Lạnh run người nhưng không sốt: Nguyên nhân và cách xử trí

Lạnh run người nhưng không sốt là gì?

Lạnh run người không kèm sốt là trạng thái cơ thể xuất hiện các đợt co thắt cơ nhanh hoặc run rẩy ở các nhóm cơ, kèm theo cảm giác gai rét, dù nhiệt độ cơ thể duy trì ở mức bình thường từ 36,5 đến 37,2 độ C hoặc thậm chí thấp hơn. Khác với phản ứng rét run do phản ứng viêm hoặc sốt do nhiễm vi khuẩn và virus, tình trạng này phản ánh sự điều chỉnh nhiệt lượng bất thường hoặc rối loạn tín hiệu điều hòa thân nhiệt tại vùng dưới đồi.

Hiện tượng này có thể xảy ra thoáng qua sau khi tiếp xúc với gió lạnh, tắm nước lạnh, hoặc sau các bài tập thể lực kéo dài gây cạn kiệt nguồn dự trữ đường trong máu. Tuy nhiên, nếu cơn ớn lạnh diễn ra thường xuyên mà không phụ thuộc vào thời tiết, đây có thể là dấu hiệu gợi ý của một số rối loạn chuyển hóa mạn tính như suy giáp, thiếu máu do thiếu sắt hoặc hội chứng kiệt sức kéo dài cần được kiểm tra kỹ lưỡng.

Các nguyên nhân thường gặp gây lạnh run người không sốt

Nguyên nhân đầu tiên và trực tiếp nhất là hạ thân nhiệt nhẹ do môi trường bên ngoài, chẳng hạn như ngồi phòng điều hòa nhiệt độ quá thấp, mặc quần áo ướt hoặc gặp mưa lạnh. Khi đó, cơ thể buộc phải kích hoạt phản xạ co cơ để gia tăng sinh nhiệt bù đắp lượng nhiệt đã thất thoát ra ngoài.

Bên cạnh yếu tố ngoại cảnh, hạ đường huyết là một căn nguyên nội sinh rất hay gặp. Khi nồng độ glucose trong máu giảm xuống mức thấp do bỏ bữa, làm việc quá sức hoặc ăn uống kiêng khem quá mức, hệ thần kinh giao cảm sẽ bị kích thích giải phóng hormone adrenaline, dẫn đến run rẩy, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt và tim đập nhanh.

Ngoài ra, căng thẳng tâm lý quá mức, cơn hoảng sợ, tình trạng thiếu máu làm giảm khả năng vận chuyển oxy đi nuôi mô, hoặc bệnh suy giáp làm chậm quá trình trao đổi chất cơ bản cũng khiến cơ thể mất khả năng giữ nhiệt ổn định.

Hướng dẫn các bước xử trí ban đầu và làm ấm cơ thể an toàn

Khi xuất hiện cơn lạnh run không sốt, nguyên tắc xử trí ưu tiên hàng đầu là đưa người bệnh vào không gian kín gió, khô ráo và giữ ấm nhẹ nhàng. Cần nhanh chóng thay bỏ quần áo ẩm ướt nếu có, sau đó mặc thêm trang phục khô thoáng nhiều lớp, quàng khăn hoặc đắp chăn mỏng để nhiệt lượng được giữ lại tự nhiên.

Nếu người bệnh còn tỉnh táo và nghi ngờ do đói lả hoặc hạ đường huyết, hãy cho uống ngay một ly nước ấm có pha chút đường, sữa ấm hoặc nước gừng nóng. Nguồn năng lượng carbohydrate hấp thu nhanh này sẽ giúp nồng độ đường huyết hồi phục, từ đó làm dịu phản xạ kích thích thần kinh và giảm bớt cơn run.

Lưu ý rằng quá trình làm ấm cần diễn ra từ từ. Tránh việc dùng nước quá sôi chườm trực tiếp lên da hoặc sưởi nhiệt độ quá cao đột ngột vì có thể gây bỏng nhiệt, giãn mạch ngoại vi quá mức làm tụt huyết áp tư thế hoặc gây sốc nhiệt cục bộ.

Những biện pháp chăm sóc và điều chỉnh lối sống giúp hạn chế tái phát

Để phòng ngừa tình trạng lạnh run người tái diễn, việc duy trì một chế độ dinh dưỡng cân đối và lịch sinh hoạt khoa học đóng vai trò then chốt. Cần ăn uống đúng giờ, không nên nhịn ăn sáng hoặc để cơ thể rơi vào tình trạng đói kiệt sức kéo dài. Bữa ăn hàng ngày nên được bổ sung đầy đủ chất sắt, vitamin nhóm B và khoáng chất nhằm hỗ trợ quá trình tạo máu và chuyển hóa năng lượng.

Bên cạnh đó, cần chú ý giữ ấm cơ thể phù hợp theo thời tiết, đặc biệt là các vùng nhạy cảm như cổ, bàn tay, ngực và bàn chân. Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao với cường độ vừa phải giúp tăng cường tuần hoàn máu ngoại vi và nâng cao sức đề kháng. Đồng thời, học cách kiểm soát căng thẳng thông qua hít thở sâu, thư giãn tinh thần và ngủ đủ giấc sẽ giúp hệ thần kinh thực vật hoạt động ổn định hơn.

Các biểu hiện bất thường cảnh báo cần đến cơ sở y tế thăm khám

Mặc dù phần lớn các trường hợp lạnh run không sốt là phản ứng cơ học lành tính và hồi phục nhanh sau khi làm ấm, người bệnh không nên chủ quan nếu cơn lạnh run đi kèm các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm.

Cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất nếu tình trạng run rẩy đi kèm với rối loạn tri giác, lú lẫn, nói ngọng, mất định hướng không gian hoặc khó thở dữ dội. Đây có thể là dấu hiệu của hạ thân nhiệt nặng, tai biến mạch máu não hoặc rối loạn tim mạch cấp tính. Tương tự, nếu cơn lạnh run lặp đi lặp lại nhiều ngày dù đã giữ ấm tốt, kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi mạn tính hoặc da dẻ xanh xao, người bệnh cần đi khám chuyên khoa nội tiết hoặc nội tổng quát để tìm nguyên nhân gốc rễ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Không tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc điều trị, thuốc an thần hoặc thuốc kháng sinh nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không cho người đang lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức uống nước hay ăn đồ ngọt để tránh nguy cơ sặc vào đường thở. Nếu các biện pháp làm ấm cơ bản không mang lại hiệu quả sau 30 phút, cần tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

Tóm tắt

Lạnh run người nhưng không sốt thường là tín hiệu cảnh báo cơ thể đang bị nhiễm lạnh, cạn kiệt năng lượng hoặc căng thẳng quá độ. Việc bình tĩnh xử trí bằng cách giữ ấm, bổ sung năng lượng ấm và theo dõi sát các phản ứng của cơ thể là rất cần thiết. Khi triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy chủ động đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị kịp thời.