Kinh nghiệm chuẩn bị khi đi xét nghiệm covid-19 đảm bảo

Chuẩn bị xét nghiệm covid-19 là gì?

Xét nghiệm covid-19 hiện nay chủ yếu gồm hai nhóm chính là xét nghiệm nhanh kháng nguyên và xét nghiệm sinh học phân tử RT-PCR. Mỗi phương pháp có mục đích sử dụng, thời gian trả kết quả và độ nhạy khác nhau tùy thuộc vào giai đoạn phơi nhiễm cũng như yêu cầu hành chính hoặc y tế cụ thể.

Quá trình thu thập bệnh phẩm thường tác động trực tiếp vào vùng niêm mạc mũi họng, dễ kích thích cảm giác buồn nôn, hắt hơi hoặc ho sặc. Do đó, việc chủ động chuẩn bị thể chất và hiểu rõ quy trình thu thập mẫu giúp người xét nghiệm phối hợp nhịp nhàng với nhân viên y tế, giảm thiểu khó chịu và đảm bảo chất lượng mẫu bệnh phẩm thu được. Bên cạnh đó, các địa điểm xét nghiệm luôn tiềm ẩn nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh từ những người đang mang triệu chứng sốt ho, đòi hỏi sự thận trọng cao độ trong suốt thời gian có mặt tại cơ sở y tế.

Lựa chọn phương pháp xét nghiệm phù hợp với nhu cầu

Trước khi đến cơ sở y tế, người dân cần xác định rõ mục đích thực hiện để lựa chọn hình thức kiểm tra phù hợp. Xét nghiệm nhanh kháng nguyên thường cho kết quả sau 15 đến 30 phút, thích hợp để sàng lọc sơ bộ khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng sốt, ho, đau họng hoặc sau khi tiếp xúc nguồn lây vài ngày. Phương pháp này có chi phí vừa phải và thao tác nhanh chóng.

Trong khi đó, kỹ thuật Real-Time RT-PCR được xem là tiêu chuẩn vàng giúp phát hiện vật liệu di truyền của virus với độ nhạy và độ đặc hiệu rất cao. Phương pháp RT-PCR thường được yêu cầu khi cần giấy chứng nhận y tế phục vụ công việc, xuất nhập cảnh, phẫu thuật hoặc khi kết quả test nhanh nghi ngờ cần khẳng định lại. Thời gian phân tích RT-PCR thường kéo dài từ vài giờ đến nửa ngày tùy năng lực của phòng xét nghiệm, do vậy bạn cần sắp xếp lịch trình cá nhân hợp lý trước khi đi lấy mẫu.

Chuẩn bị giấy tờ và thông tin y tế cá nhân

Người đi xét nghiệm cần mang theo căn cước công dân hoặc hộ chiếu, bảo hiểm y tế nếu có, cùng điện thoại thông minh đã cài đặt sẵn các ứng dụng y tế cần thiết. Việc chuẩn bị sẵn thông tin cá nhân chính xác sẽ giúp quá trình đăng ký và xuất phiếu kết quả diễn ra nhanh chóng, tránh sai sót họ tên hay số định danh trên chứng từ y tế sau này.

Ngoài ra, bạn nên ghi nhớ mốc thời gian xuất hiện các triệu chứng hô hấp đầu tiên, tiền sử tiếp xúc với người nhiễm bệnh và lịch sử tiêm chủng vaccine phòng ngừa covid-19. Những thông tin dịch tễ này rất hữu ích để nhân viên y tế phân loại luồng khám, tư vấn thời điểm xét nghiệm chính xác cũng như đưa ra hướng dẫn theo dõi sức khỏe phù hợp sau khi có kết quả.

Những lưu ý về ăn uống và vệ sinh trước khi lấy mẫu

Thao tác lấy mẫu dịch tỵ hầu thường gây kích thích phản xạ ho, cay mũi hoặc buồn nôn nhẹ khi que tấy chạm vào thành sau họng hoặc vòm mũi. Để tránh nguy cơ nôn trớ, người đi xét nghiệm không nên ăn quá no ngay sát giờ hẹn, đặc biệt là với trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa nhạy cảm. Bạn có thể uống một lượng nước lọc vừa phải trước khi rời nhà để niêm mạc không bị quá khô rát.

Đặc biệt, không nên sử dụng các loại thuốc xịt rửa mũi sát khuẩn, dung dịch súc miệng nồng độ cao hoặc ăn kẹo ngậm cay nóng trong vòng một đến hai giờ trước khi lấy bệnh phẩm. Việc dùng hóa chất tẩy rửa mạnh ngay trước thời điểm quét que lấy mẫu có thể làm loãng dịch tiết, giảm mật độ hạt virus tại chỗ hoặc gây sai lệch kết quả phân tích. Bạn chỉ cần giữ vệ sinh bình thường và xì sạch dịch mũi đặc trước khi nhân viên y tế thao tác.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm chéo tại điểm xét nghiệm

Khu vực lấy mẫu và phòng chờ xét nghiệm là nơi có nguy cơ phát tán giọt bắn cao do tập trung nhiều người có triệu chứng đường hô hấp. Người đi xét nghiệm cần luôn đeo khẩu trang y tế đúng quy cách che kín cả mũi lẫn miệng, chỉ kéo khẩu trang xuống khi nhân viên lấy mẫu yêu cầu và nhanh chóng đeo lại ngay sau khi hoàn tất.

Trong suốt thời gian chờ đợi, hãy giữ khoảng cách an toàn với những người xung quanh, tránh nói chuyện to hoặc chạm tay lên bề mặt bàn ghế, lan can, tay nắm cửa. Luôn mang theo một chai dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa cồn để vệ sinh tay sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng hoặc sau khi nhận phiếu đăng ký. Khi trở về nhà, bạn nên thay ngay quần áo ngoài, giặt sạch và tắm rửa vệ sinh cá nhân trước khi tiếp xúc với các thành viên khác trong gia đình.

Lưu ý an toàn

Kết quả xét nghiệm âm tính chỉ phản ánh tình trạng tải lượng virus tại thời điểm lấy mẫu và không loại trừ khả năng đang ở giai đoạn ủ bệnh. Nếu bạn vẫn còn các biểu hiện như sốt kéo dài, ho khan, mất khứu giác hoặc khó thở, cần cách ly tạm thời và tham vấn ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn kiểm tra lại. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc kháng virus hay kháng sinh khi chưa có chỉ định chuyên môn từ bác sĩ.

Tóm tắt

Chuẩn bị kỹ càng trước khi đi xét nghiệm covid-19 giúp quy trình diễn ra trật tự, thuận lợi và đảm bảo tính chính xác cho mẫu bệnh phẩm. Nâng cao ý thức phòng hộ cá nhân không chỉ bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ lây nhiễm chéo mà còn góp phần giữ an toàn chung cho cộng đồng và nhân viên y tế.