Khô mắt khi mang thai và cách chăm sóc giảm cộm rát

Khô mắt khi mang thai là gì?

Khô mắt khi mang thai là tình trạng giảm tiết nước mắt hoặc màng phim nước mắt bốc hơi quá nhanh trong thời gian thai nghén. Màng phim nước mắt bao gồm ba lớp chính: lớp nhầy, lớp nước và lớp mỡ. Khi mang thai, sự biến đổi của các hormone sinh dục làm xáo trộn tính ổn định của các lớp này, khiến bề mặt nhãn cầu không được bôi trơn đầy đủ. Phụ nữ mang thai thường cảm thấy mắt khô khốc, xót như có hạt bụi bên trong, chảy nước mắt phản xạ, dễ mỏi mắt khi đọc sách hoặc xem màn hình. Đây là phản ứng sinh lý lành tính liên quan đến thai kỳ nhưng vẫn cần được chăm sóc đúng cách nhằm ngăn ngừa tổn thương biểu mô giác mạc và duy trì sự thoải mái cho đôi mắt.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng khô mắt ở phụ nữ mang thai

Trong thai kỳ, nồng độ nội tiết tố estrogen và progesterone thay đổi rõ rệt, tác động trực tiếp đến tuyến lệ và tuyến meibomius ở bờ mi. Tuyến meibomius có nhiệm vụ tiết ra lớp lipid giúp ngăn nước mắt bốc hơi. Khi hoạt động của tuyến này bị rối loạn, màng phim nước mắt mất cân bằng khiến bề mặt nhãn cầu nhanh khô.

Ngoài ra, tình trạng giữ nước trong thai kỳ có thể làm thay đổi nhẹ độ cong và độ dày của giác mạc, khiến mắt trở nên nhạy cảm hơn bình thường. Việc tiếp xúc nhiều với máy điều hòa, quạt gió, hoặc làm việc liên tục với màn hình máy tính và điện thoại cũng làm giảm tần suất chớp mắt, khiến biểu hiện khô rát mắt ở phụ nữ mang thai trở nên trầm trọng hơn.

Lựa chọn và sử dụng nước mắt nhân tạo an toàn cho mẹ bầu

Biện pháp hỗ trợ phổ biến và an toàn nhất là sử dụng nước mắt nhân tạo để bôi trơn nhãn cầu, làm dịu cảm giác cộm xốn. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai cần đặc biệt cẩn trọng trong việc lựa chọn sản phẩm. Ưu tiên hàng đầu là các tép nước mắt nhân tạo đơn liều, không chứa chất bảo quản, chứa hoạt chất như natri hyaluronate.

Thai phụ tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, chất co mạch hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Dù dùng tại chỗ, một số hoạt chất vẫn có khả năng hấp thu một phần vào tuần hoàn chung. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ dung dịch nhỏ mắt nào để đảm bảo không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Chăm sóc mắt và điều chỉnh thói quen sinh hoạt hàng ngày

Bên cạnh việc dùng dung dịch bôi trơn mắt, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt hàng ngày đóng vai trò then chốt giúp xoa dịu đôi mắt. Phụ nữ mang thai nên chườm ấm vùng mi mắt mỗi ngày khoảng năm đến mười phút để kích thích tuyến meibomius hoạt động thông thoáng, giải phóng lớp dầu tự nhiên bảo vệ màng nước mắt.

Khi làm việc với thiết bị điện tử, mẹ bầu nên áp dụng quy tắc nghỉ ngơi cho mắt: sau mỗi hai mươi phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa khoảng sáu mét trong vòng hai mươi giây và chủ động chớp mắt đều đặn. Trong phòng ngủ hoặc phòng làm việc, nên sử dụng thêm máy tạo độ ẩm không khí, tránh để luồng gió từ quạt hoặc máy lạnh thổi thẳng trực tiếp vào khuôn mặt. Khi ra ngoài trời nắng hoặc gió bụi, việc đeo kính râm bảo vệ mắt là rất cần thiết.

Dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe màng phim nước mắt trong thai kỳ

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh cũng góp phần nuôi dưỡng màng phim nước mắt từ bên trong. Phụ nữ mang thai cần uống đủ lượng nước mỗi ngày để duy trì độ ẩm cho cơ thể và hạn chế tình trạng mất nước tại các niêm mạc. Nước lọc, nước canh thanh đạm và nước ép trái cây tươi là những nguồn cấp ẩm rất tốt.

Bên cạnh đó, việc bổ sung các thực phẩm giàu axit béo omega 3 như cá hồi nấu chín kỹ, quả bơ, hạt óc chó, hạt chia giúp cải thiện chức năng màng lipid nước mắt. Bổ sung thêm rau xanh đậm, cà rốt, bí đỏ giàu tiền vitamin A và chất chống oxy hóa cũng hỗ trợ bề mặt giác mạc khỏe mạnh. Nếu mẹ bầu có ý định sử dụng các viên uống bổ sung vi chất, cần thảo luận trực tiếp với bác sĩ theo dõi thai kỳ để được hướng dẫn liều lượng an toàn.

Lưu ý an toàn

Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt trị đỏ mắt cấp tốc hoặc thuốc có chứa hoạt chất kháng viêm corticoid vì tiềm ẩn rủi ro cho thai nhi và sức khỏe nhãn khoa. Không nên dụi mắt mạnh khi thấy ngứa rát vì dễ gây trầy xước giác mạc. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như nhìn mờ, chói mắt, đau nhức sâu hoặc chảy mủ, thai phụ cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám trực tiếp.

Tóm tắt

Khô mắt khi mang thai tuy gây khó chịu nhưng phần lớn có thể kiểm soát tốt bằng lối sống lành mạnh và biện pháp chăm sóc tại chỗ. Phụ nữ mang thai không nên chủ quan tự ý dùng thuốc nhỏ mắt bừa bãi. Việc thăm khám chuyên khoa mắt kịp thời sẽ giúp bảo vệ thị lực và mang lại sự an tâm trong suốt thai kỳ.