Mẹ bầu bị cảm cúm nên làm gì để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi

Mẹ bầu bị cảm cúm là gì?

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua bề mặt tiếp xúc. Ở phụ nữ mang thai, những thay đổi sâu sắc về nội tiết tố, tim mạch và chức năng miễn dịch khiến cơ thể dễ nhiễm virus hơn và có nguy cơ xuất hiện các đợt bệnh kéo dài hơn so với người bình thường.

Bệnh cúm ở thai phụ nếu kèm theo sốt cao không được kiểm soát có thể kích thích tử cung co bóp hoặc tác động bất lợi đến sự hình thành các cơ quan của thai nhi, nhất là trong ba tháng đầu thai kỳ. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và có chế độ nghỉ ngơi, chăm sóc y tế phù hợp, hầu hết các mẹ bầu đều có thể vượt qua đợt nhiễm cúm nhẹ một cách an toàn mà không để lại di chứng cho em bé.

Phân biệt cảm lạnh thông thường và cảm cúm ở phụ nữ mang thai

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa cảm lạnh thông thường và bệnh cúm mùa do virus cúm Influenza gây ra. Cảm lạnh thường diễn tiến êm dịu hơn với các biểu hiện khu trú tại đường hô hấp trên như ngứa họng, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong và hiếm khi gây sốt cao. Ngược lại, bệnh cúm mùa thường khởi phát rất nhanh với cảm giác gai rét, ớn lạnh, sốt cao từ 38 đến 39 độ C, mệt mỏi rã rời, đau đầu và nhức mỏi toàn bộ cơ bắp.

Khi mang thai, hệ miễn dịch của người mẹ có xu hướng giảm sút tự nhiên để cơ thể dung nạp thai nhi, đồng thời dung tích hô hấp giảm dần theo sự phát triển của tử cung. Do đó, nếu nhiễm virus cúm, thai phụ có nguy cơ trở nặng nhanh hơn bình thường. Việc phân biệt chính xác hai tình trạng này giúp người mẹ chủ động theo dõi diễn tiến sức khỏe và trao đổi kịp thời với bác sĩ sản khoa.

Chăm sóc và giảm nhẹ triệu chứng đường hô hấp không dùng thuốc

Trong các trường hợp nhiễm cúm thể nhẹ, các biện pháp hỗ trợ tự nhiên và chăm sóc đường thở đóng vai trò trọng tâm giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục mà không cần can thiệp thuốc phức tạp. Người mẹ cần dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối tại phòng thông thoáng, tránh gió lùa và hạn chế tiếp xúc với khói bụi hay người xung quanh để tránh lây nhiễm chéo.

Bổ sung đủ nước mỗi ngày là yếu tố vô cùng cần thiết để làm loãng đờm, ẩm niêm mạc họng và ngăn ngừa tình trạng mất nước khi cơ thể mệt mỏi. Mẹ bầu nên uống nước ấm, nước súp loãng, canh dưỡng chất hoặc nước hoa quả tươi chứa nhiều vitamin tự nhiên. Đồng thời, việc súc miệng và rửa mũi đều đặn bằng dung dịch natri clorid 0.9 phần trăm giúp làm sạch khoang mũi họng, giảm đáng kể cảm giác nghẹt thở và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn đường hô hấp.

Nguyên tắc sử dụng thuốc hạ sốt và hỗ trợ điều trị trong thai kỳ

Sốt cao kéo dài trên 38.5 độ C trong thai kỳ, đặc biệt ở tam cá nguyệt đầu tiên, có thể gây bất lợi cho sự phát triển của phôi thai. Do đó, việc kiểm soát thân nhiệt khi mẹ bầu bị sốt do cảm cúm là điều rất quan trọng. Bác sĩ chuyên khoa sản thường cân nhắc cho thai phụ sử dụng hoạt chất paracetamol đơn chất để hạ sốt và giảm đau cơ bắp khi cần thiết, vì đây là hoạt chất có tính an toàn tương đối ổn định trong thai kỳ khi dùng đúng hướng dẫn.

Mẹ bầu tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen, aspirin hay các chế phẩm thuốc cảm tổng hợp chứa nhiều hoạt chất co mạch, kháng histamin hoặc chống xung huyết mũi. Những nhóm thuốc này tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng đến hệ tim mạch thai nhi, lượng nước ối hoặc tăng nguy cơ chảy máu. Bất kỳ loại thuốc nào đưa vào cơ thể đều phải có chỉ dẫn cụ thể từ bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn.

Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đến cơ sở y tế ngay

Mặc dù đa số các đợt cảm cúm có thể thoái lui sau vài ngày chăm sóc đúng cách, phụ nữ mang thai vẫn đối mặt với nguy cơ biến chứng như viêm phế quản, viêm phổi hoặc suy hô hấp. Vì vậy, người mẹ và gia đình cần quan sát sát sao mọi chuyển biến bất thường của cơ thể.

Mẹ bầu cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa sản hoặc hô hấp nếu xuất hiện các biểu hiện cảnh báo nguy hiểm bao gồm: sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường, cảm giác khó thở, thở gấp, đau tức ngực khi hít thở, ho ra đờm đặc có màu xanh vàng hoặc có lẫn vệt máu. Ngoài ra, các biểu hiện toàn thân như nôn mửa liên tục không giữ được nước, lơ mơ, chóng mặt dữ dội, thai máy giảm hoặc cảm giác đau bụng dưới và ra máu âm đạo đều là những dấu hiệu cấp cứu cần can thiệp y khoa lập tức.

Biện pháp phòng ngừa cảm cúm chủ động cho phụ nữ mang thai

Phòng ngừa chủ động là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ mẹ và thai nhi khỏi những biến chứng do virus cảm cúm gây ra. Biện pháp then chốt được các tổ chức y tế khuyến nghị là tiêm vắc xin phòng cúm mùa bất hoạt. Vắc xin này an toàn cho phụ nữ mang thai ở mọi giai đoạn thai kỳ, không chỉ tạo kháng thể bảo vệ cơ thể mẹ mà còn truyền qua nhau thai để bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời khi trẻ chưa đủ tuổi tiêm chủng.

Bên cạnh tiêm phòng, thai phụ nên duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng và tránh tiếp xúc gần với những người đang có triệu chứng hô hấp. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng giàu rau xanh, củ quả tươi, protein nạc và giấc ngủ sâu cũng giúp củng cố hệ miễn dịch tự nhiên, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thể thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng bất kỳ loại thuốc tây y, đông y hoặc bài thuốc truyền miệng nào khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn tối đa cho mẹ và bé.

Tóm tắt

Mẹ bầu bị cảm cúm cần ưu tiên nghỉ ngơi, chăm sóc hỗ trợ tại nhà và tham vấn ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào. Việc chủ động lắng nghe cơ thể, phát hiện kịp thời các biểu hiện sốt cao hay khó thở sẽ giúp bảo vệ tối ưu sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.