Loại khẩu trang chống virus corona nào an toàn cho bạn?

Khẩu trang chống virus corona là gì?

Virus corona chủ yếu lây truyền từ người sang người qua các giọt bắn đường hô hấp phát sinh khi người nhiễm bệnh nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc thở mạnh. Các hạt này có kích thước khác nhau, từ giọt bắn lớn lắng xuống nhanh đến các hạt khí dung siêu nhỏ lơ lửng trong không khí kín. Khẩu trang đóng vai trò kép: vừa là rào cản ngăn người đeo phát tán mầm bệnh ra ngoài môi trường, vừa giảm thiểu lượng giọt bắn chứa virus xâm nhập vào mũi và miệng người lành.

Một chiếc khẩu trang an toàn và đạt hiệu quả bảo vệ cần đáp ứng hai yếu tố cốt lõi: khả năng lọc hạt khí dung của vật liệu và độ kín khít ôm sát khuôn mặt. Nếu khẩu trang lọc tốt nhưng bị hở hai bên má hoặc sống mũi, không khí chứa mầm bệnh vẫn có thể len lỏi qua các khe hở. Do đó, việc hiểu rõ đặc tính kỹ thuật của từng loại khẩu trang giúp người dùng vừa tối ưu khả năng phòng bệnh, vừa duy trì sự thoải mái khi sử dụng trong sinh hoạt và công việc.

Khẩu trang lọc hạt chuyên dụng chuẩn N95 và tương đương

Khẩu trang N95, cùng các tiêu chuẩn tương đương như KN95 hay FFP2, là dòng mặt nạ phòng hộ hô hấp có khả năng lọc sạch ít nhất chín mươi lăm phần trăm các hạt bụi và giọt bắn siêu nhỏ trong không khí khi được đeo đúng cách. Cấu tạo của dòng khẩu trang này thường gồm nhiều lớp sợi tổng hợp tích điện tĩnh điện, giúp giữ lại cả những vi hạt có kích thước micromet.

Loại khẩu trang này đặc biệt phù hợp trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao, chẳng hạn như cơ sở khám chữa bệnh, khu cách ly, phương tiện giao thông công cộng đông đúc hoặc không gian kín kém thông khí. Điểm quan trọng nhất khi sử dụng N95 là độ kín khít; mép khẩu trang phải ôm sát đường viền khuôn mặt, không để lọt không khí quanh cánh mũi và cằm. Tuy nhiên, khẩu trang N95 có thể gây cảm giác bí thở nếu đeo liên tục trong thời gian dài, do đó người có bệnh hô hấp hoặc tim mạch mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.

Khẩu trang y tế thông thường dùng một lần

Khẩu trang y tế phẫu thuật dùng một lần là giải pháp bảo vệ quen thuộc và tiện lợi trong đời sống hàng ngày. Cấu tạo tiêu chuẩn thường gồm ba đến bốn lớp, trong đó lớp ngoài chống thấm nước để chặn giọt bắn lớn, lớp vi lọc ở giữa giúp cản vi khuẩn và bụi bẩn, còn lớp trong cùng mềm mại, thấm hút giọt bắn từ chính người đeo.

Loại khẩu trang này phù hợp cho đại đa số người dân khi đi lại ngoài trời, đến nơi làm việc hoặc sinh hoạt tại khu vực có mật độ người vừa phải. Khẩu trang y tế có ưu điểm mỏng nhẹ, dễ thở và thông thoáng hơn các dòng khẩu trang chuyên dụng. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là mép khẩu trang thường lỏng lẻo, tạo ra khe hở ở hai bên má và sống mũi. Để tăng hiệu quả ngăn chặn virus, người dùng nên chọn sản phẩm có thanh nẹp mũi chắc chắn, bẻ cong ôm khít sống mũi và có thể thắt nút dây đeo để thu hẹp khoảng hở hai bên.

Khẩu trang vải kháng khuẩn nhiều lớp

Khẩu trang vải là phương án kinh tế, thân thiện với môi trường và có thể tái sử dụng nhiều lần sau khi giặt sạch. Để có khả năng phòng ngừa virus corona hiệu quả, khẩu trang vải cần có ít nhất hai đến ba lớp với các chất liệu dệt dày dặn, kết hợp giữa lớp vải ngoài cản giọt nước và lớp vải trong thấm hút mồ hôi tốt.

Mặc dù hiệu suất lọc hạt khí dung siêu nhỏ của khẩu trang vải không bằng khẩu trang y tế hay N95, nhưng sản phẩm này vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguồn lây từ người mang virus ra cộng đồng. Khẩu trang vải phù hợp khi hoạt động ở không gian thoáng khí, nguy cơ lây nhiễm thấp hoặc trong các hoạt động thường ngày tại gia đình. Khi sử dụng, cần giặt sạch khẩu trang bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa nhẹ sau mỗi ngày sử dụng và phơi thật khô trước khi dùng lại nhằm tránh tích tụ vi khuẩn và nấm mốc.

Nguyên tắc đeo và tháo khẩu trang đúng cách để đảm bảo an toàn

Hiệu quả ngăn chặn virus corona không chỉ phụ thuộc vào loại khẩu trang mà còn quyết định bởi thao tác đeo và tháo bỏ của người dùng. Trước khi chạm vào khẩu trang, cần rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn. Khi đeo, điều chỉnh thanh nẹp mũi ôm khít sống mũi và kéo mép dưới che kín hoàn toàn phần cằm, tránh để hở các khoảng trống xung quanh mặt.

Trong suốt thời gian sử dụng, tuyệt đối không chạm tay vào mặt ngoài của khẩu trang vì đây là nơi bề mặt tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn và mầm bệnh từ môi trường. Khi tháo khẩu trang, chỉ cầm vào phần dây đeo qua tai và gỡ bỏ nhẹ nhàng, sau đó vứt ngay vào thùng rác có nắp đậy nếu là khẩu trang dùng một lần, hoặc cho vào túi riêng để giặt nếu là khẩu trang vải. Rửa tay ngay sau khi tháo khẩu trang là bước bắt buộc để loại bỏ nguy cơ lây nhiễm chéo lên mắt, mũi và miệng.

Lưu ý an toàn

Khẩu trang là công cụ hỗ trợ phòng ngừa, không tạo ra sự bảo vệ tuyệt đối trước virus corona nếu không kết hợp với các biện pháp y tế khác. Người dân cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên, giữ khoảng cách tiếp xúc an toàn và giữ không gian sống thông thoáng. Không sử dụng khẩu trang bị ẩm ướt, rách, bẩn hoặc khẩu trang y tế đã qua sử dụng nhiều lần. Những người có bệnh lý hô hấp nặng, khó thở hoặc trẻ nhỏ dưới hai tuổi cần được theo dõi cẩn thận và hỏi ý kiến nhân viên y tế để chọn giải pháp che chắn phù hợp.

Tóm tắt

Lựa chọn khẩu trang chống virus corona an toàn phụ thuộc vào môi trường tiếp xúc, mức độ nguy cơ và khả năng dung nạp của từng cá nhân. Dù sử dụng khẩu trang N95, khẩu trang y tế hay khẩu trang vải kháng khuẩn, việc bảo đảm độ che kín mũi miệng và thực hiện đúng quy trình vệ sinh luôn là yếu tố cốt lõi giúp bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.