Lật tẩy những cách phòng ngừa virus corona sai lầm và phản khoa học
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi các đợt dịch bệnh đường hô hấp bùng phát, tình trạng nhiễu loạn thông tin thường khiến nhiều phương pháp truyền miệng thiếu căn cứ khoa học lan tràn nhanh chóng. Không ít người đã áp dụng những mẹo dân gian hoặc tự ý dùng hóa chất với hy vọng phòng tránh lây nhiễm virus corona.
Tuy nhiên, việc áp dụng các cách phòng ngừa sai lầm không những không đem lại hiệu quả bảo vệ mà còn gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan trong cơ thể. Nhận diện rõ các ngộ nhận và hiểu đúng nguyên lý bảo vệ đường hô hấp là chìa khóa giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Phòng ngừa virus corona sai cách là gì?
Virus corona gây bệnh viêm đường hô hấp cấp lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc thông qua tiếp xúc với bề mặt có dính dịch tiết chứa mầm bệnh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Do tốc độ lây lan nhanh và khả năng gây viêm phổi cấp tính, tâm lý hoang mang dễ đẩy cộng đồng vào việc tìm kiếm các biện pháp phòng ngừa tức thời chưa qua kiểm chứng. Những thông tin sai lệch thường thổi phồng tác dụng của các loại thảo dược, hóa chất tẩy rửa hoặc khuyến khích người dân tự can thiệp y tế thô bạo. Để phòng bệnh hiệu quả, các biện pháp can thiệp cần phải dựa trên cơ chế sinh bệnh học và sự đồng thuận của giới chuyên môn y tế quốc tế, thay vì dựa vào các kinh nghiệm đồn thổi không có cơ sở thực nghiệm.
Uống rượu nồng độ cao và nuốt dung dịch sát khuẩn
Trong các đợt bùng phát dịch bệnh đường hô hấp, trên mạng xã hội xuất hiện tin đồn rằng uống rượu nồng độ cao hoặc nuốt dung dịch khử trùng có thể tiêu diệt mầm bệnh trong cổ họng. Đây là quan niệm cực kỳ sai lầm và nguy hiểm đến tính mạng. Cồn y tế và các chất tẩy rửa chứa clo chỉ được phép dùng để làm sạch bề mặt môi trường hoặc sát khuẩn tay ngoài da.
Khi dung dịch sát khuẩn hoặc cồn công nghiệp đi vào cơ thể qua đường tiêu hóa, chúng có thể phá hủy niêm mạc thực quản, gây xuất huyết dạ dày, hoại tử mô và suy gan thận cấp tính. Tổ chức Y tế Thế giới đã nhiều lần cảnh báo rằng việc uống chất tẩy rửa không những không bảo vệ được đường hô hấp trước virus SARS-CoV-2 mà còn dẫn đến ngộ độc nặng, thậm chí tử vong ngay lập tức.
Tự ý dùng thuốc kháng sinh và thuốc kê đơn để phòng bệnh
Tâm lý lo lắng quá mức khiến nhiều người tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt liều cao hoặc các loại thuốc điều trị ký sinh trùng, sốt rét để tích trữ và uống dự phòng. Về bản chất sinh học, virus corona là một chủng virus gây viêm đường hô hấp cấp, trong khi thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng ức chế và tiêu diệt vi khuẩn.
Việc dùng kháng sinh khi không có chỉ định không mang lại bất kỳ hiệu quả phòng bệnh nào, ngược lại còn tiêu diệt hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột, làm suy yếu hệ miễn dịch và gây ra tình trạng đề kháng kháng sinh nguy hiểm. Đối với các loại thuốc kê đơn điều trị bệnh đặc hiệu, việc tự ý uống mà không có sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa có thể gây loạn nhịp tim nguy hiểm, tổn thương tế bào gan và phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Xông hơi nhiệt độ quá cao và chiếu tia cực tím lên cơ thể
Một quan niệm sai lệch khác khá phổ biến là xông hơi bằng nồi lá thơm ở nhiệt độ quá cao, chiếu đèn tia cực tím trực tiếp lên cơ thể hoặc sấy khí nóng vào mũi họng để diệt virus. Virus corona khi đã xâm nhập vào tế bào niêm mạc đường hô hấp thì nhiệt độ từ bên ngoài không thể can thiệp được.
Hành động sấy khí nóng hoặc xông hơi quá lâu có nguy cơ làm bỏng biểu mô đường thở, tổn thương giác mạc và khiến niêm mạc mũi họng bị khô rát, mất đi lớp chất nhầy tự nhiên bảo vệ cơ thể. Đèn chiếu tia cực tím dùng trong khử khuẩn bề mặt môi trường cũng phát ra bức xạ gây tổn thương tế bào da và mắt nếu tiếp xúc trực tiếp. Do đó, người dân tuyệt đối không dùng các thiết bị phát tia bức xạ hoặc hơi nóng cực đoan tác động trực tiếp lên cơ thể.
Các biện pháp phòng ngừa virus corona đúng khoa học
Để phòng ngừa lây nhiễm virus corona một cách hiệu quả và an toàn, y học hiện đại khuyến cáo người dân tuân thủ những nguyên tắc vệ sinh cơ bản đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu thực tế. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch trong ít nhất hai mươi giây, hoặc dùng dung dịch cồn sát khuẩn tay là biện pháp đơn giản nhất giúp ngắt đường truyền lây.
Bên cạnh đó, việc đeo khẩu trang đúng quy cách khi ở nơi đông người hoặc khi tiếp xúc gần với người có triệu chứng ho, sốt sẽ ngăn chặn giọt bắn chứa virus. Giữ không gian sống thông thoáng bằng cách mở cửa sổ, vệ sinh thường xuyên các bề mặt hay chạm tay như nắm cửa, bàn phím cũng giúp giảm tải lượng mầm bệnh trong môi trường. Đồng thời, tiêm chủng đầy đủ các mũi vắc xin theo khuyến cáo là cách xây dựng miễn dịch chủ động an toàn nhất.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết nhằm mục đích giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng các hóa chất khử khuẩn, cồn hoặc dược phẩm ngoài hướng dẫn của chuyên gia y tế. Khi xuất hiện triệu chứng sốt cao, ho khan, khó thở, người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Phòng ngừa virus corona đòi hỏi sự bình tĩnh và tuân thủ các hướng dẫn y tế đã được kiểm chứng. Việc tin vào những mẹo vặt truyền miệng không rõ nguồn gốc có thể gây ngộ độc hoặc bỏ lỡ thời điểm chăm sóc y tế thích hợp. Mỗi cá nhân nên chủ động cập nhật kiến thức từ cơ quan y tế uy tín và tham vấn bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Uống nước nóng liên tục có giúp rửa trôi virus corona vào dạ dày không?
Uống nước ấm hay súc miệng nước muối giúp làm dịu niêm mạc họng, nhưng hoàn toàn không thể tiêu diệt hoặc ngăn chặn virus corona khi mầm bệnh đã xâm nhập vào đường hô hấp dưới.
Uống kháng sinh dự phòng có ngăn ngừa được virus corona không?
Kháng sinh chỉ tiêu diệt vi khuẩn, hoàn toàn không có tác dụng trên virus bao gồm SARS-CoV-2. Tự ý dùng kháng sinh còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc và gây rối loạn tiêu hóa.
Phơi nắng hoặc ở trong phòng nhiệt độ cao có diệt được virus không?
Thời tiết nắng nóng hay nhiệt độ cao ngoài trời không thể tiêu diệt virus bên trong cơ thể người. Người dân ở vùng khí hậu nhiệt đới vẫn có nguy cơ nhiễm bệnh nếu tiếp xúc nguồn lây.
Ăn nhiều tỏi và gừng có phòng ngừa được lây nhiễm virus corona không?
Tỏi và gừng là thực phẩm tốt chứa chất chống oxy hóa hỗ trợ nâng cao đề kháng nói chung, nhưng không có bằng chứng khoa học nào cho thấy ăn tỏi ngăn được sự lây nhiễm của virus corona.
Xịt cồn y tế trực tiếp vào khoang mũi họng có diệt được virus không?
Cồn chỉ dùng để sát khuẩn da tay hoặc bề mặt tiếp xúc bên ngoài. Tuyệt đối không xịt cồn hay hóa chất vào mũi họng vì sẽ gây bỏng rát, kích ứng niêm mạc và suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên.
