Mắt mờ đột ngột là do đâu và có nguy hiểm không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mắt mờ đột ngột là tình trạng suy giảm thị lực diễn ra nhanh chóng chỉ trong vài giây, vài phút hoặc vài giờ ở một hoặc cả hai bên mắt. Khác với hiện tượng mờ mắt mạn tính do tật khúc xạ hay lão hóa tự nhiên, sự suy giảm thị lực xảy ra bất ngờ phản ánh sự gián đoạn đột ngột của quá trình truyền dẫn ánh sáng hoặc tổn thương hệ thống thần kinh thị giác.
Đây là một dấu hiệu cảnh báo y khoa quan trọng và có thể tiềm ẩn mức độ nguy hiểm cao đối với sức khỏe đôi mắt cũng như toàn thân. Việc hiểu rõ các nguyên nhân gây mờ mắt và tìm kiếm trợ giúp y tế kịp thời là chìa khóa then chốt để bảo tồn thị giác và ngăn ngừa các di chứng lâu dài.
Mắt mờ đột ngột là gì?
Mắt mờ đột ngột được định nghĩa là sự sụt giảm độ rõ nét của tầm nhìn xuất hiện bất thường trong khoảng thời gian rất ngắn. Tình trạng này có thể biểu hiện từ mức độ nhìn nhòe như có lớp sương mù che phủ, méo mó hình ảnh, nhìn thấy bóng mờ cho đến mất hoàn toàn thị lực ở một phần hoặc toàn bộ trường nhìn. Triệu chứng có thể chỉ ảnh hưởng đến một bên mắt hoặc tác động đồng thời lên cả hai mắt. Về mặt sinh lý bệnh, hiện tượng này thường xuất phát từ sự cản trở đường truyền của môi trường trong suốt nhãn cầu như giác mạc, tiền phòng, thể thủy tinh, dịch kính hoặc do tổn thương đột ngột ở võng mạc, thần kinh thị giác và trung tâm thị giác tại vỏ não. Mọi biến đổi thị lực bất thường diễn ra nhanh chóng đều cần được đánh giá y khoa cẩn trọng để phát hiện sớm các bệnh lý cấp tính.
Các nguyên nhân bắt nguồn trực tiếp từ bệnh lý tại mắt
Suy giảm thị lực đột ngột có thể bắt nguồn từ các tổn thương cấu trúc nhãn khoa khẩn cấp. Trong đó, bong võng mạc xảy ra khi lớp mô thần kinh ở đáy mắt bị tách rời khỏi lớp mạch máu nuôi dưỡng, biểu hiện qua hiện tượng thấy đốm đen lơ lửng, chớp sáng lóe lên và tầm nhìn bị che khuất như có bức rèm kéo qua. Một căn nguyên nhãn khoa nghiêm trọng khác là xuất huyết dịch kính, xảy ra khi máu tràn vào khoang chứa gel trong suốt giữa nhãn cầu, thường gặp ở người bệnh võng mạc đái tháo đường hoặc chấn thương mắt. Bệnh glôcôm góc đóng cấp tính cũng là nguyên nhân gây tăng áp lực nội nhãn đột biến làm tổn thương thần kinh thị giác. Ngoài ra, viêm màng bồ đào cấp, viêm giác mạc nặng hoặc viêm thị thần kinh cũng khiến khả năng nhìn suy giảm nhanh chóng chỉ trong vài giờ hoặc vài ngày.
Các nguyên nhân liên quan đến bệnh lý toàn thân và tuần hoàn mạch máu
Không chỉ giới hạn ở nhãn cầu, mắt mờ đột ngột còn là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý mạch máu và thần kinh toàn thân. Tắc động mạch võng mạc trung tâm là tình trạng cấp cứu tương đương đột quỵ tại mắt, làm ngưng trệ dòng máu nuôi tế bào thụ cảm ánh sáng và gây mất thị lực tức thì ở một bên mắt. Cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc đột quỵ não vùng vỏ não thị giác cũng có thể gây mờ mắt, nhìn đôi hoặc mất một phần thị trường hai mắt. Bên cạnh đó, bệnh viêm động mạch tế bào khổng lồ ở người lớn tuổi gây viêm nhánh động mạch nuôi thần kinh thị, dẫn đến thiếu máu cục bộ và giảm thị lực nhanh. Sự dao động đường huyết nghiêm trọng ở bệnh nhân đái tháo đường hoặc các cơn tăng huyết áp kịch phát cũng có khả năng làm biến đổi khúc xạ thể thủy tinh và tổn thương mạch máu võng mạc.
Mức độ nguy hiểm và nguy cơ mất thị giác khi mờ mắt bất thường
Triệu chứng mờ mắt diễn tiến bất ngờ là một biểu hiện nguy hiểm vì nhiều nguyên nhân có thể dẫn tới suy giảm thị lực không hồi phục nếu không được cấp cứu trong khung giờ vàng. Chẳng hạn, tắc động mạch võng mạc trung tâm cần được xử trí y tế trong vòng vài giờ đầu để có cơ hội cứu vãn thị lực. Tương tự, cơn tăng nhãn áp cấp nếu để áp lực nội nhãn tăng cao kéo dài sẽ hủy hoại không phục hồi các sợi thần kinh thị giác. Ngoài nguy cơ mất ánh sáng vĩnh viễn, mờ mắt đột ngột đôi khi là dấu hiệu chỉ điểm của đột quỵ não sắp xảy ra hoặc các rối loạn tim mạch nguy hiểm đe dọa tính mạng người bệnh. Việc chủ quan xem nhẹ hoặc chờ đợi thị lực tự hồi phục có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm can thiệp điều trị hiệu quả nhất.
Thời điểm cần đi khám cấp cứu và hướng xử trí ban đầu đúng cách
Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt hoặc phòng cấp cứu khi nhận thấy thị lực sụt giảm bất ngờ. Đặc biệt, tình trạng cần được xử trí khẩn cấp nếu đi kèm với các dấu hiệu cảnh báo như đau nhức mắt dữ dội, đỏ mắt, nhìn một hóa hai, thấy chớp sáng liên tục, xuất hiện nhiều đốm đen ruồi bay trước mắt, hoặc mất hoàn toàn một góc nhìn. Cần lập tức gọi xe cấp cứu nếu mờ mắt xuất hiện cùng các triệu chứng thần kinh toàn thân như méo miệng, yếu liệt nửa người, nói khó, tê bì tay chân hoặc mất thăng bằng. Trong thời gian chờ gặp bác sĩ, người bệnh cần giữ bình tĩnh, nhắm mắt nghỉ ngơi, tuyệt đối không dụi mắt, không ấn đè lên nhãn cầu và không tự ý nhỏ bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có hướng dẫn y tế.
Lưu ý an toàn
Nội dung trong bài viết chỉ nhằm mục đích phổ biến kiến thức sức khỏe tổng quan và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán nguyên nhân, không tự ý mua thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống khi chưa có chỉ định chuyên môn. Khi có dấu hiệu suy giảm thị lực đột ngột, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt uy tín để được thăm khám và xử trí đúng phác đồ.
Tóm tắt
Tình trạng suy giảm thị lực xảy ra bất ngờ luôn là dấu hiệu cảnh báo cần được quan tâm đúng mức. Việc thăm khám chuyên khoa mắt kịp thời là cách an toàn nhất để xác định căn nguyên, bảo vệ chức năng thị giác và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm cho đôi mắt cũng như sức khỏe toàn thân.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mắt mờ đột ngột thoáng qua rồi tự hết thì có cần đi khám không?
Mắt mờ đột ngột xảy ra trong chốc lát rồi tự phục hồi có thể là dấu hiệu của thiếu máu cục bộ thoáng qua hoặc co thắt mạch máu võng mạc. Tình trạng này vẫn tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ nên người bệnh cần đi khám chuyên khoa sớm.
Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt để chữa mắt mờ đột ngột không?
Người bị suy giảm thị lực bất thường không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định. Sử dụng sai thuốc có thể gây tăng nhãn áp, làm mờ mắt nặng hơn hoặc che lấp triệu chứng bệnh lý thực thể.
Làm sao nhận biết mắt mờ do bệnh glôcôm góc đóng cấp tính?
Tăng nhãn áp cấp thường gây mờ mắt đột ngột đi kèm đau nhức hốc mắt dữ dội, đau đầu cùng bên, nhìn thấy quầng sáng sắc cầu vồng quanh bóng đèn và buồn nôn. Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa cần can thiệp hạ áp lực mắt ngay.
Người mắc bệnh tim mạch và tiểu đường có thể phòng ngừa mờ mắt bằng cách nào?
Khám mắt định kỳ giúp theo dõi võng mạc, phát hiện sớm biến chứng đáy mắt do đái tháo đường, tăng huyết áp hay thoái hóa hoàng điểm. Kiểm soát huyết áp và đường huyết ổn định cũng giúp giảm thiểu nguy cơ tắc mạch máu võng mạc gây mờ mắt.
Bác sĩ nhãn khoa thường chỉ định những xét nghiệm nào khi mắt bị mờ đột ngột?
Bác sĩ chuyên khoa mắt thường đo thị lực, đo nhãn áp, soi đáy mắt, chụp cắt lớp quang học võng mạc OCT và có thể chỉ định thêm chụp cộng hưởng từ não hoặc siêu âm mạch cảnh khi nghi ngờ nguyên nhân thần kinh mạch máu.
