Lưu ý an toàn khi đi khám thai trong mùa dịch COVID-19
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thời điểm dịch bệnh đường hô hấp như COVID-19 bùng phát thường khiến nhiều phụ nữ mang thai lo lắng khi phải đến các cơ sở y tế để kiểm tra định kỳ. Nỗi sợ lây nhiễm chéo có thể khiến một số sản phụ tự ý bỏ qua các mốc theo dõi quan trọng, gây nguy cơ bỏ sót các bất thường ở cả mẹ và thai nhi.
Tuy nhiên, việc trì hoãn khám thai không đúng cách có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của em bé cũng như sức khỏe sản khoa của người mẹ. Nắm rõ các nguyên tắc an toàn, lựa chọn thời điểm thích hợp và chuẩn bị chu đáo trước mỗi chuyến đi khám sẽ giúp mẹ bầu vừa bảo đảm an toàn dịch bệnh, vừa hoàn thành đầy đủ quy trình chăm sóc tiền sản.
Khám thai mùa dịch COVID-19 là gì?
Khám thai định kỳ là hoạt động y khoa thiết yếu nhằm theo dõi quá trình phát triển của thai nhi, tầm soát dị tật bẩm sinh và kịp thời phát hiện các biến chứng sản khoa nguy hiểm như tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ hay bất thường nhau thai. Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 lan rộng, môi trường bệnh viện và các cơ sở y tế thường tiềm ẩn nguy cơ phơi nhiễm với virus SARS-CoV-2 do mật độ người đến khám đông và nhiều ca bệnh hô hấp tập trung.
Phụ nữ mang thai thuộc nhóm đối tượng có hệ miễn dịch thay đổi sinh lý tự nhiên, khi nhiễm virus đường hô hấp có thể đối mặt với nguy cơ diễn biến nặng cao hơn so với người bình thường. Do đó, việc đi khám thai trong mùa dịch đòi hỏi sự cân bằng thận trọng giữa việc bảo đảm các mốc thăm khám bắt buộc và áp dụng tối đa các biện pháp phòng ngừa dịch tễ. Hiểu rõ quy trình, tuân thủ hướng dẫn y tế và chuẩn bị tâm lý vững vàng sẽ giúp mẹ bầu trải qua thai kỳ bình an.
Xác định các mốc khám thai quan trọng cần ưu tiên trực tiếp
Trong giai đoạn dịch bệnh có nguy cơ lây lan cao, việc phân loại các mốc khám thai đóng vai trò then chốt giúp thai phụ hạn chế số lần ra ngoài mà vẫn bảo đảm theo dõi thai kỳ sát sao. Những cột mốc đặc biệt không nên trì hoãn bao gồm giai đoạn 11 đến 13 tuần 6 ngày nhằm đo độ mờ da gáy và làm xét nghiệm sàng lọc trước sinh; giai đoạn 20 đến 24 tuần để siêu âm khảo sát dị tật hình thái thai nhi; và giai đoạn 32 tuần trở đi nhằm đánh giá sự phát triển của thai và ngôi thai.
Đối với những tuần thai không có lịch làm xét nghiệm hoặc siêu âm quan trọng, sản phụ có thể liên hệ với bác sĩ chuyên khoa sản để được tư vấn từ xa qua điện thoại hoặc ứng dụng y tế. Bác sĩ sẽ hướng dẫn theo dõi cử động thai, đo huyết áp tại nhà và chỉ định thời điểm trực tiếp đến bệnh viện khi thật sự cần thiết.
Chủ động đặt lịch hẹn trước và chuẩn bị hồ sơ y tế
Để rút ngắn thời gian chờ đợi tại bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa phụ sản, sản phụ nên chủ động liên hệ đặt lịch hẹn trước qua tổng đài, cổng thông tin điện tử hoặc ứng dụng của cơ sở y tế. Việc đăng ký khung giờ khám cụ thể giúp cơ sở y tế điều tiết lượng bệnh nhân, phân luồng đón tiếp hiệu quả và tránh tình trạng tập trung đông người trong cùng một không gian kín.
Trước ngày đi khám, sản phụ cần tự thực hiện khai báo y tế theo quy định hiện hành và chuẩn bị sẵn các câu hỏi cần bác sĩ giải đáp. Việc sắp xếp thứ tự các thắc mắc về dinh dưỡng, vận động hoặc cảm giác bất thường sẽ giúp buổi thăm khám diễn ra nhanh chóng, súc tích, mang lại hiệu quả cao mà không kéo dài thời gian lưu lại cơ sở y tế.
Tuân thủ quy tắc phòng hộ cá nhân tại cơ sở y tế
Khi di chuyển và có mặt tại cơ sở khám chữa bệnh, sản phụ cần thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc phòng ngừa lây nhiễm qua đường hô hấp. Việc đeo khẩu trang y tế đạt chuẩn che kín cả mũi lẫn miệng trong suốt quá trình thăm khám là bắt buộc. Sản phụ nên mang theo dung dịch sát khuẩn tay nhanh có cồn để khử khuẩn tay thường xuyên, đặc biệt sau khi chạm vào các bề mặt công cộng như tay vịn cầu thang, nút thang máy, ghế ngồi hoặc cửa phòng khám.
Ngoài ra, cần duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu với những người xung quanh tại khu vực sảnh chờ. Sản phụ nên hạn chế tối đa việc đưa tay lên mắt, mũi, miệng và tránh ăn uống tại nơi đông người. Nếu cơ sở y tế có phân luồng đo thân nhiệt và sàng lọc triệu chứng sốt hay ho ở cổng vào, hãy hợp tác đầy đủ để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
Quy trình vệ sinh khử khuẩn ngay sau khi trở về nhà
Sau khi kết thúc các bước khám lâm sàng, siêu âm và nhận kết quả xét nghiệm, sản phụ nên lấy thuốc và nhanh chóng rời khỏi cơ sở y tế, tránh nán lại nói chuyện hoặc ghé qua các khu vực không cần thiết. Ngay khi trở về nhà, thai phụ cần tháo bỏ khẩu trang đúng cách vào thùng rác có nắp đậy, rửa tay kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất 30 giây.
Tiếp theo, sản phụ nên thay toàn bộ quần áo ngoài để đem giặt sạch, đồng thời vệ sinh cá nhân, súc họng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn họng thích hợp. Các vật dụng cá nhân mang theo như điện thoại di động, ví tiền, sổ khám bệnh và túi xách cũng nên được lau sạch bề mặt bằng cồn sát khuẩn để ngăn chặn nguy cơ mầm bệnh xâm nhập vào không gian sống.
Phân loại mức độ ưu tiên của các mốc khám thai trong mùa dịch
| Giai đoạn thai kỳ | Mục đích thăm khám chính | Mức độ ưu tiên khi có dịch |
|---|---|---|
| 11 – 13 tuần 6 ngày | Đo độ mờ da gáy, xét nghiệm sàng lọc trước sinh (Double test, NIPT) | Bắt buộc thực hiện trực tiếp, không nên trì hoãn |
| 20 – 24 tuần | Siêu âm 4D khảo sát hình thái học thai nhi, tầm soát dị tật cơ quan | Bắt buộc thực hiện trực tiếp, đúng khung thời gian |
| 24 – 28 tuần | Nghiệm pháp dung nạp glucose tầm soát đái tháo đường thai kỳ | Nên thực hiện, có thể hẹn linh hoạt theo lịch hẹn bác sĩ |
| Sau 36 tuần | Theo dõi ngôi thai, chỉ số ối, tim thai, đánh giá khung chậu trước sinh | Bắt buộc theo dõi sát theo chỉ định của bác sĩ sản khoa |
Lưu ý an toàn
Phụ nữ mang thai không được tự ý hoãn hoặc hủy bỏ hoàn toàn các buổi khám thai mà không tham khảo ý kiến chuyên môn của bác sĩ sản khoa. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như đau bụng dữ dội, ra máu âm đạo, thai máy giảm rõ rệt, rỉ ối, đau đầu kèm nhìn mờ, sản phụ cần đến ngay bệnh viện cấp cứu, bất kể tình hình dịch bệnh. Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc điều trị hoặc kháng virus mà chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Tóm tắt
Khám thai định kỳ là việc làm cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho cả sản phụ lẫn thai nhi, ngay cả trong thời điểm dịch bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp. Việc chủ động liên hệ trước với cơ sở y tế, chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ các nguyên tắc phòng hộ cá nhân sẽ giúp quá trình thăm khám diễn ra an toàn, thuận lợi và giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sản phụ có nên hoãn tất cả các lịch khám thai khi có dịch COVID-19 không?
Sản phụ không nên tự ý bỏ qua các mốc khám thai quan trọng như sàng lọc quý 1, siêu âm hình thái quý 2 hoặc tuần thai gần sinh. Hãy gọi điện xin ý kiến bác sĩ chuyên khoa sản để sắp xếp khung giờ khám phù hợp và an toàn.
Phụ nữ mang thai nghi ngờ nhiễm COVID-19 cần làm gì trước khi đi khám thai?
Sản phụ cần chủ động tự xét nghiệm SARS-CoV-2 hoặc thông báo ngay với nhân viên y tế trước khi đến viện. Bệnh viện sẽ hướng dẫn di chuyển theo luồng cách ly chuyên biệt để vừa thăm khám sản khoa vừa bảo đảm cách ly an toàn.
Sản phụ có nên đi cùng nhiều người thân khi đến bệnh viện khám thai không?
Nhiều cơ sở y tế khuyến cáo chỉ một người nhà đi cùng hoặc sản phụ tự đi một mình nếu sức khỏe ổn định. Việc này giúp giảm mật độ người trong phòng chờ và hạn chế nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh cho cộng đồng.
Cần chuẩn bị những vật dụng cá nhân nào khi đến phòng khám sản mùa dịch?
Sản phụ nên mang theo khẩu trang y tế dự phòng, chai dung dịch sát khuẩn tay nhanh, hồ sơ thai bạ đầy đủ, kính chắn giọt bắn nếu cần và bình nước uống cá nhân để tránh tiếp xúc đồ dùng dùng chung.
Phụ nữ mang thai có tiêm được vaccine phòng COVID-19 không?
Các chuyên gia sản khoa khuyến cáo phụ nữ mang thai nên tiêm vaccine phòng COVID-19 theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế. Vaccine giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh tiến triển nặng và bảo vệ an toàn cho cả mẹ lẫn thai nhi.
