Làm sao để mắt hết nổi gân đỏ và chăm sóc thị lực
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mắt nổi gân đỏ là hiện tượng các mạch máu nhỏ ở màng kết cương tụ và lộ rõ trên nền tròng trắng. Tình trạng này rất phổ biến, thường đi kèm cảm giác cộm xốn, khô rát hoặc ngứa ngáy nhẹ ở vùng mắt.
Trong phần lớn trường hợp, mắt nổi tia đỏ bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt như mệt mỏi thị giác, thiếu ngủ hoặc khô mắt do dùng thiết bị điện tử. Để mắt nhanh chóng lấy lại vẻ trong sáng tự nhiên, người bệnh cần xác định đúng yếu tố gây kích ứng, áp dụng các biện pháp chăm sóc mắt đúng cách và tránh những sai lầm có thể gây hại cho thị lực.
Mắt nổi gân đỏ là gì?
Mắt nổi gân đỏ, hay còn gọi là cương tụ kết mạc, là trạng thái các vi mạch máu phân bố ở lớp màng kết mỏng bao phủ tròng trắng bị giãn rộng do kích thích hoặc tăng lưu lượng máu. Bình thường, mạng lưới mạch máu này rất nhỏ và khó nhận biết bằng mắt thường. Tuy nhiên, khi nhãn cầu bị kích ứng cơ học, hóa học, nhiễm khuẩn hoặc chịu áp lực thị giác kéo dài, các mạch máu sẽ nở to và tạo thành những sợi chỉ đỏ chằng chịt.
Hiện tượng này có thể chỉ mang tính chất tạm thời và tự thuyên giảm khi mắt được nghỉ ngơi đầy đủ. Ngược lại, nếu tình trạng đỏ mắt xuất hiện dai dẳng kèm theo các phản ứng viêm nhiễm sâu hơn, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương ở kết mạc, giác mạc hoặc các cấu trúc nội nhãn cần được theo dõi y khoa cẩn trọng.
Nguyên nhân khiến mắt bị nổi nhiều gân đỏ
Nổi gân đỏ ở tròng trắng mắt xảy ra khi các mạch máu li ti nằm trong màng kết bị sung huyết, giãn nở hoặc rò rỉ vi thể. Nguyên nhân thường gặp nhất trong đời sống hằng ngày là tình trạng quá tải thị giác do nhìn màn hình máy tính hoặc điện thoại liên tục nhiều giờ mà không chớp mắt đầy đủ, dẫn đến khô mắt.
Bên cạnh đó, các yếu tố môi trường như khói bụi, gió hanh khô, nước hồ bơi có chứa hóa chất tẩy rửa hoặc phấn hoa cũng kích thích phản ứng viêm nhẹ của kết mạc. Việc thức khuya kéo dài, thiếu ngủ, dụi mắt mạnh tay hoặc đeo kính áp tròng quá thời gian quy định cũng khiến màng kết mắt bị tổn thương và hiện rõ các tia máu đỏ. Một số bệnh lý như viêm kết mạc dị ứng, viêm bờ mi hay xuất huyết dưới kết mạc sau cơn ho mạnh cũng là nguyên nhân gây nổi mạch máu rõ rệt.
Các bước xử trí ban đầu giúp làm dịu mạch máu mắt
Khi phát hiện mắt có nhiều tia máu đỏ kèm cảm giác cộm xốn nhẹ do mệt mỏi, bạn có thể áp dụng các biện pháp làm dịu tại chỗ. Đầu tiên, hãy để mắt nghỉ ngơi hoàn toàn, tránh tiếp xúc với ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử trong ít nhất ba mươi phút đến một giờ.
Chườm lạnh là phương pháp đơn giản giúp co mạch máu nông ở vùng mắt, giảm nhanh cảm giác nóng rát và tình trạng cương tụ mạch. Bạn có thể dùng khăn sạch nhúng nước mát hoặc bọc đá lạnh áp nhẹ lên vùng mí mắt nhắm kín trong khoảng mười phút. Nếu cảm giác mỏi mắt kèm theo khô rát và tắc tuyến bã nhờn bờ mi, việc chườm ấm nhẹ nhàng sẽ giúp kích thích lưu thông tuần hoàn và giải phóng lớp dầu tự nhiên của màng phim nước mắt.
Sử dụng nước mắt nhân tạo để giảm khô và cộm mắt
Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là giải pháp hỗ trợ an toàn giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm dịu kích ứng và giảm phản ứng giãn mạch do khô mắt. Người thường xuyên làm việc trong môi trường điều hòa hoặc trước máy vi tính nên sử dụng nước mắt nhân tạo đều đặn theo hướng dẫn sử dụng.
Khi chọn dung dịch nhỏ mắt, cần phân biệt rõ nước mắt nhân tạo dưỡng ẩm với các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch hoặc kháng sinh. Người dùng tuyệt đối không tự ý mua các sản phẩm nhỏ mắt có chứa corticoid hoặc chất co mạch mạnh để làm trắng mắt tức thì, vì chúng có thể gây tăng nhãn áp, phụ thuộc thuốc hoặc làm tình trạng đỏ mắt tái phát trầm trọng hơn khi ngưng sử dụng.
Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa đỏ mắt tái diễn
Để ngăn ngừa tình trạng mắt nổi gân đỏ tái phát, bạn nên thiết lập thói quen làm việc khoa học. Hãy áp dụng nguyên tắc hai mươi hai mươi hai mươi, nghĩa là sau mỗi hai mươi phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa vào một vật cách khoảng sáu mét trong vòng hai mươi giây và chủ động chớp mắt đều đặn.
Ngoài ra, cần đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi đêm để các mạch máu và mô mắt có thời gian phục hồi năng lượng. Khi ra ngoài trời nhiều gió bụi hoặc nắng gắt, hãy đeo kính râm bảo vệ mắt. Chú ý vệ sinh bờ mi sạch sẽ, uống đủ nước mỗi ngày và bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C, lutein và axit béo omega 3 từ rau củ quả hoặc cá biển để củng cố sức khỏe giác mạc và màng kết.
Lưu ý an toàn
Không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, kháng viêm hoặc chất co mạch khi chưa có chẩn đoán từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Tuyệt đối không dùng tay dụi mắt hoặc tự ý đắp các loại lá cây, túi trà nóng không đảm bảo vệ sinh lên mí mắt. Nếu mắt nổi gân đỏ kèm theo triệu chứng đau nhức dữ dội, mờ mắt, sợ ánh sáng hoặc tiết nhiều dử mắt màu vàng xanh, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám.
Tóm tắt
Mắt nổi gân đỏ là hiện tượng phổ biến, phần lớn xuất phát từ mỏi mắt, kích ứng môi trường hoặc thói quen sinh hoạt chưa hợp lý. Việc cho mắt nghỉ ngơi, chườm ấm hoặc lạnh và dùng nước mắt nhân tạo đúng cách có thể giúp mắt sớm hồi phục. Tuy nhiên, nếu tình trạng đỏ mắt kèm đau nhức hoặc giảm thị lực, bạn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng nước muối sinh lý để rửa mắt khi bị nổi gân đỏ không?
Nước muối sinh lý nồng độ 0,9 phần trăm có thể dùng để rửa trôi bụi bẩn tức thời, nhưng không có tác dụng dưỡng ẩm kéo dài như nước mắt nhân tạo và không nên lạm dụng liên tục nhiều lần trong ngày.
Mắt nổi gân đỏ thường mất bao lâu mới hết?
Nếu mắt đỏ do thiếu ngủ nhẹ hoặc làm việc máy tính nhiều, nghỉ ngơi hợp lý và chườm mát có thể giúp giảm gân đỏ sau vài giờ đến một ngày. Trường hợp viêm nhiễm hoặc xuất huyết dưới kết mạc có thể mất một đến hai tuần.
Đang bị đỏ mắt có được đeo kính áp tròng không?
Khi mắt đang nổi gân đỏ và kích ứng, bạn nên tạm ngừng đeo kính áp tròng, chuyển sang dùng kính gọng cho đến khi mắt hồi phục hoàn toàn để tránh nguy cơ viêm loét giác mạc.
Thuốc nhỏ mắt trị đỏ mắt cấp tốc có an toàn không?
Các loại thuốc nhỏ mắt co mạch chỉ làm co mạch máu tạm thời và dễ gây hiện tượng đỏ dội ngược nặng hơn khi ngừng dùng. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc này khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Mắt nổi gân đỏ có phải là xuất huyết dưới kết mạc không?
Xuất huyết dưới kết mạc tạo nên mảng đỏ tươi do vỡ vi mạch kết mạc, thường không đau và tự tan sau một đến hai tuần, khác với nổi gân đỏ dạng tia máu phân nhánh do mạch máu bị cương tụ hoặc viêm.
