Khoảng cách giữa 2 lần nội soi dạ dày là bao lâu và có nên làm thường xuyên

Khoảng cách giữa 2 lần nội soi dạ dày là gì?

Nội soi dạ dày là thủ thuật y khoa sử dụng một ống mềm có gắn camera và nguồn sáng đưa qua đường miệng hoặc mũi xuống thực quản, dạ dày và phần đầu ruột non. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát rõ nét hình thái niêm mạc, phát hiện các ổ viêm loét, polyp, vi khuẩn Helicobacter pylori cũng như các khối u ở giai đoạn sớm.

Quyết định thời điểm nội soi lại luôn được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích tầm soát bệnh và mức độ cần thiết của can thiệp. Bệnh nhân có niêm mạc dạ dày khỏe mạnh sẽ có khoảng thời gian theo dõi dài hơn rất nhiều so với những người có tổn thương viêm teo mạn tính hay tiền sử gia đình mắc bệnh lý ác tính đường tiêu hóa.

Khoảng cách giữa hai lần nội soi dạ dày phụ thuộc vào yếu tố nào

Khoảng cách giữa hai lần nội soi dạ dày thực tế được quyết định dựa trên kết quả của lần nội soi trước đó, các triệu chứng lâm sàng và tiền sử bệnh lý của từng cá nhân. Đối với người khỏe mạnh chỉ đi kiểm tra sức khỏe và có kết quả niêm mạc bình thường, thủ thuật này thường không cần lặp lại trong nhiều năm trừ khi xuất hiện dấu hiệu bất thường mới.

Ngược lại, ở những bệnh nhân được chẩn đoán mắc các bệnh lý cụ thể như viêm loét dạ dày tá tràng, polyp dạ dày hoặc viêm dạ dày mạn tính thể teo, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ đưa ra một mốc thời gian theo dõi riêng biệt. Mục tiêu của việc tái khám là đánh giá mức độ lành sẹo của vết loét, kiểm tra sự tái phát của polyp hoặc phát hiện sớm các biến đổi tiền ung thư. Do đó, người bệnh không thể áp dụng mốc thời gian của người khác cho tình trạng sức khỏe của chính mình.

Có nên thực hiện nội soi dạ dày thường xuyên hay không

Nội soi dạ dày định kỳ không được khuyến khích thực hiện một cách tùy tiện hoặc quá dày đặc khi không có chỉ định chuyên môn. Việc thực hiện thủ thuật liên tục trong thời gian ngắn vừa không mang lại thêm giá trị chẩn đoán, vừa khiến người bệnh chịu cảm giác khó chịu ở vùng hầu họng, tốn kém chi phí y tế và gia tăng áp lực tâm lý.

Mặc dù nội soi tiêu hóa hiện nay rất an toàn, đặc biệt là hình thức nội soi tiền mê, thủ thuật này vẫn là một can thiệp y khoa có những rủi ro nhất định. Việc lạm dụng kiểm tra khi niêm mạc dạ dày hoàn toàn bình thường là không cần thiết. Người bệnh chỉ nên tiến hành nội soi lại khi đã đến lịch hẹn theo dõi của bác sĩ hoặc khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo tiêu hóa mới.

Khoảng thời gian nội soi lại ở người có bệnh lý hoặc tổn thương niêm mạc

Đối với các trường hợp có tổn thương tiền ung thư như viêm teo niêm mạc dạ dày mức độ nặng, dị sản ruột hoặc loạn sản niêm mạc, khoảng cách kiểm tra nội soi định kỳ thường được rút ngắn từ 1 đến 3 năm một lần nhằm tầm soát ung thư dạ dày kịp thời.

Với bệnh nhân loét dạ dày lớn hoặc nghi ngờ ác tính, bác sĩ có thể yêu cầu nội soi kiểm tra lại sau 6 đến 8 tuần điều trị nội khoa để xác nhận ổ loét đã liền sẹo hoàn toàn và loại trừ tế bào lạ. Đối với người đã được cắt polyp dạ dày tuyến, việc kiểm tra lại thường diễn ra sau 1 đến 3 năm tùy thuộc vào kích thước, số lượng và kết quả giải phẫu bệnh học của tổn thương đã lấy bỏ.

Những dấu hiệu cảnh báo cần đi nội soi dạ dày kiểm tra sớm

Dù chưa đến thời hạn kiểm tra định kỳ đã hẹn, người bệnh vẫn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và có thể cần nội soi sớm nếu xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa bất thường kéo dài. Những biểu hiện như đau thượng vị dai dẳng, ợ chua nhiều kèm khó nuốt, nôn ói tái diễn hoặc cảm giác nhanh no cần được đánh giá cẩn trọng.

Đặc biệt, các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm bao gồm sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen như bã cà phê hoặc thiếu máu mạn tính là lý do bắt buộc người bệnh phải đi khám chuyên khoa tiêu hóa ngay lập tức. Trong các tình huống này, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi cấp cứu hoặc nội soi sớm để tìm kiếm vị trí chảy máu và xác định tổn thương thực thể.

Lưu ý an toàn

Nội soi dạ dày là thủ thuật can thiệp y khoa cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định cụ thể. Người bệnh không tự ý yêu cầu nội soi lặp lại quá mức hoặc tự ngừng các thuốc điều trị trước khi trao đổi với bác sĩ. Trước khi làm thủ thuật, cần thông báo đầy đủ về tiền sử dị ứng thuốc mê, bệnh tim mạch và các thuốc đang sử dụng.

Tóm tắt

Khoảng cách giữa hai lần nội soi dạ dày không cố định cho tất cả mọi người mà được cá thể hóa dựa trên bệnh cảnh, tổn thương niêm mạc và yếu tố nguy cơ ung thư dạ dày. Người bệnh không nên tự ý đi nội soi định kỳ quá dày đặc hoặc trì hoãn kiểm tra khi có triệu chứng tiêu hóa bất thường. Việc trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ giúp xây dựng kế hoạch thăm khám an toàn và hiệu quả nhất.