Trẻ bị nổi mề đay quanh miệng: Nguyên nhân và cách xử trí

Trẻ bị nổi mề đay quanh miệng là gì?

Mề đay quanh miệng ở trẻ nhỏ là phản ứng viêm da cấp tính xuất hiện khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với một yếu tố kích thích, giải phóng hoạt chất trung gian histamin dưới da. Làn da quanh miệng của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ rất mỏng manh, hàng rào bảo vệ tự nhiên chưa hoàn thiện nên rất nhạy cảm trước các tác động cơ học hoặc hóa học.

Khi histamin giải phóng, các mao mạch tại chỗ giãn nở, làm huyết tương thoát ra ngoài mô kẽ và tạo nên các mảng sẩn phù màu hồng hoặc đỏ có ranh giới rõ rệt. Trẻ thường quấy khóc, bứt rứt, liên tục quẹt tay lên miệng do châm chích và ngứa ngáy. Tùy cơ địa và mức độ tiếp xúc, ban có thể khu trú quanh viền môi hoặc lan nhanh khắp khuôn mặt.

Những nguyên nhân phổ biến gây nổi mề đay quanh miệng ở trẻ

Tình trạng nổi mề đay quanh miệng ở trẻ nhỏ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó dị ứng thức ăn chiếm tỷ lệ đáng kể. Những thực phẩm dễ kích hoạt phản ứng gồm sữa bò, trứng, hải sản, đậu phộng hoặc các loại trái cây có tính axit như cà chua, dâu tây, cam chanh khi tiếp xúc trực tiếp với vùng da môi.

Bên cạnh thực phẩm, kích ứng tiếp xúc cũng là yếu tố thường gặp. Khi trẻ mọc răng hoặc ngậm núm vú giả, dòng nước bọt tiết ra liên tục kết hợp cọ xát làm tổn thương lớp màng bảo vệ da, tạo điều kiện cho vi khuẩn và chất kích thích xâm nhập. Ngoài ra, việc dùng khăn ướt chứa hương liệu, kem bôi mặt không phù hợp, phấn hoa, lông vật nuôi hoặc côn trùng cắn cũng có thể gây mề đay quanh miệng.

Cách xử trí tại chỗ và chăm sóc vùng da quanh miệng cho trẻ

Khi phát hiện trẻ bị nổi sẩn phù quanh miệng, cha mẹ cần rửa nhẹ nhàng vùng da quanh môi và cằm bằng nước ấm sạch nhằm loại bỏ cặn thức ăn hoặc chất gây kích ứng. Sau đó, dùng khăn bông mềm thấm khô nhẹ tay, tuyệt đối không chà xát mạnh gây trầy xước và đau rát cho bé.

Để làm dịu cảm giác ngứa ngáy và giảm sưng nề, cha mẹ có thể dùng khăn sạch nhúng nước mát vắt ráo rồi chườm nhẹ lên vùng da tổn thương trong vài phút. Cắt gọn móng tay của trẻ hoặc mang bao tay nhằm ngăn cào gãi làm rách da, phòng ngừa bội nhiễm vi khuẩn. Phụ huynh không nên tự ý bôi thuốc mỡ chứa corticoid hoặc đắp lá cây dân gian lên mặt trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ da liễu.

Biện pháp phòng ngừa nổi mề đay quanh miệng tái phát ở trẻ nhỏ

Để ngăn mề đay tái diễn, cha mẹ nên chủ động theo dõi và ghi chép nhật ký ăn uống của trẻ, nhất là trong giai đoạn tập ăn dặm. Khi cho con thử món mới, hãy bắt đầu với lượng nhỏ và quan sát phản ứng cơ thể trong vài ngày trước khi tăng khẩu phần.

Vệ sinh vùng miệng sạch sẽ và lau khô nhẹ nhàng sau mỗi cữ bú hoặc bữa ăn là việc cần làm đều đặn. Với trẻ chảy nhiều dãi do mọc răng, cha mẹ nên thay yếm thường xuyên và có thể bôi một lớp kem dưỡng ẩm bảo vệ dịu nhẹ chuyên dùng cho trẻ nhỏ theo hướng dẫn y khoa. Đồng thời, hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói thuốc, lông thú nuôi, mạt bụi và ưu tiên dùng khăn giấy không mùi, không cồn.

Thời điểm cần đưa trẻ đến bệnh viện thăm khám ngay lập tức

Mặc dù phần lớn mề đay quanh miệng lành tính, cha mẹ không được chủ quan trước các dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng. Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất nếu sẩn đỏ lan nhanh kèm hiện tượng phù nề môi, mí mắt, lưỡi hoặc vùng họng khiến trẻ khó nuốt, khàn tiếng, thở rít hoặc khó thở.

Ngoài ra, các triệu chứng toàn thân như nôn mửa liên tục, đau bụng dữ dội, tiêu chảy, da tái nhợt, vã mồ hôi, li bì hoặc lơ mơ là biểu hiện của sốc phản vệ đe dọa tính mạng. Trường hợp các nốt mẩn đỏ quanh miệng kéo dài nhiều ngày không đỡ, có dấu hiệu rỉ dịch mủ vàng hoặc kèm sốt cao cũng cần được bác sĩ chuyên khoa nhi thăm khám để chẩn đoán chính xác.

Lưu ý an toàn

Vùng da quanh miệng của trẻ nhỏ rất mỏng manh và dễ hấp thu các hóa chất qua bề mặt. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng histamin, thuốc bôi chứa corticoid hay kháng sinh để điều trị cho trẻ khi chưa có chỉ định y khoa. Việc đắp lá thuốc, bôi mật ong hoặc các bài thuốc truyền miệng có thể gây bỏng rát, viêm da tiếp xúc hoặc nhiễm trùng nguy hiểm. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa nhi trước khi áp dụng bất kỳ sản phẩm nào lên da trẻ.

Tóm tắt

Trẻ bị nổi mề đay quanh miệng là tình trạng da liễu thường gặp nhưng cần được chăm sóc đúng cách và theo dõi cẩn trọng. Bằng việc làm sạch dịu nhẹ, loại trừ tác nhân gây kích ứng và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, cha mẹ sẽ giúp bảo vệ làn da non nớt của trẻ an toàn và nhanh hồi phục.