Mặt lệch bên trái thì nhai bên nào và cách khắc phục

Mặt lệch bên trái thì nhai bên nào là gì?

Mặt lệch bên trái là hiện tượng các đường nét trên khuôn mặt bị mất tính đối xứng, trong đó phần hàm hoặc má bên trái có kích thước, độ nhô hoặc vị trí khác biệt so với bên phải. Tình trạng này có thể biểu hiện dưới dạng góc hàm bên trái bạnh to hơn, cằm lệch sang trái hoặc một bên má bị hóp lại.

Cấu trúc đối xứng của khuôn mặt phụ thuộc vào ba yếu tố chính gồm khung xương hàm, hệ thống cơ nhai và mô mềm dưới da. Trong đó, nhóm cơ cắn bám ở hai bên góc hàm đóng vai trò chủ lực trong hoạt động ăn nhai hàng ngày. Khi một bên cơ phải chịu tải trọng liên tục trong thời gian dài, khối lượng cơ sẽ gia tăng và làm thay đổi hình thái khuôn mặt bên ngoài. Ngược lại, nếu mặt lệch bắt nguồn từ cấu trúc xương bẩm sinh hay chấn thương, việc can thiệp đơn thuần qua đường ăn nhai sẽ có những giới hạn nhất định.

Mặt lệch bên trái thì nhai bên nào để cân đối khuôn mặt

Để trả lời chính xác mặt lệch bên trái thì nhai bên nào, trước hết cần quan sát xem bên trái đang to hơn hay nhỏ hơn bên phải. Nếu bên trái phì đại to hơn do cơ cắn phát triển quá mức vì thói quen nhai lệch, bạn nên chủ động chuyển sang nhai nhiều hơn ở bên phải để kích thích cơ đối bên phát triển, đồng thời giúp cơ bên trái được thư giãn. Ngược lại, nếu bên trái bị teo nhỏ hoặc hóp vào do ít vận động, bạn cần tăng cường lực nhai ở bên trái để cơ hàm phát triển đầy đặn hơn.

Tuy vậy, mục tiêu dài hạn và bền vững nhất không phải là chuyển hẳn sang nhai một bên đối diện, mà là hướng tới việc nhai đều cả hai bên hàm. Việc chuyển đột ngột toàn bộ lực nhai sang bên còn lại trong thời gian dài có thể làm đảo chiều tình trạng lệch mặt và gây quá tải cho khớp thái dương hàm bên đối diện. Do đó, người bệnh chỉ nên nhai ưu tiên bên yếu hơn trong giai đoạn đầu, sau đó duy trì thói quen phân chia đều thức ăn cho cả hai bên khi ăn uống hàng ngày.

Nguyên nhân khiến thói quen nhai một bên làm lệch mặt

Thói quen chỉ nhai một bên hàm diễn ra trong nhiều tháng hoặc nhiều năm là nguyên nhân hàng đầu làm mất cân xứng khuôn mặt. Khi một bên cung hàm liên tục thực hiện động tác nghiền nát thức ăn, nhóm cơ cắn và cơ thái dương ở bên đó sẽ hoạt động với cường độ cao, dẫn đến hiện tượng phì đại cơ tương tự như việc tập luyện thể hình. Kết quả là góc hàm ở bên nhai nhiều trở nên to hơn, bạnh ra và khiến khuôn mặt trông bất đối xứng.

Ngoài ra, tình trạng nhai một bên thường xuất phát từ các vấn đề răng miệng tiềm ẩn như sâu răng, mất răng hàm, đau răng hoặc sai khớp cắn ở một bên khiến người bệnh ngại nhai bên tổn thương. Không chỉ làm ảnh hưởng thẩm mỹ, nhai lệch kéo dài còn gây mòn men răng không đều, tụt nướu và làm tăng nguy cơ viêm khớp thái dương hàm, biểu hiện qua các cơn đau mỏi vùng trước tai hoặc phát ra tiếng lục cục khi mở miệng.

Cách khắc phục mặt lệch không xâm lấn tại nhà

Đối với những trường hợp lệch mặt nhẹ do mất cân bằng cơ, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp can thiệp bảo tồn tại nhà. Biện pháp cơ bản nhất là rèn luyện ý thức chia đều thức ăn sang hai bên cung hàm trong mỗi bữa ăn, nhai chậm và kỹ. Bên cạnh đó, người bệnh có thể thực hiện bài tập xoa bóp nhẹ nhàng nhóm cơ cắn ở bên mặt to hơn để giải tỏa co thắt cơ, đồng thời tập các động tác mở miệng thẳng trục nhằm cải thiện biên độ vận động của khớp hàm.

Thói quen sinh hoạt hàng ngày cũng cần được điều chỉnh đồng bộ. Bạn nên tránh nằm nghiêng cố định về một bên trong suốt giấc ngủ vì áp lực tì đè liên tục của gối có thể làm biến dạng mô mềm vùng mặt. Việc chống cằm khi ngồi làm việc hay thói quen nghiến răng khi căng thẳng cũng là những yếu tố gây hại cho sự cân xứng của cung hàm mà người bệnh cần chủ động loại bỏ.

Giải pháp can thiệp chuyên khoa khi mặt lệch nghiêm trọng

Khi tình trạng mặt lệch bên trái xuất phát từ sai lệch xương hàm bẩm sinh, mất răng lâu năm hoặc rối loạn khớp thái dương hàm nặng, các biện pháp tập luyện tại nhà thường không mang lại hiệu quả rõ rệt. Lúc này, người bệnh cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa răng hàm mặt để được chụp phim X-quang toàn cảnh hoặc cắt lớp vi tính nhằm đánh giá chính xác cấu trúc xương và khớp cắn.

Tùy vào nguyên nhân cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định các giải pháp điều trị chuyên sâu. Nếu lệch mặt do khớp cắn sai lệch hoặc răng khấp khểnh, chỉnh nha niềng răng kết hợp phục hình răng mất sẽ giúp thiết lập lại mặt phẳng cắn cân bằng. Trường hợp cơ cắn phì đại quá mức không đáp ứng với tập luyện, tiêm chất giãn cơ vào cơ cắn có thể được cân nhắc để thu gọn góc hàm. Với những ca lệch mặt do cấu trúc xương hàm phát triển quá mức hoặc bất đối xứng xương nghiêm trọng, phẫu thuật chỉnh hình xương hàm sẽ là phương án điều trị triệt để nhằm tái lập sự hài hòa cho khuôn mặt.

Lưu ý an toàn

Các bài tập đổi bên nhai hay xoa bóp cơ tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ cho các trường hợp lệch mặt do thói quen cơ học nhẹ. Bạn tuyệt đối không nên tự ý bẻ hàm, nắn chỉnh xương mặt thủ công theo các phương pháp truyền miệng không có cơ sở khoa học vì dễ gây trật khớp thái dương hàm và tổn thương dây thần kinh mặt. Khi có triệu chứng đau khớp, khó nhai hoặc sai khớp cắn, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt.

Tóm tắt

Tình trạng mặt lệch bên trái có thể cải thiện tốt nếu xác định đúng nguyên nhân bắt nguồn từ thói quen cơ học hay tổn thương cấu trúc khớp cắn. Việc chủ động tập nhai đều hai bên và thăm khám nha khoa hoặc cơ xương khớp sớm sẽ giúp bảo vệ khớp thái dương hàm và duy trì đường nét gương mặt cân đối, khỏe mạnh lâu dài.