Không có nước ngâm lens phải ngâm bằng gì và cách xử lý tạm thời

Khi không có nước ngâm lens?

Dung dịch ngâm kính áp tròng chuyên dụng đóng vai trò quan trọng trong việc làm sạch, sát khuẩn, loại bỏ cặn protein và duy trì độ ẩm cũng như hình dáng ban đầu của lens. Khi ngâm kính áp tròng trong dung dịch chuyên dụng, các hoạt chất khử trùng sẽ tiêu diệt vi khuẩn, nấm và vi sinh vật gây hại bám trên bề mặt kính sau một ngày sử dụng.

Trong tình huống đột xuất không mang theo nước ngâm lens, nhiều người thường có thói quen sử dụng các chất lỏng có sẵn xung quanh. Tuy nhiên, kính áp tròng có đặc tính hấp thụ nước và hóa chất rất mạnh. Việc ngâm kính trong môi trường không đảm bảo độ đẳng trương và độ tiệt trùng sẽ làm biến dạng cấu trúc màng kính, đồng thời tạo cơ hội cho vi khuẩn gây hại tích tụ. Do đó, hiểu đúng về cơ chế bảo quản lens giúp người dùng chủ động phòng ngừa các biến chứng mắt nguy hiểm.

Giải pháp tạm thời bằng nước muối sinh lý đơn liều

Trong tình huống khẩn cấp, nước muối sinh lý nồng độ 0.9% loại đơn liều tiệt trùng dùng cho mắt hoặc rửa vết thương có thể được sử dụng làm giải pháp thay thế tạm thời. Nước muối sinh lý có độ đẳng trương tương đương với nước mắt tự nhiên, giúp duy trì độ ẩm cho kính áp tròng và ngăn màng kính bị khô cứng hay biến dạng trong vài giờ.

Tuy nhiên, nước muối sinh lý hoàn toàn không chứa chất sát khuẩn hay hoạt chất tẩy rửa protein bám trên bề mặt kính áp tròng. Vì vậy, dung dịch này chỉ có tác dụng giữ ẩm ngắn hạn qua đêm trong trường hợp bất khả kháng. Ngay sau khi mua được dung dịch ngâm lens chuyên dụng, người dùng cần rửa sạch kính áp tròng và ngâm lại ít nhất từ bốn đến sáu tiếng trước khi đeo trở lại vào mắt.

Sử dụng dung dịch nhỏ mắt dành riêng cho kính áp tròng

Một lựa chọn khác có thể dùng để chữa cháy tạm thời là các loại nước nhỏ mắt chuyên dụng được thiết kế cho người đeo kính áp tròng. Thành phần của các loại nước nhỏ mắt này có độ pH và áp suất thẩm thấu phù hợp với môi trường mắt, đồng thời bổ sung hoạt chất bôi trơn an toàn cho chất liệu kính áp tròng.

Khi không có dung dịch ngâm, bạn có thể nhỏ một lượng vừa đủ nước nhỏ mắt dành cho lens vào khay đựng sạch để làm ngập kính áp tròng qua đêm. Lưu ý chỉ sử dụng loại nước nhỏ mắt có ghi rõ dùng được cho kính áp tròng. Tuyệt đối không dùng dung dịch nhỏ mắt thông thường chứa chất co mạch hoặc thuốc nhỏ mắt điều trị bệnh lý vì các thành phần này có thể đọng lại trên màng lens và gây kích ứng giác mạc nghiêm trọng.

Các loại chất lỏng tuyệt đối không dùng để ngâm kính áp tròng

Rất nhiều người phạm sai lầm khi dùng nước máy, nước lọc đun sôi để nguội, nước khoáng đóng chai hoặc nước bọt để ngâm rửa kính áp tròng. Nước sinh hoạt dù đã qua xử lý vẫn chứa nhiều vi sinh vật, đặc biệt là amip Acanthamoeba. Khi kính áp tròng tiếp xúc với nước sinh hoạt, loại amip này có thể bám chặt vào màng kính, xâm nhập vào giác mạc và gây viêm giác mạc amip, một biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến mù lụa.

Bên cạnh đó, nước bọt chứa hàng tỷ vi khuẩn trong khoang miệng, còn các loại dung dịch tự pha như nước muối tự nấu không đảm bảo tỷ lệ đẳng trương và độ tiệt trùng. Ngâm kính áp tròng trong các chất lỏng này sẽ làm kính bị co rút, xước bề mặt và biến thành ổ vi khuẩn tấn công mắt.

Phương án xử lý an toàn nhất khi quên mang nước ngâm kính áp tròng

Khi không thể tìm được nước muối sinh lý tiệt trùng hay dung dịch nhỏ mắt chuyên dụng dành cho lens, phương án xử lý an toàn nhất là tháo bỏ kính áp tròng và chấp nhận loại bỏ cặp lens đó nếu là loại hạn dùng ngắn. Chi phí thay một cặp kính áp tròng mới luôn nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí và rủi ro điều trị các biến chứng nhiễm trùng giác mạc.

Đối với loại kính áp tròng cứng hoặc kính áp tròng chỉnh hình giác mạc ban đêm có giá trị cao, người dùng nên di chuyển ngay đến tiệm kính hoặc nhà thuốc gần nhất để mua dung dịch bảo quản phù hợp. Trong thời gian chờ đợi, nên giữ kính trong khay khô tiệt trùng thay vị cố tình ngâm vào các chất lỏng không rõ nguồn gốc.

Tác hại sức khỏe khi ngâm và bảo quản kính áp tròng sai cách

Việc ngâm kính áp tròng trong dung dịch không đạt chuẩn sát trùng dễ dẫn đến tình trạng tích tụ vi khuẩn, nấm và độc tố sinh học trên bề mặt kính. Khi đeo lại kính áp tròng đã bị lây nhiễm vi sinh vật, người dùng có nguy cơ cao gặp phải các bệnh lý nguy hiểm như viêm kết mạc cấp tính, trầy xước giác mạc và lở loét giác mạc.

Các triệu chứng cảnh báo tổn thương mắt do ngâm lens sai cách bao gồm đỏ mắt kéo dài, đau rát chói mắt, chảy nước mắt liên tục, sợ ánh sáng và nhìn mờ. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu khác thường nào sau khi sử dụng kính áp tròng ngâm tạm thời, người dùng cần tháo kính ngay lập tức và đi khám tại chuyên khoa mắt để được bác sĩ xử trí kịp thời.

Lưu ý an toàn

Người sử dụng kính áp tròng cần ghi nhớ rằng các giải pháp thay thế nước ngâm lens chỉ mang tính chất xử lý tình huống khẩn cấp trong thời gian ngắn. Tuyệt đối không biến nước muối sinh lý thành dung dịch ngâm rửa hàng ngày. Trước khi đeo lại kính áp tròng đã ngâm tạm thời, cần rửa sạch lại bằng dung dịch khử trùng chuyên dụng. Khi có biểu hiện cộm rát, đỏ mắt hoặc tiết dịch bất thường, người đeo lens cần tháo kính ngay và đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được hỗ trợ y tế.

Tóm tắt

Nước muối sinh lý tiệt trùng đơn liều và dung dịch nhỏ mắt dành riêng cho kính áp tròng là hai giải pháp tạm thời khi không có nước ngâm lens chuyên dụng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đôi mắt, người dùng nên ưu tiên tháo bỏ kính hoặc mua ngay nước ngâm đạt chuẩn, tránh sử dụng các loại nước sinh hoạt hay chất lỏng tự pha gây nguy cơ nhiễm trùng mắt.