trang bị một máy tạo độ ẩm phun sương để giữ không khí luôn đạt mức cân bằng, tránh làm màng phim nước mắt bay hơi nhanh. Khi đi ra ngoài đường, việc đeo kính râm hoặc kính bảo hộ không chỉ ngăn chặn gió mạnh thổi trực tiếp vào giác mạc mà còn bảo vệ mắt trước khói bụi, tia cực tím và phấn hoa gây dị ứng. Đảm bảo giấc ngủ đủ bảy đến tám tiếng mỗi đêm cũng là cách tốt nhất giúp các tế bào biểu mô bề mặt mắt có thời gian phục hồi sau một ngày chịu nhiều kích thích.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học như nhỏ nước chanh, đắp lá trầu không hoặc xông mắt bằng các loại thảo dược lạ vì rất dễ gây bỏng hóa chất và nhiễm trùng giác mạc. Không tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hay kháng sinh mạnh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Nếu cảm giác cộm đi kèm với suy giảm thị lực đột ngột, đau nhức sâu bên trong hốc mắt, chảy dịch mủ màu vàng xanh hoặc nhãn cầu có vết trầy xước thấy rõ, bạn cần đến ngay bệnh viện mắt để được thăm khám và xử lý kịp thời.
Tóm tắt
Cảm giác mắt bị cộm thường đáp ứng tốt với các bước chăm sóc tại nhà nếu nguyên nhân xuất phát từ khô mắt hoặc bụi bẩn thông thường. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan tự ý điều trị kéo dài. Khi các triệu chứng khó chịu không thuyên giảm hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt là biện pháp an toàn nhất để bảo vệ thị lực.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên dụi mắt khi thấy cộm xốn hay không?
Người bệnh tuyệt đối không nên dụi mắt khi có cảm giác cộm xốn. Hành động chà xát mạnh có thể khiến dị vật găm sâu hơn vào giác mạc, gây xước bề mặt nhãn cầu và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng.
Dùng nước muối sinh lý rửa mắt thường xuyên có an toàn không?
Nước muối sinh lý nồng độ không phẩy chín phần trăm đạt chuẩn vô trùng dùng cho mắt rất an toàn để rửa trôi bụi bẩn. Bạn không nên tự pha nước muối tại nhà vì không đảm bảo độ tinh khiết và tỷ lệ vô trùng cần thiết.
Đang bị cộm mắt có được đeo kính áp tròng không?
Khi mắt đang bị cộm rát, bạn nên tháo kính áp tròng ngay lập tức và chuyển sang dùng kính gọng. Việc tiếp tục đeo kính có thể làm tăng ma sát, khiến tổn thương giác mạc trầm trọng hơn và tăng nguy cơ viêm kết mạc.
Khô mắt có gây ra cảm giác mắt bị cộm không?
Khô mắt là một trong những thủ phạm phổ biến gây cảm giác xốn cộm như có cát trong mắt. Khi màng phim nước mắt mất ổn định, bề mặt nhãn cầu bị thiếu độ ẩm dẫn đến kích ứng, rát buốt và cộm mắt liên tục.
Khi nào tình trạng cộm mắt cần được bác sĩ khám ngay?
Bạn cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay nếu mắt cộm kèm đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng, suy giảm thị lực, chảy mủ hoặc tình trạng cộm không đỡ sau một ngày chăm sóc tại nhà.
