Mắt lồi có nên đeo lens không và những lưu ý an toàn cho giác mạc

Mắt lồi có nên đeo lens là gì?

Mắt lồi là hiện tượng nhãn cầu bị đẩy nhô ra phía trước khe mi nhiều hơn mức bình thường, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên mắt. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ yếu tố giải phẫu bẩm sinh, độ dài trục nhãn cầu phát triển quá mức ở người cận thị nặng, hoặc do các bệnh lý tự miễn như bệnh Basedow gây viêm tổ chức hốc mắt.

Khi mắt bị lồi, diện tích bề mặt nhãn cầu tiếp xúc với môi trường xung quanh sẽ mở rộng hơn, trong khi khả năng chớp mắt và nhắm kín mi mắt có thể bị suy giảm một phần hoặc hoàn toàn. Kính áp tròng là một thấu kính mỏng đặt trực tiếp lên lớp màng phim nước mắt phủ trước giác mạc. Khi cơ chế làm ẩm tự nhiên của mắt bị xáo trộn do hiện tượng lồi mắt, việc sử dụng thấu kính tiếp xúc đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng về cả mặt giải phẫu lẫn sinh lý nhãn khoa để tránh gây tổn thương cấu trúc giác mạc.

Khả năng đeo kính áp tròng tùy thuộc vào nguyên nhân gây lồi mắt

Độ an toàn khi đeo kính áp tròng ở người có mắt lồi phụ thuộc phần lớn vào nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Trường hợp mắt lồi do cận thị trục dài hoặc cấu trúc bẩm sinh ở mức độ nhẹ, mi mắt vẫn có thể che phủ hoàn toàn khi chớp, thì việc sử dụng kính áp tròng mềm nhìn chung vẫn khả thi nếu được thăm khám cẩn thận.

Ngược lại, nếu mắt lồi xuất phát từ bệnh lý nội tiết như bướu cổ lồi mắt Basedow hoặc u hốc mắt, việc đeo kính áp tròng thường không được khuyến khích. Trong những bệnh cảnh này, tổ chức sau nhãn cầu bị viêm và phù nề đẩy mắt ra phía trước, khiến khe mi hở rộng và màng phim nước mắt bay hơi rất nhanh. Đặt một thấu kính tiếp xúc lên bề mặt nhãn cầu đang bị tổn thương màng bảo vệ sẽ làm gia tăng nguy cơ loét giác mạc và nhiễm trùng nặng. Do đó, người bệnh chỉ nên cân nhắc dùng kính khi tình trạng bệnh lý nền đã được kiểm soát hoàn toàn ổn định và có sự đồng ý của bác sĩ.

Những rủi ro sức khỏe mắt cần lường trước khi dùng kính áp tròng

Nguy cơ lớn nhất mà người mắt lồi phải đối mặt khi sử dụng kính áp tròng là hội chứng khô mắt nghiêm trọng và tổn thương giác mạc do phơi nhiễm. Khi nhãn cầu nhô ra phía trước nhiều hơn bình thường, diện tích tiếp xúc giữa bề mặt mắt với không khí gia tăng đáng kể, đồng thời động tác chớp mắt có thể không kín hoàn toàn để dàn đều nước mắt.

Kính áp tròng đặt trực tiếp lên giác mạc sẽ hút một phần độ ẩm tự nhiên để duy trì hình dạng dẻo dai. Khi lượng nước mắt không đủ cung cấp, thấu kính dễ bị khô cứng, cọ xát trực tiếp vào biểu mô giác mạc, gây ra các vết trợt xước vi thể. Đây chính là cửa ngõ thuận lợi cho các loại vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng xâm nhập, dẫn đến viêm loét giác mạc khó hồi phục. Ngoài ra, việc thiếu ẩm còn làm kính dễ bị xê dịch, lệch tâm hoặc rơi ra ngoài trong quá trình cử động mắt thường ngày.

Tiêu chuẩn chọn kính áp tròng phù hợp cho người có mắt lồi

Để giảm thiểu rủi ro khi sử dụng kính áp tròng trên nền mắt lồi nhẹ, việc lựa chọn đúng chủng loại thấu kính đóng vai trò vô cùng quyết định. Người dùng nên ưu tiên các dòng kính áp tròng làm từ chất liệu silicone hydrogel thế hệ mới có hệ số thẩm thấu oxy cao, giúp giác mạc tiếp tục hô hấp thuận lợi ngay cả khi mắt có xu hướng thiếu ẩm.

Kính áp tròng dùng một lần theo ngày được xem là lựa chọn tối ưu nhất cho người mắt lồi, bởi chúng luôn đảm bảo độ vô trùng tuyệt đối, bề mặt mềm mại và không tích tụ cặn bẩn protein sau thời gian dài sử dụng. Đồng thời, bạn cần tuyệt đối tuân thủ chỉ định về đường kính và độ cong đáy của kính do bác sĩ nhãn khoa đo đạc, không nên tự ý mua các dòng kính áp tròng trôi nổi hoặc kính giãn tròng thời trang vì chúng có thể chèn ép vùng rìa giác mạc và cản trở tuần hoàn nước mắt.

Nguyên tắc sử dụng và chăm sóc mắt hằng ngày để hạn chế biến chứng

Trong quá trình sử dụng kính áp tròng, người có mắt lồi cần thiết lập thói quen chăm sóc nhãn cầu đặc biệt cẩn trọng. Việc bổ sung nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là yêu cầu bắt buộc, nên nhỏ định kỳ cách mỗi hai giờ để giữ cho bề mặt thấu kính và nhãn cầu luôn có độ trơn láng cần thiết.

Ngoài ra, người dùng phải rửa sạch tay bằng xà phòng diệt khuẩn và lau khô hoàn toàn trước khi thao tác chạm vào kính. Thời gian đeo kính áp tròng trong ngày nên được rút ngắn tối đa, lý tưởng nhất là dưới sáu tiếng mỗi ngày, xen kẽ với việc đeo kính gọng truyền thống để mắt được thư giãn. Bạn tuyệt đối không được đeo kính khi đi ngủ, kể cả giấc ngủ trưa ngắn, không đeo kính khi đi bơi hoặc tắm rửa, và luôn mang theo hộp đựng kính gọng để sẵn sàng tháo kính áp tròng ra ngay khi cảm thấy cộm xốn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc mắt và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định y khoa. Tuyệt đối không tự ý mua kính áp tròng trôi nổi hoặc cố chấp đeo kính khi mắt đang có dấu hiệu đau rát, cộm đỏ. Người có mắt lồi cần được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra độ cong giác mạc, độ ẩm màng phim nước mắt và mức độ hở mi trước khi quyết định sử dụng kính áp tròng.

Tóm tắt

Người có tình trạng mắt lồi vẫn có thể sử dụng kính áp tròng trong một số trường hợp nhất định nếu được bác sĩ nhãn khoa đánh giá cẩn thận và hướng dẫn đúng cách. Việc hiểu rõ tình trạng bề mặt nhãn cầu, tuân thủ vệ sinh và lắng nghe cơ thể là chìa khóa để bảo vệ thị lực lâu dài. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy tháo kính ngay và tìm kiếm trợ giúp y tế kịp thời.