Lỗ tai bị lùng bùng nguyên nhân do đâu và xử trí thế nào

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Hiện tượng lỗ tai bị lùng bùng là tình trạng người bệnh cảm thấy bên trong tai bị đầy, nghẹt, có tiếng ù hoặc giảm thính lực tạm thời. Đây là trải nghiệm khá phổ biến, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên tai, gây ra cảm giác bít tắc giống như có nước hoặc không khí bị kẹt bên trong.

Tình trạng này xuất phát từ nhiều lý do khác nhau, từ những nguyên nhân sinh lý đơn giản như thay đổi áp suất khi đi máy bay, leo núi hay tích tụ ráy tai, đến các vấn đề y khoa như rối loạn chức năng vòi eustache, viêm tai giữa hay viêm mũi xoang.

Để cải thiện hiện tượng này an toàn, người bệnh cần xác định đúng nguyên nhân bít tắc. Việc chủ động theo dõi triệu chứng và thăm khám bác sĩ chuyên khoa Tai – Mũi – Họng kịp thời sẽ giúp bảo vệ thính giác và ngăn ngừa các biến chứng không đáng có.

Lỗ tai bị lùng bùng là gì?

Hiện tượng lỗ tai bị lùng bùng mô tả cảm giác áp lực gia tăng hoặc sự bít tắc bên trong ống tai và tai giữa, làm ảnh hưởng đến sự dẫn truyền âm thanh bình thường. Người gặp phải tình trạng này thường cảm thấy tai bị nghẹt, tiếng nói của chính mình vang lên bất thường trong đầu hoặc nghe thấy tiếng lùng bùng, rì rào kéo dài. Về mặt sinh lý, tai giữa được kết nối với vòm họng thông qua vòi eustache, một ống nhỏ có nhiệm vụ cân bằng áp suất không khí và dẫn lưu dịch. Khi vòi này bị bít tắc hoặc sưng nề do viêm nhiễm, áp suất tai giữa không được điều hòa, dẫn tới hiện tượng lùng bùng khó chịu. Ngoài ra, việc tích tụ quá nhiều ráy tai nén chặt trong ống tai ngoài cũng là nguyên nhân cơ học trực tiếp ngăn cản sóng âm. Phần lớn các trường hợp thoáng qua có thể tự hồi phục, tuy nhiên nếu triệu chứng kéo dài hoặc đi kèm đau tai, chảy dịch và chóng mặt, việc chẩn đoán y khoa là vô cùng cần thiết.

Các nguyên nhân phổ biến khiến lỗ tai bị lùng bùng

Cảm giác lùng bùng trong tai xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính là cơ học và sinh lý y khoa. Về mặt cơ học, sự tích tụ quá mức của ráy tai tạo thành nút ráy tai bít kín ống tai ngoài là nguyên nhân rất hay gặp. Sự thay đổi đột ngột của áp suất khí quyển khi đi máy bay, đi tàu hỏa qua hầm hoặc lặn sâu cũng làm mất cân bằng áp suất giữa tai giữa và môi trường bên ngoài. Về mặt y khoa, rối loạn chức năng vòi eustache do cảm lạnh, viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc viêm tai giữa làm cho niêm mạc vòi sưng nề, không thể đóng mở linh hoạt. Tình trạng này khiến dịch và không khí bị mắc kẹt trong tai giữa, gây ra áp lực và tiếng lùng bùng liên tục. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc với tiếng ồn lớn hoặc biến đổi thính lực liên quan đến tuổi tác cũng có thể gây nên hiện tượng tương tự.

Cách xử trí ban đầu và chăm sóc an toàn tại nhà

Đối với các trường hợp lùng bùng tai nhẹ do thay đổi áp suất không khí, người bệnh có thể áp dụng một số thao tác đơn giản để hỗ trợ mở vòi eustache như nuốt nước bọt, ngáp dài hoặc cử động cơ hàm bằng cách nhai kẹo cao su. Thao tác nuốt nhẹ nhàng giúp kích thích các cơ quanh vòm họng, hỗ trợ cân bằng lại áp suất bên trong tai giữa. Nếu nghi ngờ do ráy tai tích tụ, người bệnh nên giữ tai khô ráo và tuyệt đối không tự ý dùng dụng cụ ngoáy tai bằng kim loại hay vật nhọn ngoáy sâu vào ống tai, vì điều này có thể đẩy nút ráy tai vào sâu hơn hoặc làm tổn thương màng nhĩ. Sử dụng dung dịch nhỏ tai làm mềm ráy tai chuyên dụng theo tư vấn của dược sĩ hoặc nhân viên y tế là giải pháp an toàn hơn. Ngoài ra, việc duy trì độ ẩm không khí trong phòng và uống đủ nước cũng hỗ trợ làm loãng dịch nhầy ở vùng mũi họng.

Những thói quen cần tránh để bảo vệ màng nhĩ

Khi bị lùng bùng tai, nhiều người có thói quen tự xử trí sai cách dẫn đến tổn thương cấu trúc tai nghiêm trọng hơn. Việc dùng tăm bông ngoáy quá sâu hoặc sử dụng các vật cứng như nhíp, que kim loại để lấy ráy tai là nguyên nhân hàng đầu gây trầy xước ống tai ngoài và thủng màng nhĩ. Ngoài ra, việc tự ý bịt mũi nín thở thổi hơi quá mạnh khi đang bị viêm mũi họng có thể đẩy vi khuẩn từ vòm họng ngược lên tai giữa, gia tăng nguy cơ viêm tai giữa cấp. Người bệnh cũng cần tránh tự ý mua các loại thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc corticosteroid khi chưa có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là trong trường hợp màng nhĩ bị rách hoặc thủng. Việc tiếp xúc với môi trường nhiều khói thuốc, hóa chất độc hại hay tiếng ồn cường độ cao cũng làm trầm trọng thêm tình trạng kích ứng.

Khi nào người bệnh cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa

Mặc dù phần lớn các đợt lùng bùng tai do áp suất hoặc ráy tai sẽ tự hết sau thời gian ngắn, người bệnh không nên chủ quan nếu triệu chứng diễn tiến bất thường. Cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Tai – Mũi – Họng để được bác sĩ kiểm tra khi tình trạng lùng bùng kéo dài liên tục trên vài ngày mà không giảm. Đặc biệt, nếu cảm giác lùng bùng đi kèm với các dấu hiệu cảnh báo như đau tai dữ dội, sốt cao, tai chảy dịch vàng hoặc mủ, giảm thính lực đột ngột, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc ù tai dạng tiếng đập theo nhịp tim, việc khám lâm sàng và soi màng nhĩ là bắt buộc. Bác sĩ sẽ tiến hành đo thính lực, nội soi tai mũi họng để chẩn đoán chính xác tổn thương và đưa ra phác đồ can thiệp y khoa phù hợp cho từng cá nhân.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y học phổ quát và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Mỗi cá nhân có cấu trúc tai và tình trạng sức khỏe khác nhau, do đó nguyên nhân gây lùng bùng tai có thể rất đa dạng. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc kê đơn, thuốc nhỏ tai hay áp dụng các mẹo dân gian chưa qua kiểm chứng. Khi có biểu hiện bất thường hoặc khó chịu kéo dài, hãy đến cơ sở y tế uy tín để được nhân viên y tế thăm khám và hướng dẫn xử trí an toàn.

Tóm tắt

Hiện tượng lỗ tai bị lùng bùng tuy thường gặp nhưng cần được theo dõi và xử trí đúng cách để tránh ảnh hưởng xấu tới thính lực. Việc hiểu rõ nguyên nhân, giữ vệ sinh tai an toàn và tìm kiếm sự hỗ trợ từ bác sĩ Tai – Mũi – Họng khi xuất hiện dấu hiệu bất thường là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe đôi tai toàn diện.