Loạn thị có trị được không và các phương pháp can thiệp

Loạn thị có trị được không là gì?

Loạn thị là tình trạng quang học bất thường xảy ra khi giác mạc hoặc thể thủy tinh của mắt mất đi độ cong hình cầu lý tưởng, trở nên cong không đều giống như bề mặt quả bóng bầu dục. Khi đó các tia sáng đi vào nhãn cầu bị bẻ cong lệch hướng và không thể cùng hội tụ tại một tiêu điểm duy nhất trên màng lưới võng mạc, dẫn đến hiện tượng nhìn vật thể bị mờ nhòe ở cả cự ly xa lẫn cự ly gần.

Người bị loạn thị thường xuyên gặp phải triệu chứng nhức mắt, mỏi mắt, chảy nước mắt, thường xuyên phải nheo mắt để nhìn rõ các chi tiết hoặc cảm thấy đau đầu vùng trán sau khi tập trung quan sát màn hình điện tử. Tật khúc xạ này có thể xuất hiện độc lập hoặc đi kèm với tật cận thị hay viễn thị, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lao động và học tập nếu không được can thiệp kịp thời.

Bản chất của tật loạn thị và khả năng phục hồi tự nhiên

Loạn thị xảy ra chủ yếu do bề mặt giác mạc hoặc thể thủy tinh cong không đều, làm các tia sáng đi vào mắt hội tụ tại nhiều tiêu điểm khác nhau thay vì tụ lại ở một điểm duy nhất trên võng mạc. Khiếm khuyết cấu trúc giải phẫu này không thể tự biến mất hay tự điều chỉnh trở lại trạng thái tròn đều tự nhiên theo thời gian.

Vì bản chất là tật khúc xạ bẩm sinh hoặc phát sinh do chấn thương, các biện pháp dân gian như mát xa, đắp thuốc hay uống thực phẩm chức năng hoàn toàn không làm phẳng hoặc cân bằng lại độ cong giác mạc. Tuy nhiên y học hiện đại đã phát triển nhiều phương tiện can thiệp quang học và phẫu thuật giúp tái lập đường truyền ánh sáng chuẩn xác, trả lại tầm nhìn rõ nét cho đôi mắt.

Khắc phục tật loạn thị bằng kính gọng và kính áp tròng mềm

Đeo kính gọng lắp tròng kính trụ là phương pháp điều chỉnh tật loạn thị phổ biến, an toàn và có chi phí kinh tế nhất hiện nay. Tròng kính trụ được thiết kế riêng biệt để bù trừ lại độ cong chênh lệch ở các kinh tuyến của mắt, giúp hình ảnh hội tụ chuẩn xác trên bề mặt võng mạc mà không xâm lấn mô mắt.

Bên cạnh kính gọng thông thường, người có nhu cầu thẩm mỹ cao hoặc hoạt động thể thao có thể lựa chọn kính áp tròng mềm chuyên biệt cho tật loạn thị hoặc kính áp tròng cứng thấm khí. Kính áp tròng đặt trực tiếp lên màng nước mắt giúp mở rộng tầm nhìn ngoại vi, hạn chế hiện tượng méo hình so với kính gọng, song đòi hỏi quy trình vệ sinh nghiêm ngặt để ngừa viêm nhiễm.

Định hình giác mạc ban đêm bằng kính Ortho-K

Phương pháp chỉnh hình giác mạc ban đêm Ortho-K là giải pháp không phẫu thuật dành cho những người muốn nhìn rõ vào ban ngày mà không cần phụ thuộc kính gọng. Người dùng sẽ đeo kính áp tròng cứng thấm khí được thiết kế riêng biệt theo bản đồ giác mạc trong suốt giấc ngủ ban đêm từ bảy đến tám tiếng.

Dưới áp lực thủy tĩnh nhẹ nhàng từ tròng kính, các tế bào biểu mô trên bề mặt giác mạc được định hình tạm thời về độ cong tối ưu. Khi thức dậy và tháo kính, người bệnh có thể duy trì thị lực sắc nét cả ngày. Dù mang lại sự tiện lợi vượt trội, tác dụng này chỉ mang tính tạm thời và độ cong giác mạc sẽ dần hoàn nguyên nếu ngưng sử dụng kính vài ngày.

Phẫu thuật khúc xạ can thiệp dứt điểm tật loạn thị

Phẫu thuật khúc xạ là phương pháp can thiệp xâm lấn tối thiểu nhằm thay đổi vĩnh viễn độ cong của bề mặt giác mạc, giúp loại bỏ hoàn toàn hoặc giảm tối đa độ loạn thị. Các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại phổ biến bao gồm mổ khúc xạ bằng tia laser như Femto-Lasik, ReLEx SMILE hoặc đặt kính nội nhãn Phakic ICL cho những trường hợp giác mạc mỏng hay độ loạn quá cao.

Sau can thiệp phẫu thuật thành công, hầu hết bệnh nhân có thể khôi phục thị lực sắc nét mà không cần tiếp tục đeo kính gọng hay kính áp tròng. Tuy nhiên để chỉ định phẫu thuật, bác sĩ nhãn khoa cần thăm khám kỹ lưỡng để đảm bảo người bệnh đã đủ mười tám tuổi, độ khúc xạ ổn định trong ít nhất một năm và không mắc các bệnh lý giác mạc tiềm ẩn.

Chăm sóc mắt khoa học để hạn chế mệt mỏi thị giác

Dù áp dụng biện pháp can thiệp nào, việc duy trì chế độ chăm sóc mắt khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thị lực và ngăn ngừa biến chứng mỏi mắt thị giác. Người làm việc nhiều với màn hình vi tính nên áp dụng nguyên tắc nghỉ ngơi định kỳ sau mỗi hai mươi phút làm việc để cơ quan điều tiết của mắt được thư giãn.

Ánh sáng nơi làm việc và học tập cần được bố trí hài hòa, tránh ánh sáng quá chói hoặc góc chiếu gây đổ bóng che khuất tầm nhìn. Đồng thời việc duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin A, lutein, zeaxanthin từ rau xanh đậm và cá béo sẽ hỗ trợ nuôi dưỡng giác mạc và võng mạc khỏe mạnh từ bên trong. Người mắc loạn thị cần đi khám định kỳ mỗi sáu tháng để kiểm tra độ khúc xạ.

Lưu ý an toàn

Các giải pháp can thiệp khúc xạ cần được chỉ định sau khi người bệnh đã được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra thị lực và đo bản đồ giác mạc toàn diện. Tuyệt đối không tự ý cắt kính tại các cơ sở thiếu trang thiết bị chuẩn xác hoặc áp dụng các mẹo nhỏ thuốc, đắp lá dân gian chưa được kiểm chứng vào mắt. Khi xuất hiện các dấu hiệu nhìn mờ đột ngột, chói lóa dữ dội hoặc đau nhức mắt, người bệnh cần đến ngay bệnh viện chuyên khoa để được chẩn đoán loại trừ bệnh lý giác mạc chóp.

Tóm tắt

Loạn thị hoàn toàn có thể kiểm soát và khắc phục hiệu quả bằng các giải pháp quang học hoặc can thiệp phẫu thuật hiện đại. Người mắc tật khúc xạ này nên chủ động thăm khám định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa mắt uy tín để được đo đạc chính xác, lựa chọn phương pháp can thiệp thích hợp và bảo vệ thị lực lâu dài.