Kiêng khi đau mắt đỏ thế nào để mắt nhanh hồi phục và tránh lây lan

Kiêng khi đau mắt đỏ là gì?

Đau mắt đỏ là thuật ngữ thường dùng để mô tả bệnh lý viêm kết mạc, xảy ra khi lớp màng trong suốt bao phủ bề mặt củng mạc và lót phía trong mí mắt bị viêm nhiễm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các loại virus như adenovirus, vi khuẩn thông thường hoặc do phản ứng dị ứng với thời tiết, phấn hoa và bụi bẩn. Bệnh có đặc tính lây lan mạnh qua đường tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh.

Quá trình hồi phục của đau mắt đỏ phụ thuộc phần lớn vào khả năng tự đề kháng của cơ thể và mức độ giữ gìn vệ sinh nhãn cầu. Việc thực hiện đúng các biện pháp kiêng cữ không chỉ giúp làm giảm bớt sự khó chịu do kích ứng mà còn ngăn chặn nguy cơ tổn thương lan sâu vào giác mạc. Giữ gìn đôi mắt đúng phương pháp trong giai đoạn cấp tính là yếu tố quyết định để tránh các di chứng mờ mắt hoặc sẹo giác mạc về sau.

Kiêng các thói quen sinh hoạt và tác động cơ học gây tổn thương mắt

Hành động đầu tiên và quan trọng nhất cần kiêng là thói quen đưa tay lên dụi mắt. Khi kết mạc đang viêm phù nề, động tác chà xát mạnh có thể làm trầy xước biểu mô giác mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập sâu hơn và gây bội nhiễm nguy hiểm. Nếu mắt có nhiều ghèn rỉ hoặc dịch tiết, người bệnh nên dùng khăn giấy y tế hoặc gạc vô khuẩn thấm nước muối sinh lý để lau nhẹ nhàng từ khóe mắt ra ngoài, sau đó vứt bỏ ngay vào thùng rác kín.

Bên cạnh đó, người bệnh cần kiêng sử dụng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, vỏ gối, chậu rửa mặt và đồ trang điểm mắt. Virus gây đau mắt đỏ tồn tại khá lâu trên các bề mặt vải và đồ dùng ẩm ướt, do đó việc dùng chung đồ là con đường lây lan nhanh chóng cho các thành viên trong gia đình. Trong thời gian này, bạn cũng nên tạm ngưng việc trang điểm vùng quanh mắt và không dùng lại các mỹ phẩm cũ đã từng tiếp xúc với mắt nhiễm khuẩn.

Hạn chế tiếp xúc màn hình điện tử và ngưng dùng kính áp tròng

Người bị đau mắt đỏ cần tạm dừng việc đeo kính áp tròng cho đến khi tình trạng viêm nhiễm chấm dứt hoàn toàn. Kính áp tròng tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhãn cầu có thể giữ lại các mầm bệnh, cản trở sự trao đổi oxy của giác mạc và làm gia tăng nguy cơ loét giác mạc nghiêm trọng. Sau khi khỏi bệnh, các cặp kính áp tròng dùng dở cũng như khay đựng kính cũ nên được thay mới để ngăn ngừa tái nhiễm.

Người bệnh cũng nên hạn chế để mắt tiếp xúc liên tục với màn hình các thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính hoặc tivi. Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình cùng sự giảm tần số chớp mắt khi tập trung nhìn sẽ khiến mắt dễ bị khô, mỏi và tăng cảm giác cộm rát. Bạn nên để mắt được nghỉ ngơi nhiều hơn trong không gian ánh sáng dịu nhẹ, hạn chế ra ngoài trời nắng gắt hoặc nơi có nhiều bụi bẩn và khói thuốc mà không có kính bảo hộ che chắn.

Tuyệt đối kiêng tự ý dùng thuốc nhỏ mắt và các mẹo truyền miệng chưa kiểm chứng

Một sai lầm rất phổ biến là tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và corticoid về sử dụng với mong muốn mắt nhanh hết đỏ. Hoạt chất corticoid có thể làm giảm nhanh triệu chứng đỏ và sưng tạm thời nhưng lại làm giảm khả năng miễn dịch tại chỗ, khiến virus phát triển mạnh hơn hoặc làm vết loét giác mạc lan rộng nếu nguyên nhân ban đầu là virus herpes. Việc lạm dụng kéo dài còn dẫn đến nguy cơ tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể.

Bên cạnh việc dùng thuốc sai cách, thói quen dân gian như hơ lá trầu không, đắp lá dâu tằm hoặc nhỏ sữa mẹ vào mắt cũng là những hành động cần tuyệt đối kiêng cữ. Tinh dầu nóng hoặc nhiệt độ cao từ hơi nước có thể làm bỏng mô mắt nhạy cảm, trong khi các loại lá cây không đảm bảo vô trùng chứa nhiều bào tử nấm và vi khuẩn đất cát. Khi tiếp xúc với bề mặt nhãn cầu đang bị tổn thương, các dị nguyên này rất dễ kích hoạt phản ứng viêm nặng nề hơn.

Những thực phẩm và đồ uống nên hạn chế trong thời gian hồi phục

Về chế độ dinh dưỡng, người bệnh nên kiêng hoặc hạn chế tối đa các loại đồ uống có cồn như rượu, bia và các chất kích thích như cà phê, thuốc lá. Nicotine và cồn có thể làm suy giảm hệ thống miễn dịch tạm thời, kích thích hệ thống mạch máu ngoại biên giãn nở, từ đó khiến tình trạng cương tụ mạch máu ở kết mạc trở nên trầm trọng hơn và làm chậm quá trình lành mô.

Người đang bị viêm kết mạc cũng nên giảm bớt các món ăn cay nóng chứa nhiều ớt, tiêu, mù tạt vì chúng dễ gây kích ứng, tăng tiết mồ hôi và làm cảm giác nóng rát ở mắt rõ rệt hơn. Đồng thời, cần hạn chế những thực phẩm mà bản thân từng có tiền sử dị ứng nhẹ, bởi phản ứng dị ứng toàn thân có thể làm nặng thêm các triệu chứng ngứa ngáy và phù nề ở mi mắt. Thay vào đó, việc bổ sung đầy đủ nước lọc và chế độ ăn cân bằng sẽ hỗ trợ cơ thể hồi phục tự nhiên.

Lưu ý an toàn

Đau mắt đỏ cần được theo dõi sát sao tiến triển hàng ngày. Thông tin kiêng cữ mang tính chất hỗ trợ chăm sóc tổng quát, không thể thay thế cho việc chẩn đoán và phác đồ y khoa từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự điều chỉnh thuốc hoặc áp dụng các biện pháp xông đắp lá truyền miệng. Khi có dấu hiệu đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng gắt, giảm thị lực đột ngột hoặc chảy mủ đặc, người bệnh cần đến ngay bệnh viện mắt để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Chăm sóc mắt đúng cách và thực hiện các biện pháp kiêng cữ khoa học giữ vai trò then chốt giúp kiểm soát đau mắt đỏ hiệu quả. Người bệnh cần tránh dụi mắt, từ bỏ thói quen tự ý dùng thuốc và giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ để giảm thiểu nguy cơ biến chứng. Khi các triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu chuyển biến nặng, việc thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa mắt là bước cần thiết để bảo vệ thị lực an toàn.