Mắc bệnh loạn thị có nên đeo kính không và khi nào cần can thiệp?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Loạn thị là một tật khúc xạ phổ biến do giác mạc hoặc thể thủy tinh có độ cong không đều, khiến ánh sáng đi vào mắt không hội tụ tại một điểm duy nhất trên võng mạc. Người mắc tật này thường nhìn thấy hình ảnh bị mờ nhòe ở mọi khoảng cách, méo mó hoặc xuất hiện bóng mờ viền xung quanh vật thể.
Câu hỏi mắc bệnh loạn thị có nên đeo kính không là mối băn khoăn của rất nhiều người khi vừa nhận kết quả đo thị lực. Thực tế, việc có cần mang kính hay không phụ thuộc chặt chẽ vào độ loạn, triệu chứng lâm sàng và nhu cầu sử dụng mắt trong công việc hàng ngày của từng cá nhân.
Loạn thị có nên đeo kính không là gì?
Loạn thị xảy ra khi bề mặt trước của mắt, tức giác mạc, hoặc thể thủy tinh bên trong nhãn cầu có hình dạng cong không đồng đều, tương tự bề mặt quả bóng bầu dục thay vì hình cầu trơn nhẵn như quả bóng đá. Sự bất đối xứng này làm cho các tia sáng khúc xạ theo nhiều hướng khác nhau, tạo ra nhiều tiêu điểm thay vì một điểm duy nhất trên võng mạc.
Kết quả là người mắc loạn thị thường gặp khó khăn trong việc quan sát cả vật ở cự ly gần lẫn cự ly xa. Triệu chứng thường gặp bao gồm nhìn hình ảnh bị nhòe, thấy bóng đôi, mỏi mắt, nhức đầu sau khi đọc sách hoặc làm việc với máy tính, và nheo mắt thường xuyên để cố nhìn rõ. Loạn thị có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với cận thị hay viễn thị, tạo thành các dạng tật khúc xạ phối hợp phức tạp hơn.
Khuyến nghị can thiệp quang học theo mức độ loạn thị
| Mức độ loạn thị | Khoảng độ khúc xạ | Mức độ cần thiết đeo kính |
|---|---|---|
| Loạn thị nhẹ | Dưới 0.75 diop | Chỉ cần đeo khi mắt bị mỏi, nhìn mờ hoặc khi làm việc ban đêm |
| Loạn thị vừa | Từ 1.00 đến 2.00 diop | Nên đeo kính thường xuyên để hỗ trợ học tập, làm việc và lái xe |
| Loạn thị nặng | Trên 2.00 diop | Cần đeo kính liên tục để nhìn rõ hình ảnh và ngăn ngừa nhược thị |
Loạn thị ở mức độ nào thì cần can thiệp đeo kính
Không phải mọi trường hợp loạn thị đều bắt buộc phải đeo kính liên tục. Đối với những người có độ loạn thị nhẹ, thường dưới 0.75 diop, thị lực vẫn rõ nét và không kèm theo hiện tượng nhức mắt hay mỏi mắt, việc đeo kính thường chưa thật sự cấp thiết. Đôi mắt vẫn có khả năng tự thích nghi trong các hoạt động thường ngày mà không ảnh hưởng lớn đến tầm nhìn.
Ngược lại, khi độ loạn thị từ 1.0 diop trở lên, hoặc ngay cả khi độ loạn nhẹ nhưng xuất hiện triệu chứng nhìn mờ, nhìn hình ảnh thấy bóng đôi, kèm theo cảm giác mỏi mắt khi đọc sách hoặc lái xe ban đêm, việc đeo kính là giải pháp cần thiết. Kính thuốc sẽ hỗ trợ ánh sáng đi vào mắt hội tụ chuẩn xác tại một điểm trên võng mạc, giúp người bệnh nhìn rõ chi tiết và tránh tình trạng cơ mắt phải gồng lên để điều tiết liên tục.
Những đối tượng cần duy trì việc đeo kính loạn thị thường xuyên
Quyết định đeo kính thường xuyên hay ngắt quãng phụ thuộc vào nhu cầu thị giác trong công việc và học tập. Nhóm người làm việc văn phòng tiếp xúc nhiều giờ liền với máy tính, học sinh sinh viên phải đọc sách liên tục, hoặc người thường xuyên lái xe vào buổi tối rất nên đeo kính để đảm bảo an toàn và giảm căng thẳng cho mắt. Khi mắt phải tập trung cao độ, việc thiếu kính hỗ trợ sẽ khiến hiện tượng căng cơ mắt diễn ra nhanh hơn.
Đối với trẻ nhỏ trong giai đoạn phát triển thị giác, nếu được chẩn đoán loạn thị từ mức độ vừa trở lên, việc đeo kính liên tục theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt là điều vô cùng quan trọng. Kính giúp hình ảnh truyền lên não bộ luôn rõ nét, ngăn ngừa biến chứng nhược thị, một tình trạng suy giảm thị lực khó hồi phục hoàn toàn nếu bỏ lỡ giai đoạn vàng điều trị trước tuổi trưởng thành.
Lợi ích của việc đeo kính điều chỉnh độ loạn chính xác
Đeo kính đúng độ loạn và chuẩn trục quang học mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe đôi mắt. Kính giúp khắc phục hiện tượng biến dạng hình ảnh, biến các tia sáng không đồng nhất thành một tiêu điểm sắc nét trên võng mạc. Nhờ đó, người bệnh không còn phải nheo mắt để cố gắng nhìn rõ vật thể xung quanh.
Bên cạnh việc cải thiện chất lượng hình ảnh, kính điều chỉnh loạn thị còn loại bỏ cảm giác căng nhức hốc mắt và đau nửa đầu do co thắt cơ thể mi. Khi mắt không phải điều tiết quá mức, nguy cơ tăng độ loạn thứ phát hoặc các vấn đề rối loạn thị giác hai mắt cũng được hạn chế đáng kể, giúp người bệnh duy trì hiệu suất làm việc bền bỉ suốt cả ngày.
Lưu ý quan trọng khi chọn và cắt kính cho mắt loạn thị
Để kính phát huy tối đa hiệu quả thị giác, người bệnh cần đo khúc xạ kỹ lưỡng tại cơ sở chuyên khoa mắt uy tín. Loạn thị đòi hỏi xác định chính xác cả độ cận, độ viễn đi kèm và trục loạn thị tính theo từng độ góc. Việc lắp tròng kính lệch trục dù chỉ một góc nhỏ cũng có thể khiến người đeo cảm thấy chóng mặt, nhìn đường thẳng bị cong hoặc méo mó.
Khi chọn tròng kính, người dùng nên ưu tiên các loại tròng có lớp phủ chống phản quang, chống chói và hạn chế ánh sáng xanh nếu thường xuyên làm việc với thiết bị điện tử. Gọng kính cũng cần vừa vặn với sống mũi, không bị trượt hay xô lệch, vì khoảng cách từ đỉnh giác mạc đến tròng kính ảnh hưởng trực tiếp đến độ khúc xạ thực tế mà mắt tiếp nhận.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức thị giác và không thay thế cho kết luận của bác sĩ chuyên khoa mắt. Tuyệt đối không tự ý mua hoặc mượn kính của người khác để sử dụng vì độ loạn và trục khúc xạ của mỗi mắt là duy nhất. Khi xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ đột ngột, đau nhức mắt dữ dội hoặc chớp sáng trong tầm nhìn, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Loạn thị có cần đeo kính hay không phụ thuộc trực tiếp vào độ loạn, khả năng thị lực và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày. Việc thăm khám định kỳ tại cơ sở chuyên khoa mắt giúp người bệnh xác định chính xác tình trạng khúc xạ và lựa chọn phương án điều chỉnh phù hợp, từ đó duy trì thị lực khỏe mạnh và hạn chế mỏi mắt lâu dài.
Nguồn tham khảo
- 130148 Habitual visual acuity and refractive error in children and young people in the wandsworth children’s eye study: 130148 Habitual visual acuity and refractive error in children and young people in the wandsworth children’s eye study
- Ophthalmology: Visual Acuity, Refractive Error, and Astigmatism Following Corneal Transplantation for Pseudophalcic Bullous Keratopathy
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Loạn thị nhẹ có bắt buộc phải đeo kính không?
Loạn thị nhẹ dưới 0.75 diop không gây mờ mắt hoặc nhức mỏi thì thường chưa cần đeo kính thường xuyên. Tuy nhiên, nếu mắt có cảm giác mỏi khi làm việc với màn hình, người bệnh vẫn nên khám mắt để được bác sĩ tư vấn cụ thể.
Đeo kính loạn thị có làm mắt bị phụ thuộc hoặc yếu đi không?
Đeo kính đúng độ giúp hội tụ ánh sáng chính xác lên võng mạc, từ đó làm giảm mệt mỏi cho cơ điều tiết của mắt. Kính không làm mắt yếu đi mà ngược lại hỗ trợ mắt nhìn rõ và hoạt động dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Đeo kính loạn thị sai độ có gây hại cho mắt không?
Đeo kính sai độ loạn hoặc sai trục khúc xạ có thể gây méo hình ảnh, nhức đầu, chóng mặt và mỏi mắt nghiêm trọng. Vì vậy, người mắc loạn thị chỉ nên cắt kính sau khi được đo khám khúc xạ cẩn thận tại cơ sở chuyên khoa.
Trẻ em bị loạn thị có cần đeo kính suốt cả ngày không?
Trẻ em mắc loạn thị rất cần được thăm khám sớm vì nguy cơ nhược thị nếu không được chỉnh quang kịp thời. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ đánh giá mức độ và chỉ định thời gian đeo kính phù hợp cho từng độ tuổi của trẻ.
Bao lâu người mắc loạn thị nên đi kiểm tra lại mắt?
Người bị loạn thị nên kiểm tra mắt định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm một lần. Khám định kỳ giúp theo dõi sự thay đổi của trục loạn thị, kiểm tra độ khúc xạ và phát hiện sớm các bệnh lý mắt tiềm ẩn khác.
